Αβάσιμη σύνδεση σποράς νεφών με τις πλημμύρες στο Τέξας

Τις πρωινές ώρες της 4^ης Ιουλίου του 2025, καταστροφικές πλημμύρες έπληξαν το κεντρικό Τέξας. Το γεγονός απασχόλησε αρκετά τόσο χρήστες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης, όσο και διαδικτυακές ιστοσελίδες. Χρήστες του Facebook όπως και η ιστοσελίδα antimedia.gr, αποδίδουν τις πρόσφατες πλημμύρες, στη σπορά νεφών που πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία “Rainmaker”, δύο ημέρες πριν τη φυσική καταστροφή. Στο παρακάτω άρθρο θα αναλύσουμε γιατί αυτός ο ισχυρισμός είναι αβάσιμος αλλά και επιστημονικά ατεκμηρίωτος.

Παραδείγματα αναπαραγωγών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:

Τι ισχύει

Στις 4 Ιουλίου του 2025, ισχυρές βροχοπτώσεις προκάλεσαν καταστροφικές  πλημμύρες στο κεντρικό Τέξας με τους καταγεγραμμένους θανάτους, πλέον να ανέρχονται περίπου στους 130. Η φυσική αυτή καταστροφή συνδέθηκε από μερικούς με το γεγονός ότι δύο ημέρες πριν το φαινόμενο, η εταιρεία Rainmaker επιβεβαίωσε ότι πραγματοποίησε σπορά νεφών πάνω από την περιοχή. Πολλοί χρήστες στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης κατηγόρησαν τη μέθοδο αυτή ως κύριο υπαίτιο των πλημμυρών που σημειώθηκαν.

Τι είναι η σπορά νεφών;

Αρχικά αξίζει να κάνουμε μία μικρή εισαγωγή στο τι είναι η σπορά νεφών. Η μέθοδος αυτή δεν είναι καινούργια, καθώς τα πρώτα πειράματα σποράς νεφών καταγράφονται ακόμη και από το 1946. Νέφος ονομάζεται κάθε ορατό σύνολο υδροσταγονιδίων ή παγοκρυσταλλίων που αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Αυτά τα μόρια νερού (υδροσταγονίδια και παγοκρυστάλλια ) σχηματίζονται όταν υδρατμοί στην ατμόσφαιρα συμπυκνώνονται γύρω από μικροσκοπικά σωματίδια, που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα, όπως αλάτι ή σκόνη. Εάν τα σωματίδια παραμείνουν πολύ μικρά, τότε αυτά παραμένουν αιωρούμενα μέσα στο σύννεφο.

Έτσι σε νέφη που έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν κατακρημνίσεις, η μέθοδος της σποράς μπορεί να τους δώσει μία “ώθηση”. Αεροπλάνα ή επίγεια μηχανήματα διασκορπίζουν σωματίδια, συνήθως ιωδιούχο άργυρο ή αλάτι, ώστε να καταστίσουν τα σταγονίδια βαρύτερα βοηθώντας έτσι το νέφος να απελευθερώσει νερό.

Ο Darin Langerud διευθυντής Μετεωρολογίας του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Weather Modification Association, ο οποίος εκπροσωπεί ιδιωτικές εταιρείες τροποποίησης καιρού, αναφέρει στο National Geographic ότι:

Η σπορά νεφών ενισχύει τον υετό δουλεύοντας παράλληλα με τις φυσικές ατμοσφαιρικές διεργασίες σε σύννεφα τα οποία είναι ικανά να παράξουν υετό. Η σπορά νεφών δεν μπορεί να δημιουργήσει σύννεφα, ούτε είναι αποτελεσματική σε συστήματα καταιγίδων μεγάλης κλίμακας τα οποία παράγουν αποτελεσματικά υετό.

Οι μετεωρολόγοι δε συνδέουν τη σπορά νεφών με τις πλημμύρες στο Τέξας

Μετά τη δήλωση της εταιρείας Rainmaker ότι πραγματοποίησε σπορά νεφών δύο ημέρες πριν τις πλημμύρες, πολλοί υποστήριξαν ότι το ένα γεγονός προκάλεσε το άλλο. Όμως τι ανέφεραν οι επιστήμονες σχετικά με το παραπάνω ζήτημα; Η κατάρριψη του ισχυρισμού έχει πραγματοποιηθεί και από πολλούς άλλους fact-checking οργανισμούς (π.χ.snopes, science.feedback, cbsnews, κ.α.), οι οποίοι επικοινώνησαν με αρκετούς επιστήμονες. Υπάρχει διαβεβαίωση και γενική ομοφωνία ότι η σπορά νεφών δεν είχε καμία σχέση με την έντονη βροχόπτωση που προκάλεσε τις πλημμύρες.

Στο Science Feedback μίλησε ο Dr. Bart Geerts, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Wyoming, του οποίου το ερευνητικό ενδιαφέρον εστιάζει στη σπορά των νεφών. Όταν ερωτήθηκε αν είναι δυνατόν η σπορά των νεφών να προκάλεσε τις πλημμύρες απάντησε ότι:

Σίγουρα όχι. Σύμφωνα με τον απολογισμό τους (μίλησα με τον πρόεδρο της Rainmaker), έσπειραν νέφη για τελευταία φορά δύο ημέρες πριν από την καταιγίδα, την 1 Ιουλίου 2025, και αυτό ήταν τουλάχιστον 30 μίλια μακριά από τη λεκάνη απορροής Guadalupe. Ακόμα και αν έσπερναν ενεργά νέφη κατά τη διάρκεια της καταιγίδας τη νύχτα της 3-4ης Ιουλίου 2025, η εργασία μας για τη μοντελοποίηση των νεφών και την ανάλυση AgI [ιωδιούχος άργυρος] δείχνει ότι θα είχε κάνει πολύ μικρή διαφορά. […] Συμπερασματικά: η εμπειρία μας σε διάφορα καθεστώτα νέφωσης έδειξε ότι ο αντίκτυπος θα είναι πολύ μικρός.

Στην ίδια ερώτηση από το Science Feedback απάντησε ο Dr. Daniel Swain, Κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων της Καλιφόρνιας, ο οποίος μελετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα όπως πλημμύρες, ακραίο υετό και καταιγίδες. Ο Swain εξήγησε ότι:

Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι οι δραστηριότητες σποράς νεφών έπαιξαν οποιοδήποτε ρόλο στις πλημμύρες του Τέξας. Στην πραγματικότητα, είναι εξαιρετικά απίθανο – από μετεωρολογική άποψη – ότι οποιεσδήποτε πραγματικές ή υποθετικές δραστηριότητες σποράς νεφών θα ήταν έστω και θεωρητικά ικανές να προκαλέσουν μια τέτοια μεγάλη πλημμύρα. […] Η σπορά σύννεφων είναι η χρήση διαφόρων μεθόδων για την προσπάθεια μέτριας αύξησης των φυσικών κατακρημνίσεων σε υπάρχοντα σύννεφα και καταιγίδες. Δεν μπορεί να δημιουργήσει σύννεφα ή καταιγίδες που δεν υπάρχουν ήδη.

*Ακόμη, μετά από επικοινωνία μας με τον Δρ. Κώστα Λαγουβάρδο Διευθυντή Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, στην ερώτηση μας για το αν είναι δυνατόν η σπορά νεφών που πραγματοποιήθηκε δύο ημέρες πριν πάνω από το Τέξας να προκάλεσε τις πλημμύρες, μας απάντησε ότι:

Όχι δεν θα μπορούσαν, συνήθως αυτά τα προγράμματα χρησιμοποιούνται για αντιχαλαζική προστασία. Ορισμένες χώρες κάνουν προσπάθειες για δημιουργία βροχής αλλά σε κάθε περίπτωση δεν θα έδιναν ποσότητες ικανές για πλημμύρες.

Η αύξηση των ακραίων φαινομένων υετού αυξάνεται με την παγκόσμια υπερθέρμανση

Με την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, οι αλλαγές στα χαρακτηριστικά του υετού είναι μία από τις σημαντικότερες πτυχές της κλιματικής αλλαγής (Donat et al., 2016). Παράλληλα έχει παρατηρηθεί από τους Myhre et al. (2019) ότι, η αύξηση των ακραίων φαινομένων υετού αυξάνεται με την παγκόσμια υπερθέρμανση. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC) κατέληξε σε συναίνεση σχετικά με την πιθανή αύξηση της συχνότητας και της έντασης των έντονων φαινομένων υετού πάνω από την ξηρά από το 1950, καθώς και την πιθανή αύξηση της συχνότητας ή του ποσοστού των έντονων φαινομένων υετού κατά τον 21ο αιώνα (IPCC, 2013).

Όμως οι αυξητικές τάσεις της θερμοκρασίας, μπορεί να ενισχύσουν την ένταση των ακραίων φαινομένων υετού, αλλά μπορούν επίσης να μειώσουν τη διάρκειά τους (Burke and Stott, 2017, Zhou and Wang, 2017). Ωστόσο, τα ακραία φαινόμενα υετού οποιασδήποτε διάρκειας μπορούν επίσης να οδηγήσουν στην εμφάνιση δευτερογενών καταστροφών, όπως πλημμύρες, κατολισθήσεις και ροές λάσπης (Kirschbaum et al., 2012), με αποτέλεσμα την πρόκληση ανθρώπινων θυμάτων καθώς και σημαντικών κοινωνικών και οικονομικών απωλειών (Zhang and Zhou, 2019).

Τέλος, ο ισχυρισμός που εξετάζουμε στο παρόν άρθρο συγκρίνει τις πλημμύρες στο Ντουμπάι που απασχόλησαν τον περυσινό Απρίλιο τον πλανήτη, με τις τωρινές πλημμύρες στο Τέξας. Υποδηλώνει ότι και στις δυο περιπτώσεις υπεύθυνη ήταν η σπορά νεφών. Ο ισχυρισμός περί συσχέτισης των πλημμυρών του Ντουμπάι με σπορά νεφών, καταρρίφθηκε σε σχετικό μας άρθρο, ως αβάσιμος και μη επιστημονικά τεκμηριωμένος. Οι επιστήμονες και σε αυτή την περίπτωση δεν βρήκαν σύνδεση μεταξύ της σποράς νεφών και πλημμυρών.

Συμπέρασμα

Δεν υπάρχουν επιστημονικά τεκμήρια που να συνδέουν την σπορά νεφών που διενεργήθηκε στην περιοχή δύο ημέρες πριν από τις πλημμύρες στο Τέξας. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνδέουν τα δύο γεγονότα. Παράλληλα δηλώνουν ότι η μέθοδος αυτή δεν μπορεί να δημιουργήσει από μόνη της νέφη, αλλά επιτυγχάνει την αύξηση του υετού σε ήδη υπάρχοντα νέφη.

 Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://www.nationalgeographic.com/environment/article/cloud-seeding-texas-floods-weather-science
2. https://www.snopes.com/fact-check/rainmaker-cloud-seeding-texas-floods/
3. https://science.feedback.org/review/texas-floods-not-caused-by-cloud-seeding-dam-release-but-likely-worsened-climate-change/
4. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022169423013987
5. https://weathermod.org/
6. https://www.cbsnews.com/news/texas-floods-cloud-seeding-false-claims/
7. https://www.cbsnews.com/news/texas-floods-missing-people-death-toll-climbs/
8. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A5%CE%B5%CF%84%CF%8C%CF%82
9. https://www.ellinikahoaxes.gr/2024/04/25/prokalese-i-spora-nefon-tis-prosfates-plimmyres-sto-ntoubai/
10. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%AD%CF%86%CE%BF%CF%82

*Στις 28/7/2025 προστέθηκε η δήλωση του Δρ. Κώστα Λαγουβάρδου