Πρόσφατη ιταλική μελέτη ΔΕΝ διαπίστωσε αύξηση κινδύνου νοσηλείας για καρκίνο μετά τον εμβολιασμό κατά της COVID-19

Τις τελευταίες ημέρες, σε αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα διαδίδεται ο ισχυρισμός πως πρόσφατη ιταλική μελέτη διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο σε άτομα που έχουν εμβολιαστεί κατά της COVID-19. Όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο όμως, ο ισχυρισμός βασίζεται σε παρερμηνεία των, εκ πρώτης όψεως, αντιφατικών δεδομένων της μελέτης, με τους ίδιους τους ερευνητές να εξηγούν το μηχανισμό που οδήγησε σε αυτά. Στην πραγματικότητα, η μελέτη δείχνει πως όσο αυξάνεται ο χρόνος παρατήρησης, ο κίνδυνος νοσηλείας για καρκίνο και ο κίνδυνος θανάτου από κάθε αιτία σε εμβολιασμένους είναι χαμηλότερος.

Παραδείγματα αναρτήσεων στο Facebook:

Ο ισχυρισμός διαδόθηκε επίσης από τον βρετανό συνταξιούχο εκπαιδευτή νοσηλευτών, πρώην κλινικό νοσηλευτή και νυν YouTuber, John Campbell, κάτοχο διδακτορικού νοσηλευτικής, και στη συνέχεια μέσω του καναλιού “Dr. John Campbell” στο YouTube, σε σχετικό βίντεο (αρχειοθετημένο εδώ).

Θα πρέπει να σημειώσουμε πως o John Campbell, ενώ τα πρώτα χρόνια της πανδημίας αποτελούσε μια εκ των κύριων αντικειμενικών πηγών πληροφόρησης και επικοινωνίας της επιστήμης, τα τελευταία χρόνια, μέσω του καναλιού του στο YouTube, έχει προβεί σε σωρεία ψευδοεπιστημονικών και ψευδών ισχυρισμών σχετικά με τα εμβόλια κατά της COVID-19. [πηγή 1][πηγή 2][πηγή 3][πηγή 4][πηγή 5]

Τι ισχύει

Η επίμαχη μελέτη κοορτής, που επικαλούνται τα υπό εξέταση δημοσιεύματα, δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό EXCLI τον Ιούλιο του 2025, με τίτλο “COVID-19 vaccination, all-cause mortality, and hospitalization for cancer: 30-month cohort study in an Italian province” (το πλήρες κείμενο θα το βρείτε εδώ). Στην περιγραφή της, οι ερευνητές ανέφεραν πως, λόγω ανεπίσημων αναφορών για συσχέτιση του εμβολιασμού με μορφές καρκίνου, σκοπός τους ήταν να αξιολογήσουν αφενός τον κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία, αφετέρου τον κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο, με βάση την κατάσταση εμβολιασμού. Η μελέτη χρησιμοποίησε δεδομένα υγείας 296.015 κατοίκων άνω των 11 ετών στην επαρχία Πεσκάρα της Ιταλίας:

Ανεπίσημες αναφορές υποδεικνύουν μια συσχέτιση μεταξύ του εμβολιασμού κατά του SARS-CoV-2 και ορισμένων μορφών καρκίνου, αλλά δεν έχει δημοσιευτεί επίσημη αξιολόγηση. Αυτή η ανάλυση κοόρτης σε επίπεδο πληθυσμού είχε ως στόχο την αξιολόγηση του κινδύνου θανάτου από κάθε αιτία και νοσηλείας για καρκίνο με βάση την κατάσταση εμβολιασμού κατά του SARS-CoV-2. Χρησιμοποιώντας επίσημα δεδομένα του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ολόκληρος ο πληθυσμός της επαρχίας Πεσκάρα της Ιταλίας παρακολουθήθηκε από τον Ιούνιο του 2021 (έξι μήνες μετά τον πρώτο εμβολιασμό) έως τον Δεκέμβριο του 2023.

[…]

Από τους 296.015 κατοίκους ηλικίας ≥11 ετών, το 16,6% ήταν ανεμβολίαστοι, το 83,3% έλαβε ≥1 δόση και το 62,2% ≥3 δόσεις.

Στα αποτελέσματα τους, οι ερευνητές ανέφεραν πως παρατήρησαν ασυνεπή αποτελέσματα όσον αφορά την πιθανότητα νοσηλείας για καρκίνο, ωστόσο στο σύνολό τους τα εμβολιασμένα άτομα παρουσίασαν σημαντική μείωση τόσο στη θνησιμότητα από κάθε αιτία, όσο και στο κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο, υπολογίζοντας παράγοντες όπως την ύπαρξη προηγούμενης μόλυνσης από SARS-CoV-2 και την τοποθεσία εμφάνισης του καρκίνου στον οργανισμό. Όπως αναφέρουν:

Σε σύγκριση με τους ανεμβολίαστους, όσοι έλαβαν ≥1 δόση εμφάνισαν σημαντικά χαμηλότερη πιθανότητα θανάτου από κάθε αιτία και ελαφρώς υψηλότερη πιθανότητα νοσηλείας για καρκίνο (HR: 1,23; 95% CI: 1,11-1,37). Η τελευταία συσχέτιση ήταν σημαντική μόνο μεταξύ των ατόμων που δεν είχαν προηγούμενη λοίμωξη από SARS-CoV-2 και αντιστράφηκε όταν ο ελάχιστος χρόνος μεταξύ εμβολιασμού και νοσηλείας για καρκίνο ορίστηκε στους 12 μήνες. Τα άτομα που έλαβαν εμβολιασμό για SARS-CoV-2 εμφάνισαν σημαντική μείωση στη θνησιμότητα από κάθε αιτία και κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο που διέφερε ανάλογα με την κατάσταση της λοίμωξης, τη θέση του καρκίνου και τον ελάχιστο χρόνο καθυστέρησης μετά τον εμβολιασμό. Δεδομένου ότι δεν ήταν δυνατό να ποσοτικοποιηθεί ο πιθανός αντίκτυπος της μεροληψίας των υγιών εμβολιασμένων (healthy vaccinee bias) και των μη μετρημένων συγχυτικών παραγόντων, αυτά τα ευρήματα είναι αναπόφευκτα προκαταρκτικά.

Συνεπώς, η υψηλότερη πιθανότητα νοσηλείας για καρκίνο δεν ήταν γενικευμένη. Αντιθέτως, παρατηρήθηκε σε άτομα που δεν είχαν προηγουμένως λοίμωξη από SARS-CoV-2, σε μικρό χρονικό διάστημα (τριών μηνών) από τον εμβολιασμό ενώ όταν το ρίσκο αξιολογήθηκε σε διάστημα δώδεκα μηνών από τον εμβολιασμό η πιθανότητα αντιστράφηκε εντελώς.

Σε πρόσφατη ανάλυση του ο Dr. Adrian Wong, ιδρυτής και συντάκτης του τεχνολογικού και επιστημονικού ιστότοπου Tech ARP, ανέλυσε τη μελέτη και τα αποτελέσματά της, εξήγησε πως το μοτίβο αυτό εξηγείται από τη μεροληψία των «υγιών/μη υγιών εμβολιασμένων» (healthy/unhealthy vaccinee bias) κάτι που αναφέρουν και οι ίδιοι οι ερευνητές στη μελέτη:

Αυτό το μοτίβο είναι σύμφωνο με αυτό που οι ερευνητές αναφέρουν ως «προκατάληψη των ανθυγιεινών εμβολιασμένων». Στην αρχή της κυκλοφορίας του εμβολίου, οι δόσεις ιεραρχήθηκαν σε ηλικιωμένους ενήλικες – συνήθως σε άτομα ηλικίας 70 ετών και άνω – οι οποίοι ήταν πιο ευάλωτοι σε σοβαρές εκβάσεις COVID-19, αλλά και εγγενώς διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.

Ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν τις νοσηλείες για καρκίνο που σημειώθηκαν 12 μήνες μετά τον εμβολιασμό – κάτι που θα ήταν πιο πιθανό να συμβεί σε έναν γενικά νεότερο και υγιέστερο πληθυσμό, διαπίστωσαν ότι τα εμβολιασμένα άτομα είχαν χαμηλότερο κίνδυνο νοσηλείας που σχετίζεται με τον καρκίνο σε σύγκριση με εκείνα που δεν ήταν εμβολιασμένα.

Στο παρακάτω διάγραμμα, το οποίο φέρνει ως παράδειγμα ο Dr. Wong, βλέπουμε πως ιδίως σε όσους έλαβαν 3 ή περισσότερες δόσεις του εμβολίου, όσο αυξάνεται το διάστημα της παρατήρησης, η αναλογία κινδύνου (Hazard Ratio) μεταφέρεται αριστερά από την διακεκομμένη γραμμή, δηλαδή μειώνεται. Στις 365 ημέρες, όπου σημειώνεται με μπλε κουκκίδα, στη πλειονότητα των περιπτώσεων η αναλογία βρίσκεται στις χαμηλότερες θέσεις:

Στο παρακάτω σχήμα, παρατηρήστε πώς οι γραμμές και οι κουκκίδες μετακινούνται αριστερά της διακεκομμένης γραμμής του λόγου κινδύνου (HR) με την πάροδο του χρόνου. Μπορείτε επίσης να δείτε ότι πολλές από τις μπλε γραμμές και κουκκίδες (365 ημέρες) βρίσκονται στα αριστερά της γραμμής HR.

Στη συνέχεια, ο Dr. Wong εξηγεί πως η μελέτη δείχνει επίσης χαμηλότερο ρίσκο νοσηλείας για καρκίνο σε άτομα που έλαβαν τρεις η περισσότερες δόσεις, σε σχέση με όσους έλαβαν μια ή δύο:

Η ιταλική μελέτη φαίνεται να δείχνει ότι οι άνθρωποι είχαν υψηλότερο κίνδυνο νοσηλείας με ορισμένους καρκίνους μετά τη λήψη 1 ή 2 δόσεων των εμβολίων κατά της COVID-19. Ωστόσο, η μελέτη έδειξε επίσης ότι ο κίνδυνος μειώθηκε σημαντικά με 3 ή περισσότερες δόσεις εμβολίων κατά της COVID-19, ειδικά μετά από ένα πλήρες έτος (365 ημέρες).

Στο παρακάτω σχήμα, παρατηρήστε πώς οι μωβ γραμμές και οι κουκκίδες (365 ημέρες) βρίσκονται αριστερά από τη διακεκομμένη γραμμή του λόγου κινδύνου (HR), με 3 ή περισσότερες δόσεις εμβολίου. Δείχνουν ότι ο κίνδυνος νοσηλείας με καρκίνο μειώνεται με 3 ή περισσότερες δόσεις εμβολίου.

Είναι επομένως παράλογο να ισχυρίζεται κανείς ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 προκαλούν καρκίνο, όταν διαπιστώνεται ότι περισσότερες δόσεις μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξής του. Μάλιστα, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι τα δεδομένα δείχνουν ότι 3 ή περισσότερες δόσεις εμβολίων κατά της COVID-19 έχουν προστατευτική δράση έναντι πολλών τύπων καρκίνου!

Συνοπτικά, η μελέτη δεν διαπίστωσε πως οι εμβολιασμένοι διαθέτουν αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο. Η συγκεκριμένη συσχέτιση παρατηρήθηκε μόνο σε άτομα που δεν είχαν καταγεγραμμένη λοίμωξη από SARS-CoV-2, και μόνο για διάστημα τριών μηνών από τον εμβολιασμό, γεγονός που εξηγείται από μεροληψία λόγω της ιεράρχησης των πρώτων εμβολιασμών σε ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες, οι οποίοι διατρέχουν έτσι κι αλλιώς μεγαλύτερο κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο.

Σε βάθος ενός έτους, όπου η συγκεκριμένη μεροληψία δεν μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα αποτελέσματα της μελέτης, όχι απλά δεν παρατηρήθηκε αυξημένο ρίσκο καρκίνου, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις το ρίσκο ήταν χαμηλότερο στα εμβολιασμένα άτομα και διαπιστώθηκε ακόμα χαμηλότερο σε όσους είχαν κάνει τρεις ή περισσότερες δόσεις των εμβολίων.

Επιπροσθέτως, όπως τόνισαν οι ερευνητές στην περίληψη και τα συμπεράσματα της μελέτης, το ρίσκο θανάτου από κάθε αιτία ήταν επίσης σημαντικά χαμηλότερο στα εμβολιασμένα άτομα:

Τα άτομα που έλαβαν εμβολιασμό κατά του SARS-CoV-2 παρουσίασαν σημαντική μείωση στη θνησιμότητα από κάθε αιτία […] Τα άτομα που έλαβαν εμβολιασμό κατά του SARS-CoV-2 παρουσίασαν σχεδόν το ήμισυ του κινδύνου θανάτου από κάθε αιτία μετά από μια μέση παρακολούθηση 25 μηνών.

Επιστημονικά ανυπόστατοι οι ισχυρισμοί της πρόκλησης καρκίνου από τα εμβόλια

Ο ισχυρισμός πως ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 προκαλεί καρκίνο (χρησιμοποιείται συχνά ο ψευδοεπιστημονικός όρος «turbo καρκίνοι») δεν είναι νέος. Ξεκίνησε από τον παθολόγο Dr. Ryan Cole, ο οποίος κατά τη διάρκεια της τρέχουσας πανδημίας προβαίνει συστηματικά στην έκφραση ψευδοεπιστημονικών και παραπλανητικών ισχυρισμών για την ασφάλεια των εμβολίων. Ο ισχυρισμός έχει εξεταστεί και καταρριφθεί από ομάδες ελέγχου γεγονότων όπως το AFP Fact Check και το Reuters, αλλά και από ιστοτόπους αφιερωμένους στην κατάρριψη ψευδών ειδήσεων στον τομέα της ιατρικής, όπως το Science Based Medicine, ενώ η υπόθεση ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 προκαλούν καλπάζουσες ή μη μορφές καρκίνου δεν υποστηρίζεται από την επιστημονική κοινότητα. [πηγή 1][πηγή 2]

Αντιθέτως, όπως έχουμε αναφέρει σε σχετικό άρθρο μας, η έλευση της πανδημίας, πέρα από την επίδραση που είχε στα συστήματα Υγείας κάθε χώρας, προκάλεσε επιπλέον αύξηση της γενικής θνησιμότητας, μέσω αύξηση της θνητότητας άλλων ασθενειών πέραν της COVID-19, όπως καρκίνων και καρδιακών παθήσεων, λόγω της ελλιπούς ή καθυστερημένης διάγνωσης τους. Αν και η αύξηση αυτή δεν είναι πρακτικά δυνατό να ποσοτικοποιηθεί, μπορεί να εκτιμηθεί με βάση τα στατιστικά νέων διαγνώσεων για μη μεταδοτικές ασθένειες κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2020, ογκολόγοι δήλωναν ανήσυχοι σχετικά με τα χαμηλά ποσοστά νέων διαγνώσεων που παρατηρήθηκαν κατά το πρώτο έτος της πανδημίας. Όπως αναφέρει σχετικό δημοσίευμα του CBC News, με ημερομηνία δημοσίευσης 17 Δεκεμβρίου 2020, ειδικοί εκδήλωναν ανησυχία για τη σημαντική πτώση του αριθμού των προσυμπτωματικών εξετάσεων, των παραπομπών, και των διαγνώσεων καρκίνου στον Καναδά, από την έναρξη της πανδημίας τον Μάρτιο του ίδιου έτους. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, από τις 15 Μαρτίου έως τις 31 Μαΐου του 2020 υπήρξε σημαντική μείωση στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τρεις σημαντικούς καρκίνους στην πολιτεία του Ontario σε σύγκριση με την ίδια περίοδο το 2019.

Το γεγονός αυτό δε σημαίνει πως τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνων μειώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Μειώθηκαν όμως σημαντικά οι έγκαιρες διαγνώσεις. Όπως δήλωσε ο Stuart Edmonds, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Canadian Cancer Society, η παράλειψη έγκαιρης διάγνωσης οδηγεί στην παρουσίαση καρκίνου σε προχωρημένο στάδιο, καθιστώντας την ασθένεια πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί με επιτυχία:

Οι επιλογές για θεραπεία είναι λιγότερες και τα αποτελέσματα τείνουν να είναι χειρότερα.

Όπως επίσης ανέφερε, η πανδημία δεν επηρέασε μόνο αδιάγνωστους ασθενείς, αλλά και καρκινοπαθείς οι οποίοι δεν μπορούσαν να χειρουργηθούν:

Τις πρώτες ημέρες της πανδημίας, όταν όλα μπήκαν σε lockdown, σταματήσαμε να χειρουργούμε σε μη επείγοντα περιστατικά και δώσαμε σε ορισμένους ασθενείς χημειοθεραπεία αντί για χειρουργική επέμβαση.

Ένα μήνα νωρίτερα, τον Νοέμβριο του 2020, δημοσίευμα στην ιστοσελίδα thebmjopinion, την οποία διατηρεί το επιστημονικό περιοδικό British Medical Journal, επικαλούμενο συστηματική ανασκόπηση σχετικά με την καθυστέρηση διαγνώσεων καρκίνου, ανέφερε πως σε βάθος χρόνου καθυστερήσεις τόσο σε νέες διαγνώσεις καρκίνων αλλά και στην αντιμετώπισή τους θα κοστίσουν χιλιάδες ζωές:

Μελέτη από το Ηνωμένο Βασίλειο, προέβλεψε ότι για τέσσερις κοινούς τύπους καρκίνου (καρκίνος του μαστού, του εντέρου, του πνεύμονα, και του οισοφάγου), οι καθυστερήσεις στη διάγνωση λόγω της πανδημίας της COVID-19 θα οδηγήσουν σε περίπου 3500 θανάτους από καρκίνο που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, που ισοδυναμούν με 60.000 χρόνια απώλειας ζωής, αντικατοπτρίζοντας το προφίλ νεότερης ηλικίας πολλών καρκινοπαθών.

Σε χειρουργικές επεμβάσεις καρκίνου, ακτινοθεραπεία και συστηματικές θεραπείες και για τους επτά καρκίνους που εξετάσαμε (ουροδόχου κύστης, μαστού, παχέος εντέρου, ορθού, πνεύμονα, τραχήλου και κεφαλής και τραχήλου), καθυστερήσεις μόνο 4 εβδομάδων συσχετίστηκαν με μεγαλύτερο αντίκτυπο στη θνησιμότητα. Μόνο για το Ηνωμένο Βασίλειο, μια καθυστέρηση χειρουργικής επέμβασης 12 εβδομάδων μέσα σε ένα έτος lockdown και καθυστερημένη ανάρρωση μόνο για τον καρκίνο του μαστού θα μπορούσε να μεταφραστεί σε περισσότερους από 1400 επιπλέον θανάτους, χωρίς να υπολογίζονται οι επιδράσεις καθυστέρησης οποιασδήποτε συστηματικής θεραπείας ή ακτινοθεραπείας που οδηγεί σε περαιτέρω θνησιμότητα ή υποτροπές ασθενειών, και άλλες επιπτώσεις της καθυστέρησης στην κοινωνία και την υγεία.

Τον Δεκέμβριο του 2021, σχετικό δημοσίευμα της ιστοσελίδας του Διεθνούς Ογκολογικού Δικτύου με τίτλο “Why are we not Talking About Cancer Deaths due to COVID-19?” τόνισε πως ανθρώπινες ζωές χάθηκαν και θα χαθούν τα επόμενα χρόνια από άλλες ασθένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν ή δεν διαγνώστηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας:

Μεταξύ της 1ης Μαρτίου 2020 και της 18ης Απριλίου 2020, οι ΗΠΑ κατέγραψαν εκτιμώμενη μείωση κατά 46,4% του μέσου όρου του αριθμού των πρόσφατα διαγνωσμένων περιπτώσεων έξι από τους πιο κοινούς τύπους καρκίνου (μαστού, παχέος εντέρου, οισοφάγου, γαστρικού, πνεύμονα και παγκρέατος).

Άλλες χώρες έχουν επηρεαστεί παρόμοια, για να αναφερθούμε σε κάποιες: το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσίασε μείωση στον αριθμό των παραπομπών για ύποπτο καρκίνο σε ποσοστό άνω του 80% ενώ ίσχυαν περιορισμοί (σσ: κατά της διασποράς της COVID-19)· κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας, η Ινδία κατέγραψε πτώση 38% στις διαγνώσεις παθολογικών, πτώση 54% στον αριθμό των νέων ασθενών που καταγράφηκαν με καρκίνο, 46% μείωση στον αριθμό των ασθενών παρακολούθησης και 36% πτώση στις εισαγωγές στα νοσοκομεία για καρκίνο· και στη Νέα Ζηλανδία, σημειώθηκε μείωση 40% στις καταχωρήσεις καρκίνου σε σύγκριση με το 2018–2019 κατά τη διάρκεια του εθνικού lockown τον Μάρτιο-Απρίλιο 2020.

Αυτό δεν οφείλεται στο ότι λιγότεροι άνθρωποι έχουν καρκίνο, αλλά επειδή λιγότεροι άνθρωποι έρχονται για να κάνουν εξετάσεις. Στην κορύφωση της πανδημίας τον Απρίλιο του 2020, οι προληπτικοί έλεγχοι στις ΗΠΑ για καρκίνους του μαστού, του παχέος εντέρου, του προστάτη και του πνεύμονα ήταν χαμηλότεροι αντίστοιχα κατά 85%, 75%, 74% και 56% σε σύγκριση με το 2019. Συνολικά, εκτιμάται ότι έχουν χαθεί περίπου 10 εκατομμύρια προληπτικοί έλεγχοι καρκίνου στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της πανδημίας και δεν γνωρίζουμε πόσες έχουν επαναπρογραμματιστεί εγκαίρως.

Το δημοσίευμα αναφέρει πως το National Cancer Institute εκτιμούσε πως, λόγω καθυστερήσεων στη διάγνωση, μέσα στην επόμενη δεκαετία θα υπάρξουν σχεδόν 10.000 επιπλέον θάνατοι μόνο από περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου και του μαστού, και μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, παραθέτει εκτίμηση του British Medical Journal για αυξήσεις θανάτων που σχετίζονται με καρκίνο κατά 20% λόγω της πανδημίας, ενώ τονίζει πως η κατάσταση αυτή δεν περιορίζεται στους καρκίνους, αφού ανάλογες καθυστερήσεις επηρεάζουν και άτομα με καρδιακές παθήσεις και λοιπές μη μεταδοτικές ασθένειες.

Συμπέρασμα

Η μελέτη που επικαλείται ο υπό εξέταση ισχυρισμός δεν διαπίστωσε πως οι εμβολιασμένοι διαθέτουν αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο. Η συγκεκριμένη συσχέτιση παρατηρήθηκε μόνο σε άτομα που δεν είχαν καταγεγραμμένη λοίμωξη από SARS-CoV-2, και μόνο για διάστημα τριών μηνών από τον εμβολιασμό, γεγονός που εξηγείται από μεροληψία λόγω της ιεράρχησης των πρώτων εμβολιασμών σε ηλικιωμένους και ευπαθείς ομάδες, οι οποίοι διατρέχουν έτσι κι αλλιώς μεγαλύτερο κίνδυνο νοσηλείας για καρκίνο. Σε βάθος ενός έτους, όπου η συγκεκριμένη μεροληψία δεν μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα αποτελέσματα της μελέτης, όχι απλά δεν παρατηρήθηκε αυξημένο ρίσκο καρκίνου, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις το ρίσκο ήταν χαμηλότερο στα εμβολιασμένα άτομα και διαπιστώθηκε ακόμα χαμηλότερο σε όσους είχαν κάνει τρεις ή περισσότερες δόσεις των εμβολίων. Επιπροσθέτως, οι ερευνητές διαπίστωσαν πως και το ρίσκο θανάτου από κάθε αιτία ήταν χαμηλότερο στα εμβολιασμένα άτομα.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1. https://sciencebasedmedicine.org/conspiracy-theories-about-monkeypox/
2. https://sciencebasedmedicine.org/the-pfizer-covid-19-vaccine-doesnt-prevent-transmission-antivax-disinformation-goes-viral-again/
3. https://www.factcheck.org/person/john-campbell/
4. https://www.linkedin.com/in/dr-adrian-wong/
5. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40881928/
6. https://www.excli.de/vol24/2025-8400/2025-8400.htm
7. https://www.techarp.com/fact-check/covid-19-vaccines-increase-cancer-23/
8. https://idahocapitalsun.com/2024/01/10/washington-regulators-restrict-medical-license-of-idaho-doctor-who-spread-covid-19-disinformation/
9. https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.337B9TL
10. https://www.reuters.com/article/factcheck-turbocancer-vaccine-idUSL1N3340PQ/
11. https://sciencebasedmedicine.org/do-covid-19-vaccines-cause-turbo-cancer/
12. https://www.cbc.ca/news/health/cancer-tsunami-screening-delays-covid-1.5844708
13. https://blogs.bmj.com/bmj/2020/11/05/counting-the-invisible-costs-of-covid-19-the-cancer-pandemic/
14. https://www.bmj.com/content/371/bmj.m4087
15. https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1735
16. https://www.oncozine.com/why-are-we-not-talking-about-cancer-deaths-due-to-covid-19/
17. https://newsroom.heart.org/news/heart-disease-likely-to-remain