Η Ουγγαρία δεν έφτιαξε ηλιακά θερμαινόμενα τούνελ για αδέσποτα

Μέσα στον Δεκέμβριο του 2025, χρήστες και σελίδες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναπαρήγαγαν την “είδηση” πως στην Ουγγαρία εγκαταστάθηκαν ηλιακά θερμαινόμενα τούνελ για την προστασία των αδέσποτων ζώων από το κρύο του χειμώνα. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, δεν υπάρχει καμία απόδειξη πως έχει συμβεί αυτό και οι πληροφορίες που χρησιμοποιούν οι αναρτήσεις, όπως οι εικόνες και μεγάλα ειδησεογραφικά μέσα ως πηγές, είναι ψευδή.

Παραδείγματα αναπαραγωγών:

Τι ισχύει

Ευθύς εξαρχής, παρατηρούμε πως στις δημοσιεύσεις χρησιμοποιούνται εικόνες δομικά διαφορετικές μεταξύ τους. Σε μερικές από τις δημοσιεύσεις υπάρχουν μικρές, διάφανες κοιτίδες σε κυλινδρικό σχήμα, η μία μπροστά από την άλλη και με ένα μικρό ηλιακό πάνελ στην κορυφή τους και με όλα τα σκυλιά να κοιτάνε ακριβώς στην κάμερα, ενώ σε άλλες δημοσιεύσεις υπάρχει μία μεγάλη, τσιμεντένια κατασκευή σαν καταφύγιο, με πολλά ηλιακά πάνελ αλλά χωρίς είσοδο για φυσικό φως. Μία τρίτη εικόνα δείχνει μία επίσης διαφορετική κατασκευή, ένα κυβικό χώρο στη μέση ενός επαρχιακού δρόμου. Οι ακραίες αλλαγές στην εμφάνιση των κατασκευών προκαλεί υποψίες πως οι εικόνες αυτές δεν είναι αληθινές φωτογραφίες αλλά έχουν παραχθεί από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. 

Ελέγχοντας την πρώτη εικόνα με εργαλεία ανίχνευσης τεχνητής νοημοσύνης, τα αποτελέσματα όντως δείχνουν πως πρόκειται για δημιούργημα τεχνητής νοημοσύνης:

Το ίδιο συμβαίνει και με τη δεύτερη εικόνα, μέσα από ακριβώς τα ίδια εργαλεία:

Ελέγχοντας στο διαδίκτυο για κάλυψη της εξεταζόμενης είδησης από έγκυρα μέσα, εντοπίζουμε μόνο δημοσιεύσεις σαν αυτές που παραθέσαμε πάνω, σε ελληνικά και αγγλικά. Προσπάθεια αναζήτησης με αυτόματη μετάφραση στα ουγγρικά φέρνει πίσω παρόμοια, κι ελάχιστα, αποτελέσματα. Παρατηρείται μάλιστα πως μερικές δημοσιεύσεις επικαλούνται ως πηγές μεγάλα, αγγλόφωνα ειδησεογραφικά μέσα, ωστόσο κανείς εκ των BBC, Reuters, Guardian και Associated Press δεν έχει δημοσιεύσει τίποτα σχετικό. Σημειώνεται επίσης πως απουσιάζει κάθε στοιχείο που θα μπορούσε να προσδώσει αξιοπιστία στην εξεταζόμενη είδηση, σχετικά με το ποιος υποτίθεται πως προέβη στην εν λόγω πρωτοβουλία: πέραν της χώρας, δεν αναφέρεται καμία πόλη, κανένας συγκεκριμένος θεσμός, οργανισμός ή φορέας, καμία ημερομηνία και απουσιάζει το όνομα του πρότζεκτ, της εταιρείας που το ανέλαβε ή οποιαδήποτε άλλη πληροφορία που θα μπορούσε να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό.

Ακόμη, παρότι είναι δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια, έχοντας μόνο μία εικόνα τεχνητής νοημοσύνης ως στοιχείο, είναι προφανές πως τα ηλιακά πάνελ της πρώτης εικόνας είναι πολύ μικρά ώστε να μπορούν να παράξουν αρκετή ενέργεια για να κρατήσουν επαρκώς ζεστή την κοιτίδα για συνεχόμενες ώρες, δεδομένου πως φαίνεται να έχουν διαστάσεις μόλις μερικές δεκάδες εκατοστά σε κάθε πλευρά, λαμβάνοντας υπόψη και την περιορισμένη διάρκεια της μέρας κατά τον χειμώνα στην κεντρική Ευρώπη καθώς και παρεμβολές από σκιές, βροχές και πιθανές χιονοπτώσεις. Ακόμη και σε ιδεατές συνθήκες και με παραγωγή 20W, αναφέρεται πως μικρά ηλιακά πάνελ μπορούν να παράξουν ενέργεια για να υποστηρίξουν μικρές ηλεκτρικές συσκευές, όπως ένας ανεμιστήρας ή ένα φορητό ραδιόφωνο, συσκευές δηλαδή που δεν παράγουν θερμότητα. Για ένα σπιτάκι σκύλου, αν μπορούμε να το εξισώσουμε με την κατασκευή της εικόνας, υπολογίζεται πως χρειάζονται περί τα 400W για να θερμανθεί καταλλήλως.

Αυτή η ιστορία αποτελεί κομμάτι ενός ευρύτερου φαινομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ψευδείς ιστορίες με ευχάριστο μήνυμα κερδίζουν δημοσιότητα χωρίς, ωστόσο, να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, προσφέροντας αλληλεπιδράσεις στις δημοσιεύσεις των σελίδων οι οποίες τα ξεκινάνε (“like farming”), τις οποίες και χρησιμοποιούν για οικονομικό όφελος μέσω προγράμματος της Meta για οικονομική ανταμοιβή περιεχομένου που γίνεται viral. Παρόμοιες ιστορίες που καταρρίψαμε πρόσφατα υπάρχουν εδώ, εδώ κι εδώ.

Συμπέρασμα

Δεν υπάρχει καμία σοβαρή ένδειξη πως έχει όντως συμβεί κάτι τέτοιο. Οι μόνες πηγές που αναφέρουν την δήθεν είδηση είναι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με παραλλαγές του ίδιου κειμένου και εικόνες τεχνητής νοημοσύνης. Μερικές από τις αναπαραγωγές επικαλούνται ρεπορτάζ ειδησεογραφικών μέσων, όπως το BBC, το Reuters και τον Guardian, που όμως δεν υπάρχουν. Η δήθεν είδηση αποτελεί κομμάτι ενός μεγαλύτερου φαινομένου like farming που έχουμε καλύψει ξανά στο παρελθόν.