Σαβανωμένο πτώμα Παλαιστίνιου στη Γάζα ΔΕΝ κουνάει το κεφάλι του

Εν μέσω του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς, εμφανίστηκαν αρκετοί ισχυρισμοί που ανέφεραν ότι Παλαιστίνιοι υποδύονται τους νεκρούς. Παραδείγματα τέτοιων ισχυρισμών που καταρρίφθηκαν μπορείτε να δείτε εδώ, εδώ και εδώ.

Στα τέλη Οκτωβρίου 2023 σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκε βίντεο, το οποίο υποτίθεται πως δείχνει Παλαιστίνιο να παριστάνει τον νεκρό, όντας τυλιγμένος με λευκό σεντόνι, με μια γυναίκα δίπλα του να κλαίει. Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός κοινοποιήθηκε από λογαριασμό που διαχειρίζεται το Ισραηλινό ΥΠΕΞ, και συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές πριν τελικά διαγραφεί. Ωστόσο αυτός ο ισχυρισμός δεν ευσταθεί. Ας δούμε τι ισχύει.

Αναπαραγωγές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Το υπό εξέταση βίντεο:

Πλαίσιο

Σύμφωνα με την έρευνα του Mohamed Zubair για το AltNews, το υπό εξέταση βίντεο διαμοιράστηκε στις 30 Οκτωβρίου του 2023 στο X από λογαριασμό που διαχειρίζεται το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ συνοδευόμενο από τη λεζάντα:

«Υπενθύμιση. Υπουργείο Υγείας της Γάζας=Χαμάς.
Τα νεκρά σώματα δεν μπορούν να κουνήσουν το κεφάλι τους»

Παρότι η ανάρτηση κατέβηκε, στο διαδίκτυο εντοπίζεται αντίγραφό της, το οποίο είναι διαθέσιμο χάρη στην αρχειοθέτησή του από χρήστες.

Ομοίως, ο ισχυρισμός αναπαράχθηκε και από την πρεσβεία του Ισραήλ στις ΗΠΑ, με λεζάντα:

«Ένα ορατό θαύμα, μια επιστροφή στη ζωή. Η Χαμάς χρησιμοποιεί ψεύτικες ειδήσεις και προπαγάνδα για να πει ψέματα στον κόσμο. Οι ηθοποιοί μπαίνουν σε σακούλες για να τους θρηνήσουν στην τηλεόραση, όπως φαίνεται σε αυτό το βίντεο του CNN όπου ένα σώμα που βρίσκεται σε σακούλα σηκώνει ως εκ θαύματος το κεφάλι του».

Την επόμενη μέρα, στις 31 Οκτωβρίου 2023, η επίσημη σελίδα του Ισραήλ ανέβασε δημοσίευση την οποία καρφίτσωσε ώστε να φαίνεται πρώτη μόλις κάποιος επισκεφτεί το προφίλ, αναφέροντας: «Αποποίηση πνευματικών δικαιωμάτων. Σεβόμαστε τα δικαιώματα των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων, συγγραφείς, θέματα φωτογραφιών και άλλους που ίσως κατέχουν δικαιώματα από το περιεχόμενο που δημοσιεύουμε. Κάνουμε προσπάθειες στο να επιβεβαιώνουμε τις πηγές των πληροφοριών μας, εντοπίζοντας κατόχους δικαιωμάτων για το υλικό που δημοσιεύουμε στις σελίδες μας. Εάν θεωρείτε ότι παρά αυτές τις προσπάθειες, έχει εμφανιστεί κάποιο σφάλμα αναφορικά με την ακρίβεια των πληροφοριών ή κάποιων δικαιωμάτων στις σελίδες μας, παρακαλούμε επικοινωνήστε στο [email protected]».

Τι ισχύει;

Με τη χρήση αντίστροφης αναζήτησης εικόνας από χαρακτηριστικά καρέ του βίντεο, βρήκαμε πως το βίντεο μεταδόθηκε όντως από το CNN (00:36-00:43). Στο βίντεο του CNN δεν γίνεται εστίαση στο κεφάλι του πτώματος, ούτε υπάρχει κάποιος κόκκινος κύκλος γύρω από αυτό. Ωστόσο, στις αναπαραγωγές του εν λόγω ισχυρισμού δεν διαμοιράζεται το κανονικό βίντεο του CNN, αλλά το βίντεο από το ισραηλινό κανάλι N12. Σε αυτό το βίντεο, παρότι χρησιμοποιούνται τα πλάνα του CNN, γίνεται “zoom” και έχει τοποθετηθεί ένας κόκκινος κύκλος γύρω από το πτώμα για να δείξει ότι το κεφάλι του πτώματος σε κάποια στιγμή κουνήθηκε.

Η αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μας οδήγησε και στο βίντεο 45 δευτερολέπτων που δημοσίευσε η ιστοσελίδα TIMES OF GAZA στο X με τη λεζάντα να αναφέρει: «Ο κόσμος στη Γάζα αποχαιρετά όσους σκοτώθηκαν στις ισραηλινές φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν χθες το βράδυ εν μέσω ολοκληρωτικού μπλακ άουτ». Όπως φαίνεται από το βίντεο, ο άνδρας με την μπλε μπλούζα μετακινεί μέρος του σεντονιού για να αποκαλύψει το πρόσωπο του πτώματος, με αποτέλεσμα το κεφάλι του να μετακινηθεί ελάχιστα και στη συνέχεια το καλύπτει ξανά με το σεντόνι. Επομένως, το κεφάλι του νεκρού δεν κινείται από μόνο του. 

Το AltNews αναφέρει στην κατάρριψή του πως επικοινώνησε με τον Παλαιστίνιο δημοσιογράφο Hassan Eslayeh, που τράβηξε το βίντεο στις 28 Οκτωβρίου 2023. Αναζητώντας στο προφίλ του στο X και στο Instagram, βρήκαμε αναρτημένες φωτογραφίες από το σημείο με τη συγκεκριμένη γυναίκα με την μπούρκα και τον άνδρα με την μπλε μπλούζα πάνω από το πτώμα. [εδώ και εδώ] Στη συνέχεια επικοινωνήσαμε με τον εν λόγω δημοσιογράφο και μόλις λάβουμε απάντηση θα ενημερώσουμε το άρθρο σχετικά.

Ο Hassan διέψευσε τους ισχυρισμούς για ψεύτικο πτώμα και έστειλε στο AltNews το αυθεντικό βίντεο με φυσικό ήχο όπως το τράβηξε μέσα από το νοσοκομείο Al-Aqsa στη Γάζα, στο οποίο φαίνεται πως το τράβηγμα του λευκού πανιού από τον άνδρα είναι αυτό που προκαλεί τη μικρή κίνηση του πτώματος. Επιπρόσθετα, ανέφερε πως η γυναίκα που φαίνεται να κλαίει, θρηνούσε τον νεκρό γιο της που βρισκόταν κάτω από το σεντόνι. 

Μέσω αντίστροφης αναζήτησης εικόνας βρήκαμε άρθρο από το αραβικό μέσο, sawah press, που χρησιμοποίησε την εικόνα με το εν λόγω πτώμα και τη γυναίκα, γράφοντας στον τίτλο: «Η κατοχή εξολόθρευσε 825 οικογένειες στη Γάζα».

Τέλος, χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες που ανέβασε ο Hassan, εντοπίσαμε βίντεο του αγγλόφωνου αραβικού μέσου, The National News, στο YouTube από τις 24 Οκτωβρίου 2023, με τίτλο: «Το νοσοκομείο Al Aqsa στη Γάζα εξαντλείται, με εκατοντάδες ζωές σε κίνδυνο». Από αυτό το βίντεο επιβεβαιώνεται πως οι φωτογραφίες με τη γυναίκα και το πτώμα τραβήχτηκαν στο νοσοκομείο Al-Aqsa στη Γάζα, καθώς βρήκαμε τις παρακάτω ομοιότητες.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός είναι αναληθής. Ο άνθρωπος που απαθανάτισε τη στιγμή επιβεβαίωσε πως το βίντεο όντως δείχνει ένα πτώμα σαβανωμένο στο νοσοκομείο Al-Aqsa. Το πτώμα δεν κουνάει το κεφάλι του, αλλά αυτό μετακινείται ελάχιστα μόλις ο άνδρας με την μπλε μπλούζα τραβάει το λευκό πανί για να δει το πρόσωπό του και στη συνέχεια το καλύπτει πάλι. Η επίσημη σελίδα του Ισραήλ στο X όπως και η Πρεσβεία του στις ΗΠΑ ανάρτησαν το εν λόγω βίντεο με τον ισχυρισμό ότι πρόκειται για άνθρωπο που παριστάνει τον νεκρό, όμως αργότερα το κατέβασαν.