ΠΡΟΣΟΧΗ! Δυνητικά επικίνδυνοι ισχυρισμοί και συστάσεις αναφορικά με τη χρήση ιβερμεκτίνης για την πρόληψη και θεραπεία διάφορων παθήσεων

Σε πρόσφατες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εντοπίσαμε ισχυρισμούς σχετικά με τις υποτιθέμενες θεραπευτικές ιδιότητες της ιβερμεκτίνης καθώς και συστάσεις χρήσης σκευασμάτων ιβερμεκτίνης τα οποία προορίζονται για ζώα. Όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο όμως, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν τεκμηριώνονται από την υπάρχουσα επιστημονική βιβλιογραφία ενώ η χρήση κτηνιατρικών σκευασμάτων ιβερμεκτίνης από ανθρώπους είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στο θάνατο.

Παράδειγμα σχετικής ανάρτησης:

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως στο παρελθόν ένας εκ των συντακτών της υπό εξέτασης ανάρτησης, ο οποίος δηλώνει ιατρός, προέτρεπε σχολιαστές να προμηθευτούν ιβερμεκτίνη όχι από φαρμακεία αλλά από καταστήματα ειδών γεωπονίας και κτηνοτροφίας:

Τι ισχύει

Όπως έχουμε αναφέρει στο παρελθόν, η ιβερμεκτίνη είναι ένα παράγωγο της αβερμεκτίνης και προέρχεται από το βακτήριο Streptomyces avermitilis, που ανακαλύφθηκε από τον Satoshi Ōmura στην επαρχία Shizuoka της Ιαπωνίας. Οι αβερμεκτίνες ανακαλύφθηκαν το 1967 σε ζωμό ζύμωσης μιας καλλιέργειας ακτινομυκήτων. Πρόκειται για μια κατηγορία μακροκυκλικών λακτονών (MLs) με νηματοκτόνο, ακαρεοκτόνο και εντομοκτόνο δράση. Τα ML, συμπεριλαμβανομένων των αβερμεκτινών, απέκτησαν πολύτιμο θεραπευτικό ρόλο από τη δεκαετία του 1980 ως αντιπαρασιτικά φάρμακα για ζώα και ανθρώπους. [πηγή 1][πηγή 2]

Το πρώτο σκεύασμα αβερμεκτίνης εισήχθη στην αγορά το 1981 ως κτηνιατρικό φάρμακο από τη Merck & Co. ενώ νέα σκευάσματα ιβερμεκτίνης (IVM) κυκλοφορούσαν σχεδόν κάθε χρόνο. Η IVM καταχωρήθηκε για πρώτη φορά ως ανθρώπινο φάρμακο το 1987, με την εμπορική ονομασία Mectizan®, και χρησιμοποιήθηκε για τη θεραπεία της ογκοκερκίασης σε ανθρώπους το 1988. Η IVM ήταν το μόνο μέλος των ML που εγκρίθηκε για ανθρώπινη χρήση μέχρι την πρόσφατη έγκριση της μοξιδεκτίνης από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), τον Ιούνιο του 2018, για τη θεραπεία της ογκοκερκίασης στον άνθρωπο. [πηγή]

Η χρήση της IVM έχει αυξηθεί παγκοσμίως για να ξεπεραστούν πολλές παρασιτικές ασθένειες που μολύνουν εκατομμύρια ανθρώπους, όπως η ισχυροειδίαση (που μολύνει περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους) και η ογκοκερκίαση (μολύνει περίπου 18 εκατομμύρια ανθρώπους). [πηγή]

Ψευδείς ισχυρισμοί στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19

Σε παλαιότερο άρθρο μας είχαμε επίσης εξηγήσει πως, κατά τα πρώτα έτη της πανδημίας, μερικές μελέτες ισχυρίζονταν ότι έδειξαν κλινική αποτελεσματικότητα κατά της COVID-19 σε ασφαλείς συγκεντρώσεις αλλά έκτοτε αποδείχθηκε ότι αυτές ήταν χαμηλής ποιότητας ή και πλαστοποιημένες.

Όπως επίσης είχαμε εξηγήσει στο παρελθόν, σύμφωνα με σχετικές πληροφορίες στον ιστότοπο του National Institutes of Health (NIH) των Ηνωμένων Πολιτειών, η ιβερμεκτίνη μπορούσε να αναστείλει τον πολλαπλασιασμό του ιού SARS-CoV-2. Ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτό, η απαραίτητη συγκέντρωση στο πλάσμα του αίματος ενός ανθρώπου για την καταπολέμηση του ιού θα απαιτούσε τη χορήγηση δόσεων έως και 100 φορές υψηλότερων από εκείνες που έχουν εγκριθεί για τον άνθρωπο, κάτι που όπως θα εξετάσουμε στη συνέχεια είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για την υγεία:

Έχει αποδειχθεί ότι η ιβερμεκτίνη αναστέλλει την αντιγραφή του SARS-CoV-2 σε κυτταροκαλλιέργειες. Ωστόσο, φαρμακοκινητικές και φαρμακοδυναμικές μελέτες υποδηλώνουν ότι η επίτευξη των συγκεντρώσεων στο πλάσμα που είναι απαραίτητες για την αντιιική αποτελεσματικότητα που ανιχνεύεται in vitro θα απαιτούσε χορήγηση δόσεων έως και 100 φορές υψηλότερων από αυτές που έχουν εγκριθεί για χρήση σε ανθρώπους.

Πλέον, το σύνολο των κλινικών μελετών υψηλής ποιότητας υποστηρίζει συντριπτικά ότι η αγωγή αυτή δεν έχει κανένα σχετικό όφελος, παρότι εμφανίζει ρίσκο παρενεργειών. Πλέον, σειρά έγκυρων μελετών έχει διαψεύσει οποιοδήποτε ουσιαστικό όφελος από την χορήγησή της κατά της COVID-19 και, μαζί με τις γνωστές της παρενέργειες, το ισοζύγιο χρήσης της αναγνωρίζεται ως αρνητικό.

Ανυπόστατη και δυνητικά επικίνδυνη η χρήση της ιβερμεκτίνης για την αντιμετώπιση παθήσεων

Δεν είναι η πρώτη φορά που διαβάζουμε ισχυρισμούς σχετικά με την υποτιθέμενη χρήση της ιβερμεκτίνης για την αντιμετώπιση, ακόμα και τη θεραπεία, μορφών καρκίνου και πολλών ακόμα παθήσεων, με αντίστοιχους ισχυρισμούς να κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια. Με αφορμή παλαιότερα δημοσιεύματα, σε σχετικό άρθρο του AFP, ειδικοί επισήμαναν ότι η ιβερμεκτίνη δεν πρέπει να χορηγείται εκτός των εγκεκριμένων ενδείξεων.

Μιλώντας στο AFP, ο Dr. Markus Zeitlinger, Διευθυντής του τμήματος Κλινικής Φαρμακολογίας του πανεπιστημίου της της Βιέννης, δήλωσε πως «η χρήση της ιβερμεκτίνης δεν ενδείκνυται για τις προαναφερθείσες παθήσεις». Με τη σειρά της, η Dr. Monika Redlberger-Fritz, Ερευνήτρια του Κέντρου Ιολογίας του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης, δήλωσε πως «η ιβερμεκτίνη πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όπως έχει εγκριθεί, δεν ενδείκνυνται όλες οι άλλες χρήσεις».

O Dr. Akos Heinemann, καθηγητής Φαρμακολογίας στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Graz, τόνισε επίσης πως εάν η ιβερμεκτίνη ήταν όντως κατάλληλη για τη θεραπεία των παθήσεων αυτών, τότε θα είχαν διεξαχθεί σχετικές μελέτες από τη φαρμακοβιομηχανία για την κυκλοφορία των αντίστοιχων σκευασμάτων, ενώ χαρακτήρισε τη συνταγογράφηση ή τη λήψη της ιβερμεκτίνης εκτός των εγκεκριμένων ενδείξεων ως «βαριά αμέλεια»:

«εάν η ιβερμεκτίνη ήταν πράγματι κατάλληλη για τη θεραπεία των παθήσεων που αναφέρατε, τότε θα είχαν διεξαχθεί οι σχετικές κλινικές μελέτες και τα αντίστοιχα σκευάσματα θα είχαν εγκριθεί. Η φαρμακευτική βιομηχανία σίγουρα δεν θα άφηνε αυτή την ευκαιρία να πάει χαμένη […] η ιβερμεκτίνη έχει αποδειχθεί κλινικά αποτελεσματική μόνο έναντι ορισμένων λοιμώξεων από σκώληκες και ψώρα. Οτιδήποτε άλλο αποτελεί ατεκμηρίωτη εικασία που βασίζεται σε επιστημονικά αβάσιμα δεδομένα ή είναι απλώς κατασκευασμένο. Η συνταγογράφηση ή η λήψη ιβερμεκτίνης εκτός των εγκεκριμένων ενδείξεών της αποτελεί βαριά αμέλεια»

Δεν υπάρχουν δεδομένα που να τεκμηριώνουν αντικαρκινικές ιδιότητες της ιβερμεκτίνης στον άνθρωπο

Τα μέχρι τώρα επιστημονικά στοιχεία δεν τεκμηριώνουν ισχυρισμούς πως η ιβερμεκτίνη μπορεί να αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία ή αντιμετώπιση κατά του καρκίνου. Σχετική επιστημονική ανασκόπηση με τίτλο “Ivermectin in Cancer Treatment: Should Healthcare Providers Caution or Explore Its Therapeutic Potential?” («Ιβερμεκτίνη στη θεραπεία του καρκίνου: Πρέπει οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης να είναι προσεκτικοί ή να διερευνήσουν το θεραπευτικό της δυναμικό;»), η οποία δημοσιεύτηκε το καλοκαίρι του 2025, επιχείρησε να αξιολογήσει τα επιστημονικά στοιχεία για τις πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητές της.

Η ανασκόπηση διαπίστωσε πως, παρά το γεγονός ότι οι προκλινικές μελέτες στο εργαστήριο και σε ζώα μπορεί να καταδεικνύουν αντικαρκινικές επιδράσεις της ιβερμεκτίνης, δεν υπάρχουν μεγάλης κλίμακας μελέτες που να επιβεβαιώνουν τα θεραπευτικά οφέλη της σε ανθρώπους.

Οι συγγραφείς τονίζουν επίσης τον κίνδυνο που ενέχει η χρήση ιβερμεκτίνης από ογκολογικούς ασθενείς, στους οποίους μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα, και καλούν τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να επικοινωνούν υπεύθυνα και να αντιμετωπίζουν την παραπληροφόρηση, καθοδηγώντας τους ασθενείς τους προς παρεμβάσεις που βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία:

Προκλινικές μελέτες (in vitro και μελέτες σε ζώα) καταδεικνύουν τις αντικαρκινικές επιδράσεις της ιβερμεκτίνης, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων, της επαγωγής της απόπτωσης και της τροποποίησης των σηματοδοτικών οδών (π.χ., Wnt/β-κατενίνη, Akt/mTOR) σε διάφορους καρκίνους. Ωστόσο, τα κλινικά στοιχεία σε ανθρώπους είναι περιορισμένα, καθώς δεν υπάρχουν μεγάλης κλίμακας τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs) που να επιβεβαιώνουν τα θεραπευτικά οφέλη. Παρατηρητικές μελέτες και αναφορές περιστατικών υπογραμμίζουν τους κινδύνους της αυτοθεραπείας, που οφείλονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διαφημίζουν τα μη αποδεδειγμένα οφέλη της ιβερμεκτίνης για τον καρκίνο, που μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα σε ογκολογικούς ασθενείς σε ορισμένες περιπτώσεις. Η έλλειψη κλινικών μελετών δημιουργεί ένα κρίσιμο μεταφραστικό χάσμα μεταξύ των προκλινικών αποτελεσμάτων και της πρακτικής κλινικής εφαρμογής. Παρά τα πολλά υποσχόμενα προκλινικά δεδομένα, η απουσία οριστικών κλινικών στοιχείων μεγάλης κλίμακας σε ανθρώπους περιορίζει τη χρησιμότητα της ιβερμεκτίνης στη θεραπεία του καρκίνου. Η προσιτή τιμή της είναι ελκυστική σε περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους αλλά προκύπτουν ηθικές προκλήσεις από την παραπληροφόρηση, η οποία μπορεί να οδηγήσει τους ασθενείς να εγκαταλείψουν αποδεδειγμένες θεραπείες. Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης πρέπει να επικοινωνούν υπεύθυνα για να αντιμετωπίσουν την παραπληροφόρηση και να καθοδηγήσουν τους ασθενείς προς παρεμβάσεις που βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία, υποστηρίζοντας παράλληλα αυστηρές κλινικές δοκιμές για να γεφυρώσουν το προκλινικό-κλινικό χάσμα.

Το ίδιο αναφέρει και ο ιστότοπος PatientInfo, τονίζοντας επίσης το ρίσκο που ενέχει η λανθασμένη χρήσης της ιβερμεκτίνης:

Ισχυρισμοί σχετικά με τη θεραπεία του καρκίνου

Οι ισχυρισμοί ότι η ιβερμεκτίνη μπορεί να αντιμετωπίσει ή να θεραπεύσει τον καρκίνο ακολουθούν ένα παρόμοιο μοτίβο. Ορισμένες εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει επιδράσεις στα καρκινικά κύτταρα υπό τεχνητές συνθήκες, και αυτά τα ευρήματα συχνά παρουσιάζονται στο διαδίκτυο εκτός πλαισίου.

Ο καρκίνος δεν είναι μια μεμονωμένη ασθένεια και οι αποτελεσματικές θεραπείες πρέπει να επιδεικνύουν σαφή οφέλη στους ανθρώπους, όπως βελτιωμένη επιβίωση ή ποιότητα ζωής. Πολλές ουσίες επηρεάζουν τα καρκινικά κύτταρα σε εργαστήρια αλλά ποτέ δεν μεταφράζονται σε ασφαλείς ή αποτελεσματικές θεραπείες για τους ασθενείς.

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία ότι η ιβερμεκτίνη είναι μια αποτελεσματική θεραπεία του καρκίνου στους ανθρώπους. Η εξάρτηση από αυτήν αντί για αποδεδειγμένες θεραπείες για τον καρκίνο κινδυνεύει να καθυστερήσει τη φροντίδα που θα μπορούσε πραγματικά να βελτιώσει τα αποτελέσματα.

Οι κίνδυνοι κατάχρησης της ιβερμεκτίνης

Όταν συνταγογραφείται σε κατάλληλες δόσεις για εγκεκριμένες παθήσεις, η ιβερμεκτίνη είναι γενικά ασφαλής. Προβλήματα προκύπτουν όταν λαμβάνεται ακατάλληλα ή για μη αποδεδειγμένες χρήσεις. Υψηλότερες δόσεις αυξάνουν τον κίνδυνο παρενεργειών, ιδιαίτερα νευρολογικών συμπτωμάτων.

Η χρήση κτηνιατρικής ιβερμεκτίνης (φενβενδαζόλη) είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη. Τα ζωικά σκευάσματα είναι πιο συμπυκνωμένα και ενδέχεται να περιέχουν συστατικά που δεν είναι ασφαλή για ανθρώπινη χρήση. Οι εισαγωγές σε νοσοκομεία που συνδέονται με την κακή χρήση ιβερμεκτίνης αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς εξαπλώθηκε η παραπληροφόρηση.

Τέλος, το AntiCancerFund, ένα βελγικό μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε τεκμηριωμένα στοιχεία σχετικά θεραπείες κατά του καρκίνου, σε σχετικό δημοσίευμα εξηγεί τι ισχύει με τη χρήση φαρμάκων εκτός ενδείξεων για τη θεραπεία του καρκίνου, τονίζοντας πως η παραπληροφόρηση μεταξύ άλλων σχετικά με την ιβερμεκτίνη μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ψεύτικης ελπίδας και σε δυνητικά επιβλαβείς αποφάσεις:

Τι λέει η επιστήμη για τα επαναχρησιμοποιούμενα φάρμακα για τον καρκίνο

Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα επαναχρησιμοποιούμενα (στμ: χρήση εκτός ενδείξεων) φάρμακα, τα επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν τη χρήση τους στη θεραπεία του καρκίνου παραμένουν πολύ περιορισμένα. Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες μελέτες βρίσκονται ακόμη στα αρχικά στάδια και δεν διαθέτουν τα ισχυρά δεδομένα που απαιτούνται για να διατυπωθούν σαφείς συστάσεις θεραπείας.

Το ίδιο ισχύει και για την ιβερμεκτίνη και τη φενβενδαζόλη. Παρόλο που αυτά τα φάρμακα έχουν δείξει δυνατότητα καταπολέμησης των καρκινικών κυττάρων σε τρυβλία Petri και σε εργαστηριακά ζώα, λείπουν αυστηρές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Ανεξάρτητα από το τι ισχυρίζονται τα viral podcast και τα ψευδοεπιστημονικά άρθρα, χρειάζονται πολύ πιο πειστικές αποδείξεις πριν μπορέσουμε να πούμε εάν αυτά τα φάρμακα είναι ασφαλή και αποτελεσματικά ως θεραπεία του καρκίνου.

Μόνο σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις, τα επαναχρησιμοποιούμενα φάρμακα έχουν ενσωματωθεί στις ογκολογικές κατευθυντήριες γραμμές, για παράδειγμα η χαμηλή δόση ασπιρίνης σε χειρουργημένο καρκίνο του παχέος εντέρου. Ωστόσο, τέτοιες περιπτώσεις είναι σπάνιες και υποστηρίζονται από ισχυρά κλινικά στοιχεία. Δυστυχώς, πολλοί από τους ισχυρισμούς για επαναχρησιμοποιούμενα φάρμακα που κυκλοφορούν δεν υποστηρίζονται από το ίδιο επίπεδο επιστημονικής επικύρωσης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ψεύτικες ελπίδες και δυνητικά επιβλαβείς αποφάσεις.

Δυνητικά επικίνδυνη η χρήση σκευασμάτων ιβερμεκτίνης για ζώα σε ανθρώπους

Όπως εξηγεί σε σχετική προειδοποίηση ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των Ηνωμένων Πολιτειών, η ιβερμεκτίνη μπορεί να έχει σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες στους ανθρώπους, με υψηλές δόσεις να είναι ικανές να οδηγήσουν ακόμα και σε κώμα ή στο θάνατο:

Πότε μπορεί η λήψη ιβερμεκτίνης να είναι επικίνδυνη;

Μπορεί να έχετε ακούσει ότι είναι εντάξει να λαμβάνετε μεγάλες δόσεις ιβερμεκτίνης. Η λήψη μεγάλων δόσεων ιβερμεκτίνης μπορεί να είναι επικίνδυνη. Ακόμα και δόσεις ιβερμεκτίνης για εγκεκριμένες ανθρώπινες χρήσεις μπορούν να αλληλεπιδράσουν με άλλα φάρμακα, όπως αντιπηκτικά. Μπορείτε επίσης να πάρετε υπερβολική δόση ιβερμεκτίνης, η οποία μπορεί να προκαλέσει ναυτία, έμετο, διάρροια, υπόταση (χαμηλή αρτηριακή πίεση), αλλεργικές αντιδράσεις (κνησμό και κνίδωση), ζάλη, αταξία (προβλήματα ισορροπίας), επιληπτικές κρίσεις, κώμα ακόμη και θάνατο.

Στην ίδια προειδοποίηση αναφέρεται ότι ο FDA έχει λάβει «πολλαπλές αναφορές για ασθενείς που χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα, συμπεριλαμβανομένης νοσηλείας, μετά από θεραπεία με ιβερμεκτίνη που προοριζόταν για ζώα».

Ταυτόχρονα, εξηγεί πώς τα προϊόντα ιβερμεκτίνης, τα οποία σχεδιάστηκαν για ζώα, έχουν διαφορετική σύνθεση από αυτά που είναι σχεδιασμένα για ανθρώπινη χρήση, με την ασφάλεια τους να μην είναι γνωστή, καλώντας τους ασθενείς, σε περίπτωση που κάποιος επαγγελματίας υγείας τους συνταγογραφήσει ιβερμεκτίνη, να τη λάβουν μέσω νόμιμων πηγών, όπως τα φαρμακεία:

Τι πρέπει να γνωρίζετε

Ο FDA δεν έχει εξουσιοδοτήσει ή εγκρίνει την ιβερμεκτίνη για χρήση στην πρόληψη ή τη θεραπεία της COVID-19 σε ανθρώπους ή ζώα.

Ο FDA έχει διαπιστώσει ότι τα διαθέσιμα δεδομένα κλινικών δοκιμών δεν αποδεικνύουν ότι η ιβερμεκτίνη είναι αποτελεσματική κατά της COVID-19 στους ανθρώπους.

Τα προϊόντα ιβερμεκτίνης για ζώα έχουν διαφορετικές συνθέσεις από αυτές που έχουν εγκριθεί για ανθρώπους. Λόγω της έλλειψης δοκιμών αυτών των συνθέσεων σε ανθρώπους, η ασφάλεια αυτών των προϊόντων στους ανθρώπους δεν είναι γνωστή. Ποτέ μην χρησιμοποιείτε φάρμακα που προορίζονται για ζώα στον εαυτό σας ή σε άλλα άτομα.

Η λήψη μεγάλων δόσεων ιβερμεκτίνης μπορεί να είναι επικίνδυνη.

Από την οπτική γωνία του FDA, με λίγες εξαιρέσεις, οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να επιλέξουν να συνταγογραφήσουν ή να χρησιμοποιήσουν ένα εγκεκριμένο ανθρώπινο φάρμακο για μη εγκεκριμένη χρήση όταν κρίνουν ότι η μη εγκεκριμένη χρήση είναι ιατρικά κατάλληλη για έναν μεμονωμένο ασθενή. Εάν ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης σας γράψει μια συνταγή ιβερμεκτίνης, συμπληρώστε την μέσω μιας νόμιμης πηγής, όπως ένα φαρμακείο.

Πρόσφατο δημοσίευμα του NPR εξηγεί πώς τα πρώτα χρόνια της πανδημίας οι συνταγές για ιβερμεκτίνη ξεπέρασαν κατά 10 φορές τα προ-πανδημικά επίπεδα, καθώς γιατροί τη συνταγογραφούσαν εκτός ενδείξεων. Όπως εξηγεί ο Dr. John Mafi, εσωτερικός παθολόγος του Πανεπιστημίου της California στο Los Angeles, ο οποίος παρακολουθεί τις συνταγογραφήσεις ιβερμεκτίνης, οι αλλαγές πολιτικής για να καταστεί η ιβερμεκτίνη πιο άμεσα διαθέσιμη καθοδηγούνται από πολιτική και όχι από την επιστήμη:

«Έγινε πραγματικά ένα σύμβολο αυτού του είδους του εναλλακτικού δεξιού κινήματος, να αψηφάς αυτά που σου λένε οι κυβερνητικοί θεσμοί και να εμπιστεύεσαι τη δική σου διαίσθηση».

«Οι αλλαγές πολιτικής για να καταστεί η ιβερμεκτίνη πιο διαθέσιμη καθοδηγούνται από την πολιτική, όχι από ιατρικά στοιχεία για την θεραπευτική δύναμη του φαρμάκου»

Όπως εξηγεί σε δημοσίευμά της η Αμερικανική Ένωση Νοσοκομείων, στο παρελθόν η μαζική προώθηση της ιβερμεκτίνης στο ευρύ κοινό, για χρήση χωρίς ιατρική συνταγή και παρακολούθηση, οδήγησε σε περιστατικά σοβαρών παρενεργειών και δηλητηριάσεων ενώ, λόγω της αυξημένης ζήτησης, κτηνοτρόφοι και ιδιοκτήτες αλόγων αντιμετώπισαν ελλείψεις για ζώα που όντως χρειάζονταν αγωγή.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε πως για θέματα υγείας, προτού προβείτε σε οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη, θα πρέπει πάντα να συμβουλεύεστε τον προσωπικό σας ιατρό και να μην εμπιστεύεστε συμβουλές αγνώστων στο διαδίκτυο, ασχέτως της ιδιότητας που δηλώνουν ή κατέχουν.

Συμπέρασμα:

Παρά το γεγονός πως η ιβερμεκτίνη αποτελεί ένα πολύτιμο αντιπαρασιτικό φάρμακο, η προώθησή της ως καθολική πρόληψη, θεραπεία και αντιμετώπιση σωρείας παθήσεων, ανάμεσά τους τον καρκίνο, το AIDS ή την COVID-19, στερείται επιστημονικής τεκμηρίωσης και μπορεί να αποβεί επικίνδυνη. Η επιστημονική βιβλιογραφία δεν τεκμηριώνει οποιοδήποτε θεραπευτικό όφελος στον άνθρωπο για τις εν λόγω ενδείξεις ενώ η χρήση κτηνιατρικών σκευασμάτων, πέρα από τις συχνές ανεπιθύμητες αντιδράσεις, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, όπως τοξικότητα και δηλητηρίαση. Σε θέματα υγείας είναι επιτακτική η αναζήτηση συμβουλής μόνο από τον ιατρό μας καθώς η τυφλή εμπιστοσύνη σε οδηγίες και θεραπείες που διαβάζουμε στο διαδίκτυο, εκτός του ότι δεν διαθέτουν καμία επιστημονική βάση, μπορούν να αποβούν ακόμα και επικίνδυνες.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν

1. https://www.sciencedirect.com/topics/engineering/fermentation-broth
2. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0924857919301104
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3043740/
4. https://www.msd.com/news/msd-commemorates-5-billion-mectizan-treatments-donated-over-38-years/
5. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2023.08.10.23293924v2
6. https://gidmk.medium.com/is-ivermectin-for-covid-19-based-on-fraudulent-research-part-3-5066aa6819b3
7. https://web.archive.org/web/20240319055936/https://www.covid19treatmentguidelines.nih.gov/therapies/miscellaneous-drugs/ivermectin/
8. https://www.bmj.com/content/370/bmj.m3379
9. https://fox56news.com/news/nation-world/ivermectin-still-not-effective-or-approved-for-covid-19-treatment-fda-says/
10. https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMe2209017
11. https://factcheckgreek.afp.com/doc.afp.com.463Y2T2
12. https://www.meduniwien.ac.at/web/forschung/researcher-profiles/researcher-profiles/detail/?res=markus_zeitlinger
13. https://www.meduniwien.ac.at/web/forschung/researcher-profiles/researcher-profiles/detail/?res=monika_redlberger-fritz
14. https://www.medunigraz.at/en/rectorate/vice-rector-of-research
15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40715995/
16. https://patient.info/features/cancer/ivermectin-explained
17. https://www.anticancerfund.org/en/blog/separating-fact-fiction-repurposed-drugs-cancer-treatment
18. https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/ivermectin-and-covid-19
19. https://www.npr.org/2026/03/02/nx-s1-5729102/ivermectin-politics-treatment-cancer-evidence
20. https://www.uclahealth.org/news/release/ivermectin-hydroxychloroquine-prescriptions-during-covid-19
21. https://www.uclahealth.org/providers/john-mafi
22. https://edition.cnn.com/2025/04/24/health/ivermectin-infection-treatment-prevention-wellness
23. https://www.aha.org/news/headline/2021-08-27-cdc-alerts-clinicians-surge-ivermectin-poisoning-during-pandemic
24. https://archive.ph/20211117071954/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/20/ivermectin-shortage-horse-owners-covid