Παραπληροφόρηση με φωτογραφία που υποτιθέμενα σχετίζεται με τις πρόσφατες διαδηλώσεις αλλοδαπών στην Χλώρακα Κύπρου

Σε αναρτήσεις μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγεται φωτογραφία που υποτίθεται πως απεικονίζει άγρια εξέγερση αλλοδαπών στην Κύπρο, έπειτα από πορεία διαμαρτυρίας τους στην περιοχή όπου διαμένουν. Η φωτογραφία, ωστόσο, δεν έχει σχέση με την Κύπρο. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για αναπαραγωγή υλικού που έχει ληφθεί αρκετά χρόνια παλαιότερα σε διαδήλωση στη Νότια Αφρική. Ας εξετάσουμε τα στοιχεία μας.

Παραδείγματα αναρτήσεων:

Η εξεταζόμενη φωτογραφία:

Τι ισχύει

Νωρίς το μεσημέρι της Δευτέρας 14 Ιουλίου 2023, πραγματοποιήθηκε πορεία σε κεντρικούς δρόμους της Χλώρακας, χωριού της επαρχίας Πάφου στην Κύπρο, από αλλοδαπούς που διαμένουν σε συγκρότημα κατοικιών της κοινότητας. Οι περίπου 100 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το Κοινοτικό Συμβούλιο Χλώρακας και διαμαρτυρήθηκαν για την μη ανθρώπινη αντιμετώπισή τους, αναφερόμενοι στην πρόσφατη διακοπή της παράνομης ηλεκτροδότησης και υδροδότησης του συγκροτήματος «Άγιος Νικόλαος», αιτούμενοι νέο χώρο στέγασης με τις κατάλληλες συνθήκες ή επανασύνδεση των γραμμών. Στο σημείο κλήθηκαν περίπου 10 περιπολικά της ΑΔΕ Πάφου, ωστόσο η διαμαρτυρία έληξε ομαλά με την αστυνομία να αναφέρει πως δεν υπήρξαν επεισόδια.

Το ίδιο απόγευμα πραγματοποιήθηκε νέα διαμαρτυρία των διαμενόντων στο συγκρότημα “Άγιος Νικόλαος”, με την λειτουργό του Κλάδου Επικοινωνίας του Αρχηγείου Αστυνομίας Κύπρου, Ελένη Κωνσταντίνου, να αναφέρει στο ΚΥΠΕ πως διήρκησε από τις 18:45 το απόγευμα της Δευτέρας μέχρι τις 23:30 το βράδυ. Γύρω στις 22:00 το βράδυ, μερικοί εκ των διαδηλωτών κινήθηκαν προς τον υποσταθμό της ΑΗΚ (Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου), ο οποίος φρουρούνταν το τελευταίο διάστημα, με σκοπό να επανασυνδέσουν το ρεύμα. Ακολούθως, επενέβη η αντιοχλαγωγική ομάδα της ΑΔΕ Πάφου για να τους αποτρέψει και τότε οι δύο ομάδες συγκρούστηκαν, με την Αστυνομία να κάνει περιορισμένη χρήση χημικών έπειτα από πέτρες που δέχθηκαν μέλη της. Ύστερα από τη διάλυση των διαδηλωτών, διαπιστώθηκε ζημιά από πέτρα σε αστυνομικό όχημα, χωρίς να αναφέρονται τραυματισμοί από το περιστατικό, ενώ δυνάμεις της αστυνομίας παρέμειναν στο σημείο. Δεν έγιναν συλλήψεις.

Ήδη από τον Νοέμβριο του 2021, σύμφωνα με Διάταγμα της Επάρχου Πάφου, έχει απαγορευτεί η «χρήση και κατοίκηση του συγκροτήματος «Άγιος Νικόλαος» στην κοινότητα της Χλώρακας, δυνάμει του άρθρου 15 του Περί Οδών και Οικοδομών Νόμου, λόγω ανθυγιεινών συνθηκών». Ωστόσο, λόγω δικαστικής διαμάχης μεταξύ της ιδιοκτήτριας εταιρείας και χρηματοπιστωτικού ιδρύματος για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, το συγκρότημα παραμένει σε μετέωρη κατάσταση ως προς την κυριότητά του, με αποτέλεσμα να αποτελεί χώρο έκνομης κατοίκησης στην περιοχή. Εκπρόσωπος των αλλοδαπών που διαμένουν στο συγκρότημα, οι οποίοι ήταν περίπου χίλιοι, δήλωσε στο ΡΙΚ ότι βασικό τους αίτημα ήταν «η προσωρινή σύνδεση με νερό και ρεύμα, ώστε να δοθεί χρόνος στους παρανόμως διαμένοντες να μετακινηθούν από το συγκρότημα».

Τα γεγονότα των πρόσφατων αναταραχών προκάλεσαν εκ νέου αναστάτωση στην τοπική κοινωνία, που ζητά επί σειρά ετών επίλυση του ζητήματος εκκένωσης του κτιριακού συγκροτήματος, ενώ ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Χλώρακας, Νικόλας Λιασίδης, ζήτησε άμεση παρέμβαση της πολιτείας. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 21 Αυγούστου 2023 στο Προεδρικό Μέγαρο αναφορικά με τα επεισόδια που έλαβαν χώρα στη Χλώρακα, αποφασίστηκε η «άμεση εκτέλεση και εφαρμογή του διατάγματος της Επάρχου Πάφου». Αυτό μεταφράζεται ως γρήγορη εκκένωση του κτιριακού συγκροτήματος και καταγραφή των διαμενόντων (έως 25/08) από την Υπηρεσία Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αστυνομίας και την Υπηρεσία Ασύλου του Υπουργείου Εσωτερικών, με παρουσία λειτουργών του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας.

Αναφορικά με τον ισχυρισμό που ερευνούμε, είδαμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να αναπαράγεται η εξεταζόμενη φωτογραφία, άλλοτε μόνη και άλλοτε συνοδευόμενη από φωτογραφικό υλικό της διαδήλωσης που έλαβε χώρα το μεσημέρι της 14ης Αυγούστου στη Χλώρακα. Ωστόσο, η εν λόγω φωτογραφία προέρχεται από φοιτητική διαδήλωση σε πανεπιστήμιο στο Γιοχάνεσμπουργκ το 2016. Σε αποθετήριο φωτογραφιών του GroundUp, μη κερδοσκοπικό πρακτορείο ειδήσεων με έδρα τη Νότια Αφρική, βρίσκουμε τη φωτογραφία με ημερομηνία λήψης τον Οκτώβριο του 2016, υπό το άλμπουμ Πανεπιστημιακές Διαμαρτυρίες (University Protests). Η εικόνα αποτελεί μέρος φωτογραφικού υλικού από διαδηλώσεις φοιτητών που έγιναν στο πλαίσιο του κινήματος FeesMustFall στο Πανεπιστήμιο Wits της Νότιας Αφρικής. Τα Ελληνικά Hoaxes επικοινώνησαν με τον Ihsaan Haffejee, φωτογράφο που αποθανάτισε τη λήψη, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον ίδιο στο Πανεπιστήμιο Wits το 2016, κατά τη διάρκεια βίαιης συμπλοκής μεταξύ φοιτητών και αστυνομίας.

Το #FeesMustFall ήταν ένα κίνημα διαμαρτυρίας που ξεκίνησε από φοιτητές στη Νότια Αφρική στα μέσα Οκτωβρίου του 2015 και στόχευε να δώσει ένα τέλος στις συνεχόμενες αυξήσεις των πανεπιστημιακών διδάκτρων καθώς και στην αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.

Συμπέρασμα

Η εξεταζόμενη φωτογραφία του άνδρα να πετά μια πέτρα δεν σχετίζεται με τα πρόσφατα γεγονότα στην Χλώρακα. Προέρχεται από φοιτητική διαδήλωση στο Πανεπιστήμιο Wits του Γιοχάνεσμπουργκ στο πλαίσιο του κινήματος FeesMustFall και έχει τραβηχτεί το 2016.