Προσοχή: Νέα διαδικτυακή απάτη οικειοποιείται το όνομα του καθηγητή Θάνου Ασκητή

Από τον Μάιο του 2024, αναρτήσεις και διαφημίσεις στο Facebook χρησιμοποιούν το όνομα του καθηγητή Ψυχιατρικής και Προέδρου της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας, Θάνου Ασκητή, για την προώθηση αμφιβόλου προέλευσης και ποιότητας και δυνητικά επικίνδυνου σκευάσματος για τη σεξουαλική υγεία των ανδρών.

Οι αναρτήσεις και χορηγούμενες διαφημίσεις που παρουσιάζονται στους χρήστες του Facebook έχουν αυτήν τη μορφή:

Οι υπό εξέταση αναρτήσεις προέχονται από σελίδα του Facebook με εμφανιζόμενο όνομα «Δρ. Θάνος Ασκητής», η οποία χρησιμοποιεί το όνομα και τις φωτογραφίες του γνωστού καθηγητή χωρίς την άδειά του, ενώ παρουσιάζεται ως σελίδα «διαφημιστική εταιρείας», με επίσημη ιστοσελίδα την ίδια σελίδα την οποία συναντάμε στις υπό εξέταση αναρτήσεις:

Εξετάζοντας το περιεχόμενο της σελίδας αυτής, βλέπουμε πως στις αρχές Μαΐου 2024, συγκεκριμένα στις 7 του μήνα, δημοσιεύτηκαν μαζικά σύνδεσμοι από ομιλίες του καθηγητή Θάνου Ασκητή στο YouTube. Την ίδια ημέρα ενημερώθηκαν οι φωτογραφίες προφίλ και εξωφύλλου της σελίδας και το βιογραφικό της, σε μια προσπάθεια να παραπλανηθούν οι χρήστες του κοινωνικού δικτύου και να θεωρήσουν πως πρόκειται για πραγματικό προφίλ που διατηρεί ο κ. Ασκητής.

Ωστόσο, βλέπουμε πως η αμέσως προηγούμενη ανάρτηση ήταν τον Ιούλιο του 2023 και αναφερόταν σε εταιρεία marketing με την ονομασία “BLACK OPS BRANDS“. Σε αυτή, όπως και στις παλαιότερες αναρτήσεις της σελίδας, εμφανίζεται η φωτογραφία προφίλ και το όνομα του καθηγητή Θάνου Ασκητή λόγω της πρόσφατης αλλαγής τους:

Εντούτοις, ψάχνοντας παλαιότερες φωτογραφίες εξωφύλλου και προφίλ της σελίδας, παρατηρούμε πως αυτές αναφέρονται επίσης στο “BLACK OPS BRANDS“:

Εξετάζοντας το πεδίο «Διαφάνεια σελίδας», βλέπουμε πως αυτή δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2023 με το όνομα “MUPI” και έχει αλλάξει τρεις φορές το όνομά της, τον Φεβρουάριο του 2023 σε “Black Ops Brands”, τον Δεκέμβριο του 2023 σε “Capital Brands” και στις 7 Μαΐου 2024 σε «Δρ. Θάνος Ασκητής». Το συγκεκριμένο πεδίο δεν παρουσιάζει πληροφορίες για την χώρα προέλευσης των διαχειριστών της σελίδας, όπως συμβαίνει συνήθως. Επιπροσθέτως, στην κατηγορία διαφημίσεων βλέπουμε πως η σελίδα, κατά τη συγγραφή του παρόντος άρθρου, προβάλλει διαφημίσεις:

Μεταβαίνοντας στη βιβλιοθήκη διαφημίσεων της σελίδας, ανακαλύπτουμε πως από τις αρχές Απριλίου του 2024 η σελίδα προβάλλει διαφημίσεις στο Facebook με το ίδιο περιεχόμενο, ενώ στο παρελθόν δημοσίευσε επίσης διαφημίσεις στο Facebook Messenger, στο Audience Network και στο Instagram, οι οποίες κατά τη συγγραφή του παρόντος άρθρου είναι ανενεργές.

Τέλος, η διεύθυνση (URL) της σελίδας στο Facebook δεν παραπέμπει στο όνομα του καθηγητή:

Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε πως, όπως αναφέρει ο καθηγητής Θάνος Ασκητής στο προσωπικό του προφίλ στο Facebook, η πραγματική σελίδα που διατηρεί ο ίδιος έχει όνομα «Θάνος Ασκητής, Ιατρικό Κέντρο Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας»:

Το περιεχόμενο της ψεύτικης ιστοσελίδας και τα στοιχεία που αποκαλύπτουν την απάτη

Στις αναρτήσεις και τις διαφημίσεις που προβάλλονται, αλλά και στην καρτέλα λεπτομερειών της υπό εξέταση ψεύτικης σελίδας του Facebook, η ιστοσελίδα που εμφανίζεται στην ανάρτηση είναι η wlnszone.click, κάτι που αμέσως δείχνει στον χρήστη πως πρόκειται για απάτη:

Εάν ο αναγνώστης πατήσει στον σύνδεσμο που συνοδεύει την ανάρτηση ή τη διαφήμιση, οδηγείται σε ιστοσελίδα η οποία διαφημίζει σκεύασμα για την σεξουαλική υγεία ανδρών με το όνομα “ERECTIL”.

Αναζητώντας πληροφορίες σχετικά με την καταχώρηση της ψεύτικης ιστοσελίδας, μέσω της υπηρεσίας whois του ιστότοπου domaintools.com, βλέπουμε πως αυτή καταχωρήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2023 από την εταιρεία καταχώρισης https://sav.com που εδρεύει στο Chicago των Ηνωμένων Πολιτειών:

Τα στοιχεία του ατόμου που έκανε την καταχώρηση δεν εμφανίζονται για λόγους προστασίας του απορρήτου, ωστόσο φαίνεται πως η ιστοσελίδα καταχωρήθηκε από άτομο ή εταιρεία στο Illinois (IL) των Ηνωμένων Πολιτειών:

Η εν λόγω σελίδα παρουσιάζει τα υποτιθέμενα οφέλη του σκευάσματος, το οποίο βρίσκεται σε προσφορά, μια πάγια τακτική απατηλών ιστοσελίδων προκειμένου να προκαλέσουν το χρήστη να αγοράσει το προϊόν. Ωστόσο συγκεκριμένα κομμάτια του κειμένου παρουσιάζουν λάθη στο συντακτικό και λέξεις που δεν χρησιμοποιούνται σε διαδικτυακά καταστήματα, γεγονός που παραπέμπει σε αυτόματη μετάφραση:

Παρουσιάζονται ακόμα μηνύματα υποτιθέμενων αγοραστών που εκθειάζουν το προϊόν, χωρίς όμως να αναφέρονται πουθενά τα στοιχεία τους. Αν και είναι κατανοητό, λόγω της φύσης του προϊόντος, οι χρήστες να μη θέλουν να μιλήσουν δημόσια για αυτό, η τακτική παρουσίασης ανώνυμων σχολίων παρατηρείται σε κάθε περίπτωση διαδικτυακής απάτης, προκειμένου να πειστούν οι ανυποψίαστοι χρήστες για να το αγοράσουν. Επιπροσθέτως, στα μηνύματα που παρουσιάζονται, παρατηρούνται περίεργες εκφράσεις όπως το «Ευθεία ξαφνικά» και η απάντηση «Γράψτε» οι οποίες επίσης παραπέμπουν στη χρήση αυτόματης μετάφρασης:

Στη φόρμα παραγγελίας, που εμφανίζεται στο τέλος της σελίδας, ζητείται από τον χρήστη να συμπληρώσει όνομα και τηλέφωνο προκειμένου να επικοινωνήσει μαζί του κάποιος από την σελίδα για την αγορά. Παρουσιάζεται ακόμα ένα χρονόμετρο, ώστε να δοθεί στον χρήστη η εντύπωση του επείγοντος και της περιορισμένης χρονικά προσφοράς, ενώ και πάλι υπάρχουν ενδείξεις αυτόματης μετάφρασης, καθώς στο κείμενο που πλαισιώνει το χρονόμετρο εμφανίζεται η λέξη «μετοχές». Η αντίστοιχη αγγλική λέξη, “stock“, στα ελληνικά μεταφράζεται ως μετοχή ή απόθεμα, ανάλογα με το πλαίσιο που χρησιμοποιείται. Προφανώς με τη χρήση αυτόματης μετάφρασης χρησιμοποιήθηκε η λανθασμένη μετάφραση της λέξης:

Τέλος, στη φωτογραφία των υπό εξέταση αναρτήσεων και διαφημίσεων, παρουσιάζεται εικόνα φαρμακευτικού σκευάσματος με το λογότυπο της φαρμακευτικής εταιρείας Bayer. Κατά την έρευνα μας στο διαδίκτυο αλλά και στον κατάλογο σκευασμάτων της εταιρείας, διαπιστώσαμε πως δεν υφίσταται σκεύασμα με το όνομα “Erectil” της συγκεκριμένης εταιρείας. Ωστόσο, η ίδια η φωτογραφία έχει επίσης υποστεί ψηφιακή επεξεργασία. Η αυθεντική φωτογραφία παρουσιάζει κάψουλες του σκευάσματος “Brokof-Cold” της Ινδικής εταιρείας Brostin Seizz Biocare, όπως φαίνεται στις παρακάτω εικόνες, και σε αυτή έχει προστεθεί ψηφιακά το λογότυπο της Bayer:

Σε αναζήτηση μας για το συγκεκριμένο σκεύασμα, το εντοπίσαμε ακόμα σε ιστοσελίδα ανάλογης μορφής, η οποία μάλιστα αναφέρει πως είναι και η μοναδική «επίσημη» σελίδα του προϊόντος:

Στο κάτω μέρος της σελίδας, παρατηρούμε την επιλογή «Επαφές». Πρόκειται για ένα ακόμα μεταφραστικό λάθος της αγγλικής λέξης “contact”, η οποία στα ελληνικά μεταφράζεται ως «Επαφή» ή «επικοινωνία» ανάλογα με το πλαίσιο της χρήσης της. Επιλέγοντας τη συγκεκριμένη επιλογή, μεταφερθήκαμε σε ιστοσελίδα η οποία παρουσίαζε τα στοιχεία επικοινωνίας της εταιρείας ως εξής:

Από αναζήτηση της διεύθυνσης αυτής στο Google Maps, προκύπτει ότι αντιστοιχεί σε ενοικιαζόμενο ή μισθωμένο κτίριο στην τουριστική περιοχή του Eden Island στις Σεϋχέλλες, γεγονός που αποδεικνύει πως δεν πρόκειται για εταιρία διανομής και κυκλοφορίας φαρμάκων στην Ελλάδα ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Eίναι σκόπιμο να αναφέρουμε πως σκεύασμα με το όνομα “Erectil” κυκλοφορεί στην Ελληνική αγορά (τυχαία παραδείγματα καταχωρήσεων εδώ, εδώ, κι εδώ), με τη μορφή συμπληρώματος διατροφής από την Ελληνική εταιρεία παραγωγής συμπληρωμάτων BIO TONICS.

Ωστόσο, οι υπό εξέταση διαφημίσεις και η ιστοσελίδα που προβάλλουν δεν κάνουν καμία αναφορά στην Ελληνική εταιρεία, ο σχεδιασμός του πακέτου του σκευάσματος είναι εντελώς διαφορετικός, ενώ τα συστατικά του διαφημιζόμενου σκευάσματος δεν σχετίζονται με αυτά του προϊόντος της BIO TONICS.

Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την απατηλή χρήση του ονόματος και των φωτογραφιών του καθηγητή Θάνου Ασκητή χωρίς την άδεια του, υποδεικνύουν πως πρόκειται για απάτη, με άμεσο οικονομικό ρίσκο αλλά και πιθανό κίνδυνο για την υγεία για όσους προχωρήσουν σε αγορά του εν λόγω άγνωστης προέλευσης σκευάσματος. Η αγορά φαρμακευτικών σκευασμάτων ή συμπληρωμάτων από μη αξιόπιστες πηγές μπορεί να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία των αγοραστών.

Πως αναγνωρίζουμε μια διαδικτυακή απάτη

Στα Ellinika Hoaxes έχουμε ασχοληθεί πολλές φορές στο παρελθόν με παρόμοιες διαδικτυακές απάτες, πολλές από τις οποίες οικειοποιούνται στοιχεία πραγματικών προσώπων αλλά και γνωστών εταιρειών, χωρίς την άδειά τους, με στόχο να παραπλανήσουν τους καταναλωτές. Αρκετές από αυτές τις απάτες μάλιστα αφορούν σκευάσματα που υπόσχονται ίαση ή αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων και ασθενειών. [παράδειγμα 1][παράδειγμα 2][παράδειγμα 3][παράδειγμα 4][παράδειγμα 5]

Όπως έχουμε αναφέρει στο παρελθόν, αναρτήσεις και ιστοσελίδες που αποτελούν διαδικτυακές απάτες έχουν συνήθως τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

• Η διεύθυνση (url) της σελίδας είναι άσχετη, ή προσπαθεί να αντιγράψει κάποια άλλη σελίδα.
• Συνήθως το κείμενο προέρχεται από αυτόματη μετάφραση.
• Τα ονόματα που υπάρχουν είναι φανταστικά και οι φωτογραφίες κλεμμένες, ή τα χρησιμοποιούν χωρίς την άδειά τους.
• Βασίζονται σε κάποια ψευδή συνέντευξη ή κάποια επιστημονική έρευνα χωρίς όμως να την παρουσιάζουν.
• Τα σχόλια είναι πλαστά και οι φωτογραφίες σε αυτά είναι κλεμμένες.
• Αυτές οι σελίδες δεν έχουν κανένα άλλο άρθρο και όλοι οι σύνδεσμοι ανακατευθύνουν στη σελίδα της παραγγελίας.
• Η προσφορά του προϊόντος λήγει πάντα την ημέρα που διαβάζετε το άρθρο, ή απομένουν ελάχιστα τεμάχια.
• Δεν υπάρχουν τηλέφωνα και διεύθυνση της εταιρίας.
• Υπόσχονται επιστροφή χρημάτων αν δεν μείνετε ικανοποιημένοι, αλλά αν διαβάσετε τους όρους θα καταλάβετε πως είναι διατυπωμένοι με τρόπο που δεν δίνει δυνατότητα επιστροφής των χρημάτων.

Επιπροσθέτως, η πλατφόρμα πλατφόρμα Scamwatch, που λειτουργεί από την Αυστραλιανή Επιτροπή Ανταγωνισμού και Καταναλωτών, έχει ανεβάσει εδώ μερικές χρήσιμες συμβουλές σχετικά με τις απάτες διαδικτυακών αγορών:

1. Δεν είναι ασφαλές. Κατά τις ηλεκτρονικές αγορές, αναζητάτε πάντα το https (όχι http) και το εικονίδιο του λουκέτου στη γραμμή διευθύνσεων για να βεβαιωθείτε ότι υπάρχει μια ασφαλής σύνδεση μεταξύ εσάς και του ιστότοπου. Μην βασίζεστε μόνο σε αυτό, καθώς ορισμένοι ιστότοποι απάτης χρησιμοποιούν και το https.
2. Υπάρχει η αίσθηση του επείγοντος. Οι απατεώνες προσπαθούν να δημιουργήσουν μια αίσθηση επείγοντος για να σας ενθαρρύνουν να κάνετε κάτι γρήγορα. Μην βιάζεστε — αφιερώστε χρόνο για να κάνετε την έρευνά σας και σκεφτείτε εάν ένας ιστότοπος είναι πραγματικός.
3. Η συμφωνία είναι πολύ καλή για να είναι αληθινή. Η τιμή μπορεί να είναι δελεαστική, αλλά να θυμάστε ότι οι απάτες συχνά παρουσιάζουν προσφορές που είναι πραγματικά πολύ καλές για να είναι αληθινές.
4. Χρησιμοποιεί έναν μη ασφαλή τρόπο πληρωμής. Σκεφτείτε πώς σας ζητούν να πληρώσετε. Οι απατεώνες σας ζητούν συχνά να πληρώσετε με μη ασφαλείς μεθόδους πληρωμής, όπως τραπεζικές ή διεθνείς μεταφορές χρημάτων, εντολές χρημάτων, prepaid δωροκάρτες και κρυπτονομίσματα όπως το Bitcoin. Αυτές οι μέθοδοι είναι δύσκολο να εντοπιστούν και είναι σπάνιο να ανακτηθούν χρήματα που στάλθηκαν με αυτόν τον τρόπο. Να αναζητάτε πάντα ασφαλείς επιλογές πληρωμής, όπως PayPal ή πιστωτική κάρτα.

Συμπληρωματικά με αυτές τις συμβουλές, για το συγκεκριμένο μοτίβο απάτης οι χρήστες μπορούν ακόμη να προσέξουν στοιχεία όπως:

1. Ποια σελίδα στο Facebook αναρτά την προσφορά. Ελέγξτε την αυθεντικότητα της σελίδας που προωθεί την προσφορά. Απάτες χρησιμοποιούν ονομασίες και λογότυπα εταιρειών για να πείσουν χρήστες που δεν θα ελέγξουν, πως είναι οι πραγματικές. Τέτοιες σελίδες παρουσιάζουν μικροδιαφορές στην ονομασία τους από την αυθεντική (πχ Skroutz.gr), ή προσθέτουν μια παραπάνω λέξη (πχ Skroutz.GR Online, ή αντ’ αυτού χρησιμοποιούν κάποια γενική, μη αναγνωρίσιμη ονομασία για κατάστημα (πχ Good store). Πολλές φορές στις αναρτήσεις υπάρχουν λάθη γραμματικής ή/και συντακτικού, πιθανόν από κακή μετάφραση από άλλη γλώσσα. Σχεδόν πάντα θα μετράνε μόνο λίγες μέρες λειτουργίας και, φυσικά, δεν θα έχουν τους ίδιους αριθμούς ακολούθων με την αυθεντική σελίδα.
2. Τι σχόλια έχουν οι δημοσιεύσεις. Η συγκεκριμένη απάτη τείνει να μαζεύει συγκεκριμένη κατηγορία σχολίων, πολύ συχνά και με τα ίδια ακριβώς κείμενα. Αν κάτω από τη δημοσίευση υπάρχουν σχόλια που προσπαθούν να πείσουν τους αναγνώστες για την γνησιότητα της προσφοράς μαζί με φωτογραφίες των δήθεν ανταμοιβών, τότε πιθανότατα κάτι πάει στραβά. Συνήθως μάλιστα τέτοια σχόλια ανεβαίνουν με μόνο λίγα λεπτά μεταξύ τους.
3. Έλεγχος της ιστοσελίδας χειροκίνητα. Αν μια προσφορά είναι αληθινή, εκτός από το Facebook θα εμφανιστεί και στην ιστοσελίδα της επιχείρησης. Μην πατήσετε σε εν δυνάμει επικίνδυνους συνδέσμους, ιδιαίτερα αν δεν έχετε κάποιο αντιικό πρόγραμμα στον υπολογιστή σας. Αντ’ αυτού, αναζητήστε μόνοι σας την σελίδα της εκάστοτε επιχείρησης και δείτε άμα προωθεί κάποια τέτοια προσφορά.
4. Χρήση αντιικού προγράμματος. Κάποιες από τις σελίδες που θα σας ανακατευθύνει η απάτη ενδέχεται να περιέχουν κακόβουλο λογισμικό (malware) που μπορεί να βλάψει τον υπολογιστή σας. Χρήση ενός αντιικού προγράμματος μπορεί να αναγνωρίσει επικίνδυνες διευθύνσεις και να σας προειδοποιήσει πριν τις επισκεφτείτε.

Συμπέρασμα

Οι υπό εξέταση αναρτήσεις και διαφημίσεις αποτελούν προϊόντα απάτης, με σκοπό την προώθηση σκευάσματος αμφιβόλου ποιότητας και άγνωστης προέλευσης για την σεξουαλική υγεία. Η σελίδα του Facebook που προβάλλει τη διαφήμιση χρησιμοποιεί το όνομα και τις φωτογραφίες του καθηγητή Θάνου Ασκητή χωρίς την άδεια του, προκειμένου να πείσει ανυποψίαστους χρήστες να προχωρήσουν σε καταχώρηση των στοιχείων τους για να προβούν αγορά. Πέρα από τους κινδύνους που ενέχει η καταχώρηση προσωπικών στοιχείων, γενικώς η αγορά φαρμακευτικών σκευασμάτων ή συμπληρωμάτων διατροφής από μη αξιόπιστες πηγές μπορεί να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο την υγεία των αγοραστών.