Κατασκευασμένη δήλωση για την ενεργειακή κρίση αποδίδεται ψευδώς στην Oύρσουλα φον ντερ Λάιεν

Στις 13 Απριλίου 2026, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Κολεγίου των Επιτρόπων, με βασικό θέμα την κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή εν μέσω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν.

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής της βρέθηκαν οι οικονομικές επιπτώσεις που προκαλεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στην ενεργειακή κατάσταση της Ευρώπης καθώς και ορισμένα πρακτικά μέτρα που προτάθηκαν με στόχο τον περιορισμό τους.

Στο πλαίσιο αυτό, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διακινήθηκε ο ισχυρισμός ότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φέρεται να δήλωσε, κατά τη διάρκεια της ομιλίας της, πως οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει «να μείνουν σπίτι, να μην οδηγούν και να μην χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα» ως λύση για την ενεργειακή κρίση.

Παραδείγματα αναπαραγωγής του ισχυρισμού:

Ας δούμε, όμως, τι ισχύει.

Αποδόμηση του ισχυρισμού

Στην πραγματικότητα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν προέβη σε τέτοια δήλωση.

Κατά τη διάρκεια της δεκαπεντάλεπτης ομιλίας της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι, από την έναρξη της κρίσης τον Φεβρουάριο του 2026, το κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 22 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς αντίστοιχη αύξηση στην προσφορά ενέργειας.

Έτσι, παρουσίασε ένα σύνολο μέτρων που κινούνται σε δύο επίπεδα. Αφενός, τις άμεσες παρεμβάσεις για τον συντονισμό των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αφετέρου πιο μακροπρόθεσμες πολιτικές που στοχεύουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στον περιορισμό της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα.

Παρόλα αυτά, σε κανένα σημείο της ομιλίας της δεν προτρέπει τους ευρωπαίους πολίτες «να μείνουν σπίτι, να μην οδηγούν και να μην χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα». Αυτό μπορεί να επιβεβαιωθεί τόσο από την επίσημη απομαγνητοφώνηση της ομιλίας (εδώ), η οποία είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ούτε από το σχετικό βίντεο (εδώ).

Μάλιστα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογραμμίζει ότι όλες οι προτεινόμενες παρεμβάσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν «με πλήρη σεβασμό στην ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών», κάτι που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τον ισχυρισμό που διακινείται.

Ακολουθεί απομαγνητοφώνηση και μετάφραση της σχετικής δήλωσης:

«And the third element is how can we reduce the demand. Because the least expensive energy is of course the energy we do not use. We should reduce demand, while fully respecting the free choice of consumers».

«Και το τρίτο στοιχείο είναι το πώς μπορούμε να μειώσουμε τη ζήτηση. Διότι η φθηνότερη ενέργεια είναι, φυσικά, αυτή που δεν καταναλώνουμε. Πρέπει να μειώσουμε τη ζήτηση, σεβόμενοι πλήρως την ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών».

Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός έχει κυκλοφορήσει και στο εξωτερικό. Ενδεικτική ανάρτηση στο Χ, που έχει συγκεντρώσει 4,2 εκατ. προβολές, είναι η εξής:

Σε άλλη ανάρτηση με ευρεία διάδοση στο Χ (25 εκατ.) αναφέρεται ότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε πως «η φθηνότερη ενέργεια είναι αυτή που δεν καταναλώνουμε», κάτι που πράγματι ανταποκρίνεται στο περιεχόμενο της ομιλίας της. Ωστόσο, παρατηρείται ότι η φράση «να μείνουν σπίτι, να μην οδηγούν και να μην χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα» δεν παρατίθεται ως άμεσο απόσπασμα σε εισαγωγικά αλλά αποτελεί σχόλιο του λογαριασμού που κοινοποίησε την ανάρτηση.

Έτσι, προκύπτει ότι το συγκεκριμένο σχόλιο ενδεχομένως αποδόθηκε λανθασμένα ως αυτούσια δήλωσή της και στη συνέχεια αναπαράχθηκε από λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως πραγματική της φράση.

Συμπέρασμα

Η φράση που αποδίδεται στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είναι κατασκευασμένη. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας της σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες, όχι μόνο δεν ανέφερε ότι οι πολίτες της Ευρώπης θα πρέπει «να μείνουν σπίτι, να μην οδηγούν και να μην χρησιμοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα» ως λύση για την ενεργειακή κρίση, αλλά υπογράμμισε ότι όλες οι προτεινόμενες παρεμβάσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν «με πλήρη σεβασμό στην ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών».

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγγραφή του άρθρου:

1. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/statement_26_800
2. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/statement_26_800/STATEMENT_26_800_EN.pdf
3. https://x.com/i/status/2044026047109443710
4. https://x.com/WallStreetMav/status/2043820394084229358?ref_src=twsrc^tfw|twcamp^tweetembed|twterm^2043820394084229358|twgr^5760a4eb381bb2bcd1cf8c344310de72fa4dba8d|twcon^s1_&ref_url=https://www.pronews.gr/kosmos/eyropaiki-enosi/i-oursoula-fon-nter-laien-gia-apokleismo-tou-ormouz-i-fthinoteri-energeia-einai-ayti-pou-den-xrisimopoieite/