Απάτη στο Facebook υπόσχεται δωρεάν σπίτια

Μια νέα απάτη ξεκίνησε να κυκλοφορεί με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρουσιάζοντας στο κοινό μια δήθεν προσφορά δωρεάν κατοικιών κοντέινερ μέσω κλήρωσης. Τίποτα όμως σε αυτές τις σελίδες δεν φαίνεται πως είναι πραγματικό.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Τι ισχύει

Οι σελίδες που τρέχουν την δήθεν προωθητική ενέργεια φαίνεται πως είναι δύο, με το ίδιο όνομα “Μικρό σπίτι”. Η μία μετράει 13 χιλιάδες likes, ενώ η άλλη μόλις 18. Στην πρώτη εξ’ αυτών, παρατηρείται κουμπί “Γραφτείτε”.

Πατώντας το, ανακατευθυνόμαστε εκτός Facebook, σε εξωτερικό σύνδεσμο, ο οποίος αρχικά αποκλείεται από το αντιικό λογισμικό του υπολογιστή μας. Εφόσον επιμείνουμε όμως, ανοίγει μια σελίδα που μας προτρέπει να πατήσουμε εκ νέου σε έναν σύνδεσμο, για να καταχωρήσουμε στοιχεία τηλεφώνου και email για την αμοιβή, η οποία όμως υποτίθεται πως υπόκειται σε κλήρωση, σύμφωνα με τις αναρτήσεις στο Facebook. Ο νέος σύνδεσμος δεν φαίνεται να οδηγεί πουθενά και δε μπορούμε να προχωρήσουμε περαιτέρω τη διαδικασία.

Έπειτα πραγματοποιήσαμε έλεγχο των διευθύνσεων της εξεταζόμενης ιστοσελίδας, με το εργαλείο whois.domaintools.com, και διαπιστώσαμε πως η εν λόγω σελίδα δημιουργήθηκε μόλις τον Απρίλιο του 2024. Επίσης, ως φυσική διεύθυνση αναφέρεται η οδός “Kalkofnsvegur 2” στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας. Μάλλον όχι τυχαία, ακριβώς την ίδια διεύθυνση έχουμε συναντήσει ξανά σε προηγούμενη περίπτωση απάτης. Όπως και σε εκείνη την περίπτωση, απουσιάζουν άλλα στοιχεία, όπως το όνομα του δημιουργού της, “για λόγους ιδιωτικότητας”.

Πίσω στο Facebook, βλέπουμε πως καμία από τις δύο σελίδες δεν έχει δραστηριότητα πέραν των δήθεν διαγωνισμών. Σε αυτήν με τα περισσότερα “μου αρέσει” υπάρχουν και άλλες δημοσιεύσεις με λεζάντες που εγείρουν υποψίες, όπως το “Έχουμε 2 μίνι σπίτια που δεν μπορούμε να πουλήσουμε γιατί έχουν μικρές γρατσουνιές. Επειδή ήταν ακόμα σε καλή κατάσταση, αποφασίσαμε να το δώσουμε σε όλους όσοι έγραψαν «Ευχαριστώ»”.

Οι κληρώσεις για “δωρεάν σπίτια” φαίνεται πως είναι επαναλαμβανόμενο φαινόμενο. Εδώ, διαγωνισμός για τρία σπίτια με ίδιες φωτογραφίες που υποτίθεται πως έληξε στις 10 Σεπτεμβρίου.

Με αντίστροφη αναζήτηση εικόνας παρατηρούμε πως, όπως και σε άλλες περιπτώσεις απάτης, πανομοιότυπες σελίδες εντοπίζονται και σε άλλες γλώσσες, στοχεύοντας σε κοινό άλλων χωρών. Ακολουθούν παραδείγματα στα ουγγρικά, τα γαλλικά και τα κροατικά αντίστοιχα.

Τέτοιου τύπου απάτες στο Facebook είναι το αποτέλεσμα ομαδών από απατεώνες/scammers. Έρευνα του Πανεπιστημίου Stanford, που επικεντρώθηκε στην “πλημμύρα” εικόνων τεχνητής νοημοσύνης που έπληξε το Facebook, συμπέρανε πως οι άνθρωποι πίσω από αυτές τις σελίδες εργάζονται σε ομάδες που διαχειρίζονται τις σελίδες με γνώμονα το κέρδος, επιδιώκοντας να δημιουργήσουν γρήγορα υψηλή επισκεψιμότητα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, χακάρουν ή κλέβουν υπάρχουσες σελίδες στο Facebook, επαναχρησιμοποιώντας τες για την ανάρτηση περιεχομένου που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο τη κερδοφορία και την αύξηση του κοινού που τους ακολουθεί (audience growth).

Χρησιμοποιώντας τον αλγόριθμο, προσελκύουν χρήστες μέσω οπτικά εντυπωσιακών ή προκλητικών εικόνων και δήθεν ευκαιριών, όπως είναι η προσφορά για ένα δωρεάν σπίτι. Οι χρήστες κατευθύνονται σε ιστότοπους εκτός της πλατφόρμας, με περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας και γεμάτο διαφημίσεις, όπου οι απατεώνες κερδίζουν έσοδα από την επισκεψιμότητα. Εφόσον οι χρήστες μοιραστούν με την ιστοσελίδα ευαίσθητες πληροφορίες, όπως ο αριθμός του κινητού τους τηλεφώνου, ενδέχεται να γραφτούν εν αγνοία τους σε κοστοβόρες υπηρεσίες SMS.

Συμπέρασμα

Οι σελίδες παρουσιάζουν πολλά στοιχεία απάτης σχετικά με τις δήθεν προσφορές τους και τα σπίτια που πρόκειται να χαρίσουν. Δεν προσκομίζουν κανένα στοιχείο για τα σπίτια καθαυτά, όπως τοποθεσία, έκταση ή ποιος ακριβώς τα δωρίζει και πώς. Στη διαδικασία της έρευνας οδηγηθήκαμε σε σελίδα που απέκλεισε το αντιικό πρόγραμμα του υπολογιστή, με ίδια φυσική διεύθυνση με προηγούμενη απάτη που έχουμε εξετάσει. Αντίστοιχες σελίδες με πανομοιότυπες φωτογραφίες σπιτιών εντοπίζονται και στο εξωτερικό.