Διαδικτυακή απάτη μέσω σελίδας στο Facebook ζητά χρήματα για θεραπεία μη υπαρκτού προσώπου

Νέα διαδικτυακή απάτη κυκλοφορεί το τελευταίο διάστημα στο Facebook, με σελίδα να προωθεί διαφημίσεις που καλούν τους χρήστες να πραγματοποιήσουν δωρεές χρημάτων για ένα ανύπαρκτο πρόσωπο. Το ποσό που επιχειρείται να συγκεντρωθεί, το οποίο φτάνει τις 90.000 ευρώ, παρουσιάζεται ψευδώς ως απαραίτητο για την κάλυψη εξόδων χειρουργικής επέμβασης μιας νεαρής φοιτήτριας Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία φέρεται να πάσχει από γλοιοβλάστωμα, έναν από τους πιο συχνούς τύπους όγκου του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Η σελίδα που προωθεί τις εξεταζόμενες διαφημίσεις, με την ονομασία Act of Kindness, χρησιμοποιεί στις εκκλήσεις της για «βοήθεια» έναν έντονα συναισθηματικά φορτισμένο λόγο, εικόνες δημιουργημένες με τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες υποτίθεται ότι ανήκουν στη φοιτήτρια που πάσχει από καρκίνο, καθώς και έναν σύνδεσμο που οδηγεί σε ιστοσελίδα αμφίβολης αξιοπιστίας για τη συγκέντρωση δωρεών.

Η σχετική ανάρτηση που προωθείται με τη μορφή διαφήμισης στο Facebook:

Ας δούμε αναλυτικά τι ισχύει.

Αποδόμηση της διαδικτυακής απάτης

Η σελίδα Act of Kindness

Αρχικά, η σελίδα του Facebook “Act of Kindness“, παρότι στις δημόσια προσβάσιμες πληροφορίες της δηλώνει ότι αποτελεί φιλανθρωπικό οργανισμό, δεν παραθέτει κανένα στοιχείο που να το τεκμηριώνει, όπως πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν την ταυτότητά της.

Κατά τον έλεγχο του πεδίου «Διαφάνεια και πολιτική απορρήτου», προκύπτει ότι η σελίδα έχει δημιουργηθεί τον Απρίλιο του 2025 (Εικόνα 3), δηλαδή σχεδόν ένα χρόνο πριν, χωρίς ωστόσο να έχει δημοσιεύσει περιεχόμενο, πλην τριών εικόνων προφίλ. Επομένως, πρόκειται για μία σελίδα χωρίς πρότερη ενεργή δράση.

Από το ίδιο πεδίο προκύπτει ότι ως κύρια τοποθεσία των διαχειριστών της σελίδας εμφανίζονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και όχι η Ελλάδα, όπως θα ανέμενε κανείς, δεδομένου ότι προωθούνται φιλανθρωπικές δράσεις στα ελληνικά.

Τέλος, διαπιστώνεται ότι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή η σελίδα προωθεί διαφημίσεις (Εικόνα 3).

Επισκεπτόμενοι λοιπόν τη «Βιβλιοθήκη Διαφημίσεων» της σελίδας, προκύπτει ότι η πιο πρόσφατη ανάρτηση είναι εκείνη που παρατέθηκε στην αρχή του άρθρου (Εικόνες 1 και 2).

Επιλέγοντας, ωστόσο, να εξετάσουμε και τις προηγούμενες διαφημίσεις που έχει προωθήσει η σελίδα – οι οποίες είναι πλέον ανενεργές – αξιοποιώντας τη δυνατότητα που παρέχει η βιβλιοθήκη διαφημίσεων της Meta, προέκυψαν στοιχεία που αποδεικνύουν με βεβαιότητα ότι η συγκεκριμένη έκκληση για δωρεά αποτελεί απάτη.

Ειδικότερα, οι παλαιότερες διαφημίσεις της ίδιας σελίδας, παρότι χρησιμοποιούσαν τις ίδιες ακριβώς εικόνες με την περίπτωση που εξετάζουμε (Εικόνα 2), συνοδεύονταν κάθε φορά από διαφορετικό κείμενο σε διάφορες γλώσσες (γαλλικά, πολωνικά, ιταλικά και πορτογαλικά), αποδίδοντας μάλιστα στη νεαρή, δήθεν ασθενή φοιτήτρια διαφορετικό όνομα. Συγκεκριμένα, ενώ στην Ελλάδα οι διαφημίσεις αναφέρονταν σε μία 21χρονη Σοφία, το ίδιο πρόσωπο παρουσιαζόταν ως Κλόι στα γαλλικά, Ναταλία στα πολωνικά, Σεραφίνα στα ιταλικά και Μαριάννα στα πορτογαλικά.

Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα:

Ο σύνδεσμος που χρησιμοποιείται για τις δωρεές

Στη συνέχεια, επισκεφθήκαμε την ιστοσελίδα elg.risehope.online, στην οποία μας προωθεί η σελίδα “Act of Kindness” μέσω συνδέσμου για την πραγματοποίηση δωρεών, και διαπιστώσαμε ότι δεν πρόκειται για αξιόπιστη πλατφόρμα.

Αρχικά, μετά από σχετική αναζήτηση στο διαδίκτυο, δεν εντοπίστηκε κάποιο φιλανθρωπικό ίδρυμα με την ονομασία «HopeRise», που να χρησιμοποιεί το πράσινο λογότυπο το οποίο εμφανίζεται στην αριστερή άνω γωνία της παρακάτω εικόνας.

Η δεύτερη και σημαντικότερη ένδειξη αναξιοπιστίας της πλατφόρμας είναι η απουσία στοιχείων ταυτοποίησης. Όταν δεν προκύπτει ξεκάθαρα ποιος βρίσκεται πίσω από μια ιστοσελίδα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που εξετάζουμε, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για τη νομιμότητα της δραστηριότητάς της.

Στην Ελλάδα, κάθε φιλανθρωπική δράση προϋποθέτει τη λειτουργία μέσα από συγκεκριμένες νομικές μορφές μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως είναι οι Αστικές Μη Κερδοσκοπικές Εταιρείες (ΑΜΚΕ), τα σωματεία και τα κοινωφελή ιδρύματα. Οι φορείς αυτοί οφείλουν να έχουν νομική υπόσταση και να διαθέτουν καταγεγραμμένα στοιχεία, όπως επωνυμία, έδρα και ΑΦΜ, τα οποία προκύπτουν μέσα από προβλεπόμενες διαδικασίες σύστασης (άρθρα 741–784, 78–107 και 108–121 του Αστικού Κώδικα, αντίστοιχα)

Άλλωστε στην Ελλάδα η υποχρέωση διαφάνειας δεν αφορά μόνο τους φιλανθρωπικούς οργανισμούς, αλλά κάθε φορέα που πραγματοποιεί οικονομικές συναλλαγές μέσω διαδικτύου. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών (Ν. 2251/1994 και Υ.Α. 5338/2018), κάθε ιστοσελίδα που δέχεται οποιοδήποτε χρηματικό ποσό οφείλει να δηλώνει την ταυτότητά της, συμπεριλαμβανομένων βασικών στοιχείων επικοινωνίας.

Στην υπό εξέταση ιστοσελίδα (elg.risehope.online), δεν εντοπίστηκαν τέτοιου είδους πληροφορίες, γεγονός που ενισχύει τις ενδείξεις έλλειψης αξιοπιστίας.

Η χρήση εικόνων τεχνητής νοημοσύνης

Αναφορικά με τις φωτογραφίες που είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα και υποτίθεται απεικονίζουν την 21χρονη φοιτήτρια, διαπιστώσαμε ότι πρόκειται για εικόνες που έχουν παραχθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Ας δούμε αναλυτικά τα στοιχεία που οδήγησαν σε αυτό το συμπέρασμα.

Οι εικόνες που βρίσκονται αναρτημένες στη σελίδα είναι οι εξής:

Αρχικά, δύο από τις τέσσερις εικόνες φέρουν εμφανές υδατογράφημα του εργαλείου Google Gemini στην κάτω δεξιά γωνία, γεγονός που υποδηλώνει ότι έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Πέραν του υδατογραφήματος, στην πρώτη από τις δύο εικόνες εντοπίζεται και μία οπτική ασυνέπεια. Συγκεκριμένα, σε μεγέθυνση της πινακίδας που εμφανίζεται στο φόντο, διακρίνεται η λέξη «fιαταφυνuo», η οποία φαίνεται να αποτελεί παραμορφωμένη εκδοχή της λέξης «καταφύγιο». Τέτοιου είδους αλλοιώσεις στο κείμενο αποτελούν συνηθισμένο γνώρισμα εικόνων που έχουν δημιουργηθεί με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και ενισχύουν το συμπέρασμα ότι η εικόνα δεν είναι αυθεντική.

Για την άλλες δύο εικόνες, που δεν διαθέτουν ορατό υδατογράφημα, ακολουθήσαμε διαφορετική οδό. Η λειτουργία αναζήτησης εικόνων της Google μπορεί να εντοπίσει εάν μια εικόνα φέρει ενσωματωμένο το ψηφιακό υδατογράφημα SynthID, το οποίο περιλαμβάνεται σε ορισμένες εικόνες που έχουν δημιουργηθεί με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης της Google. Όπως φαίνεται στην Εικόνα 8, και οι δύο εικόνες έχουν δημιουργηθεί μέσω Google AI.

Παλαιότερες περιπτώσεις απάτης από την ίδια σελίδα

Σε παλαιότερες διαφημίσεις που είχε δημοσιεύσει η εξεταζόμενη σελίδα το 2025, εμφανίζεται ένα παρόμοιο μοτίβο. Χαρακτηριστική είναι περίπτωση διαφήμισης στην οποία, για ακόμη μία φορά, χρησιμοποιήθηκαν ψευδές όνομα και εικόνες δημιουργημένες με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Από τον Απρίλιο έως και τον Μάιο του 2025, η εν λόγω διαφήμιση καλούσε το κοινό να προχωρήσει σε χρηματικές δωρεές για έναν «15χρονο Δημήτρη», ο οποίος παρουσιαζόταν και σε αυτή την περίπτωση να πάσχει από γλοιοβλάστωμα.

Η «Πράξη Αγάπης – Act of Kindness», πραγματικός φιλανθρωπικός οργανισμός που, όπως αναφέρει, στηρίζει παιδιά και οικογένειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα διαβίωσης και υγείας, προχώρησε το 2025 σε ανάρτηση (αρχειοθετημένη εδώ) με την οποία προειδοποιεί τους χρήστες του διαδικτύου για τη δράση της σελίδας «Act of Kindness» που εξετάζουμε. O οργανισμός διαχώρισε τη θέση του από τη συγκεκριμένη σελίδα, επισημαίνοντας ότι δεν συνδέεται με αυτήν, ενώ έκανε λόγο για ενδεχόμενη απάτη, καλώντας το κοινό να επιδείξει αυξημένη προσοχή.

Συμπέρασμα

Η περίπτωση που εξετάσαμε αποτελεί οικονομική απάτη μέσω του Facebook. Οι φωτογραφίες που χρησιμοποιούνται, τόσο στην εξεταζόμενη διαφήμιση που προωθείται μέσω της πλατφόρμας όσο και στην ιστοσελίδα δωρεών που τη συνοδεύει, έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, η υπό εξέταση σελίδα φαίνεται να επαναχρησιμοποιεί το ίδιο οπτικό υλικό προκειμένου να προωθήσει την ίδια έκκληση και σε άλλες γλώσσες, πέραν των ελληνικών, κάθε φορά με διαφορετικό όνομα για την υποτιθέμενη νεαρή ασθενή. Τέλος, τόσο η σελίδα στο Facebook όσο και η ιστοσελίδα δωρεών δεν παρέχουν στοιχεία ταυτότητας που να αποδεικνύουν την αξιοπιστία τους.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγγραφή του άρθρου:

1. https://www.facebook.com/people/Act-of-Kindness/61574921738479/
2. https://elg.risehope.online/
3. https://www.lawspot.gr/nomothesia/astikos-kodikas/arthro-741-astikos-kodikas-ennoia/
4. https://www.lawspot.gr/nomothesia/astikos-kodikas/arthro-78-astikos-kodikas-somateio/
5. https://www.lawspot.gr/nomothesia/astikos-kodikas/arthro-108-astikos-kodikas-idryma/
6. https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/03/fek_a_191_1994.pdf
7. https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2026/03/fek_b_40_2018.pdf
8. https://deepmind.google/models/synthid/
9. https://praxiagapis.gr/el/home
10. https://www.facebook.com/praxiagapis/posts/pfbid02eyJcnLb3EqzHSuq3M7ZD2UvwXbg1s6FxroQCS6XwutMss1G5bktkSiEJN1QmKYqgl