Ψηφιακά κατασκευασμένο οπτικό υλικό από την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ

Ευρεία διάδοση γνώρισαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τον Ιούλιο του 2026, ένα βίντεο και μία εικόνα τα οποία συνδέθηκαν με την κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Πιο συγκεκριμένα, οι εντοπισμένες αναπαραγωγές παρουσιάστηκαν ψευδώς ως αυθεντικές οπτικές αποτυπώσεις της. Τα οπτικά υλικά πλαισιώθηκαν από ισχυρισμούς ότι παρουσιάζουν τα εκατομμύρια ανθρώπων που παρευρέθηκαν στις τελετές για την κηδεία του Ανώτατου Ηγέτη. Οι αναπαραγωγές τους συγκέντρωσαν χιλιάδες προβολές και αντιδράσεις.

Παραδείγματα αναπαραγωγών:

Πλαίσιο εμφάνισης του ισχυρισμού

Οι σχετικές με τον ισχυρισμό αναρτήσεις στα social media εμφανίστηκαν στις αρχές Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο των τελετών για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ που έχουν προγραμματιστεί στο Ιράν και στο Ιράκ. Πιο συγκεκριμένα, η κηδεία του ξεκίνησε με τριήμερο πένθος στην Τεχεράνη, πριν η νεκρώσιμη πομπή διανύσει μια διαδρομή που περνά από πόλεις του Ιράν και του Ιράκ που αποτελούν το επίκεντρο του σιιτικού Ισλάμ. Ο Χαμενεΐ υπήρξε Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν από το 1989 έως και τον θάνατό του μετά από επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τον διαδέχθηκε ως αρχηγός κράτους τον Μάρτιο. Ειδησεογραφικά πρακτορεία αναφέρουν ότι εκατομμύρια κόσμου έχουν παρευρεθεί στις τελετές στην Τεχεράνη με το αντίστοιχο οπτικό υλικό να κάνει το γύρο του διαδικτύου.

Σύμφωνα με τις επίμαχες αναρτήσεις, το εξεταζόμενο βίντεο και η εικόνα αναπαράχθηκαν συνοδεία ισχυρισμών που τα συνδέουν με το παραπάνω γεγονός. Τα επίμαχα οπτικά υλικά αποτυπώνουν πλήθος κόσμου ενώ σε σημεία διακρίνονται τόσο η σημαία του Ιράν όσο και το πρόσωπο του Αλί Χαμενεΐ. Χρησιμοποιήθηκαν φράσεις όπως ‘εκατομμύρια άνθρωποι στην κηδεία του Χαμενεΐ στην Τεχεράνη’ ή  ‘η συμμετοχή του κόσμου στην κηδεία του Χαμενεΐ ενδέχεται να είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία’, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η αποτύπωση είναι αυθεντική. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Παρ’ όλο που εκατομμύρια κόσμου έχουν παρευρεθεί στην κηδεία του, όπως αναφέρουν πολλαπλές ειδησεογραφικές πηγές και επιβεβαιώνεται από αυθεντικά βίντεο, τόσο το εξεταζόμενο βίντεο όσο και η εικόνα είναι δημιουργημένα με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Τι ισχύει

Το βίντεο

Αρχικά, το εικονιζόμενο οικοδόμημα ονομάζεται Grand Mosalla (Μεγάλη Μοσάλα) της Τεχεράνης και αποτελείται από ένα μερικώς ολοκληρωμένο τζαμί και το αντίστοιχο κοινοτικό συγκρότημα. Το συγκεκριμένο τζαμί χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή της εβδομαδιαίας προσευχής της Παρασκευής, καθώς και για πολιτιστικές, πολιτικές, λατρευτικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις. Όπως αναφέρουν οι διαθέσιμες πληροφορίες, η σορός του Αλί Χαμενεΐ παρέμεινε σε δημόσια έκθεση για δύο ημέρες στο συγκεκριμένο θρησκευτικό συγκρότημα.

Ωστόσο, όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια, στο εξεταζόμενο βίντεο εντοπίζονται ασυνέπειες που αποδεικνύουν ότι αυτό έχει δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι η Μεγάλη Μοσάλα διαθέτει ένα γαλαζοπράσινο θόλο, ο οποίος δεν αποτυπώνεται στο εξεταζόμενο οπτικό υλικό. Σε βίντεο από ειδησεογραφικά πρακτορεία του εξωτερικού εμφανίζεται ο συγκεκριμένος θόλος, σε αντίθεση με το επίμαχο υλικό.

Συγκριτική εξέταση αποσπασμάτων:

Ταυτόχρονα, εντοπίζοντας δορυφορική λήψη του συγκροτήματος, όπως κοινοποιήθηκε από το Reuters, ο χώρος έχει, γενικότερα, διαφορετική μορφή.

Παρατηρώντας επίσης τα πανό, όπως εμφανίζονται στο υπό εξέταση βίντεο, διαπιστώνεται ότι έχουν αφύσικα μεγάλες διαστάσεις, σε σύγκριση με το μέγεθος του οικοδομήματος στο βάθος. Παράλληλα, επιχειρώντας να μεταφράσουμε το κείμενό τους, γίνεται φανερό ότι οι αναγραφόμενοι χαρακτήρες δεν σχηματίζουν υπαρκτές φράσεις αλλά τυχαία αλληλουχία γραμμάτων.

Συμπληρωματικά, μετά από έλεγχο του βίντεο με το εργαλείο ανίχνευσης AI περιεχόμενου Hive.ai διαπιστώθηκε ότι αυτό αποτελεί προϊόν τεχνητής νοημοσύνης σε μεγάλο ποσοστό.

Αποτέλεσμα ελέγχου:

Επομένως, τα παραπάνω στοιχεία αποδεικνύουν την ψηφιακή δημιουργία του βίντεο.

Η εικόνα

Αρχικά, διαπιστώνεται ότι το εικονιζόμενο οικοδόμημα στο βάθος της εξεταζόμενης εικόνας είναι ο Πύργος Azadi (Αζαντί) ή αλλιώς ο ‘Πύργος της Ελευθερίας’. Ο συγκεριμένος Πύργος αποτελεί ορόσημο για την πόλη της Τεχεράνης και βρίσκεται στο κέντρο της πλατείας Azadi.

Προχωρώντας σε σχετική έρευνα, χρησιμοποιώντας ως λέξεις-κλειδιά τόσο τον Πύργο όσο και την ονομασία του Αλί Χαμενεΐ, εντοπίζεται οπτικό υλικό από τις τελετές για την κηδεία του και φόντο το συγκεκριμένο οικοδόμημα. Συγκρίνοντάς τα με την αναπαραγόμενη εικόνα, διαπιστώνεται ότι ο περιβάλλων χώρος διαφέρει σημαντικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στην εξεταζόμενη εικόνα αποτελεί το εντυπωσιακά μεγάλο πλάτος του δρόμου που οδηγεί στον Πύργο Azadi. Στο αυθεντικό υλικό, ωστόσο, το πλάτος του δρόμου είναι σαφέστατα μικρότερο.

Συγκριτική εξέταση:

Παράλληλα, ο έλεγχος της εικόνας με το εργαλείο επαλήθευσης της OpenAI επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, καθώς εντόπισε ενσωματωμένο στο αρχείο ελέγχου ένα ψηφιακό υδατογράφημα τεχνολογίας SynthID. Το υδατογράφημα αυτό λειτουργεί ως ‘ψηφιακή σφραγίδα’, η οποία αποδεικνύει την ψηφιακή δημιουργία της υπό εξέτασης εικόνας.

Αποτέλεσμα ελέγχου:

Συμπληρωματικά, η εξεταζόμενη εικόνα ελέγχθηκε και από άλλο εξειδικευμένο εργαλείο ανίχνευσης περιεχομένου AI, το οποίο ομοίως διαπίστωσε ότι η εικόνα είναι ψηφιακά δημιουργημένη.

Αποτέλεσμα ελέγχου:

Αποδεικνύεται, επομένως, ότι και στην περίπτωση της εξεταζόμενης εικόνας, αυτή έχει δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Συμπέρασμα

Τόσο το αναπαραγόμενο βίντεο όσο και η εικόνα ψευδώς παρουσιάστηκαν ως αυθεντικό υλικό από τις τελετές για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ τον Ιούλιο του 2026 στο Ιράν. Παρότι, πράγματι, πλήθος κόσμου παρευρέθηκε στην κηδεία του, το εν λόγω βίντεο και η διαδιδόμενη εικόνα δημιουργήθηκαν από τεχνητή νοημοσύνη, όπως απέδειξαν εξειδικευμένα εργαλεία ανίχνευσης, οπτικές ασυνέπειες και η συγκριτική εξέτασή τους με πραγματικά πλάνα των τελετών.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:

1.https://www.reutersconnect.com/item/a-satellite-view-of-grand-mosalla-as-people-attend-a-public-farewell-ceremony-to-pay-their-respects-to-late-supreme-leader-ayatollah-ali-khamenei-in-tehran/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMlA3TUFZSVBOUg?lastViewed=dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMkM4TUFBMkM4Sw&position=1
2.https://www.reuters.com/world/middle-east/iranian-mourners-call-vengeance-trump-during-khamenei-funeral-procession-2026-07-06/
3.https://www.aljazeera.com/news/2026/7/6/huge-crowd-joins-funeral-procession-for-irans-supreme-leader-khamenei
4.https://hivemoderation.com/ai-generated-content-detection
5.https://www.youtube.com/watch?v=cEQDNpLK7S0
6.https://openai.com/el-GR/research/verify/