Πρόσφατα κυκλοφόρησε ο ισχυρισμός πως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέστειλαν τη σύμβαση που είχαν υπογράψει με τη Γαλλία σχετικά με την αγορά 80 μαχητικών αεροσκαφών (Rafale), λόγω της σύλληψης του ιδρυτή του Telegram, Pavel Durov, στη Γαλλία.
Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: defencereview.gr, pronews.gr, dekeleianews.gr, defence-point.gr, maxh.com.cy, fonaklas.blogspot.com, press365.gr, happenednow.gr, sinomosiologos.blogspot.com, dynatielladanews.com, iskra.gr, defencenet.gr, techmaniacs.gr, epilekta.com
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Την 24η Αυγούστου 2024 ο ιδρυτής της κοινωνικής πλατφόρμας Telegram συνελήφθη από τη γαλλική αστυνομία σε αεροδρόμιο στο βόρειο Παρίσι (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ).
Σύμφωνα με αξιωματούχους, ο 39χρονος δισεκατομμυριούχος συνελήφθη βάσει εντάλματος για αδικήματα που σχετίζονται με τη δημοφιλή εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων. Η έρευνα φέρεται να αφορά την έλλειψη επιτήρησης περιεχομένου, με τον κ. Durov να κατηγορείται ότι δεν έλαβε μέτρα για τον περιορισμό των εγκληματικών χρήσεων του Telegram. Η εφαρμογή κατηγορείται για μη συνεργασία με τις Αρχές επιβολής του νόμου σχετικά με τη διακίνηση ναρκωτικών, το σεξουαλικό περιεχόμενο για παιδιά και την απάτη.
Ο Pavel Durov γεννήθηκε στη Ρωσία και ζει στο Ντουμπάι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, όπου βρίσκονται τα κεντρικά γραφεία του Telegram, ενώ είναι, επίσης, πολίτης των ΗΑΕ και της Γαλλίας. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΑΕ εξέδωσε στις 26 Αυγούστου 2024 ανακοίνωση με την οποία ζήτησε ευμενή μεταχείριση του Durov από τις γαλλικές αρχές, αναφέροντας:
Τα ΗΑΕ παρακολουθούν στενά την υπόθεση του πολίτη τους Pavel Durov, ιδρυτή του Telegram, ο οποίος συνελήφθη από τις γαλλικές αρχές στο αεροδρόμιο Le Bourget του Παρισιού, τονίζοντας ότι τα ΗΑΕ έχουν υποβάλει αίτημα στην κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας να του παράσχει όλες τις απαραίτητες προξενικές υπηρεσίες με επείγοντα τρόπο.
Σε ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Εξωτερικών (ΥΠΕΞ) τόνισε ότι η ιεράρχηση της ευημερίας των πολιτών των ΗΑΕ, η διασφάλιση των συμφερόντων τους και η παροχή κάθε είδους υποστήριξης αποτελεί βασική προτεραιότητα για τα ΗΑΕ.
Υπό αυτό το πλαίσιο κυκλοφόρησε, έπειτα, ο ισχυρισμός πως δήθεν υπήρξε αναστολή της σύμβασης που είχε υπογραφεί ανάμεσα σε ΗΑΕ και Γαλλία για την αγορά 80 γαλλικών μαχητικών αεροσκαφών.
Αρχικά, ορισμένες αναρτήσεις του ισχυρισμού περιέχουν βίντεο διάρκειας ενός λεπτού και 40 δευτερολέπτων, που υποτίθεται ότι αποτελεί ρεπορτάζ του γνωστού αραβικού ειδησεογραφικού μέσου, Al Jazeera. Το βίντεο περιλαμβάνει πλάνα και κείμενο με τον ισχυρισμό, καθώς και μουσική που ακούγεται να παίζει όσο φαίνονται τα πλάνα.
Ωστόσο, έπειτα από αναζήτηση στα κοινωνικά δίκτυα και στην ιστοσελίδα του Al Jazeera δεν εντοπίζεται πουθενά τέτοιου είδους ρεπορτάζ. Πρόκειται για ακόμα μία περίπτωση κατασκευασμένου βίντεο που μιμείται μεγάλα ειδησεογραφικά μέσα, όπως έχουμε δει και στο παρελθόν (εδώ).
Παρακολουθώντας το βίντεο που κυκλοφορεί, παρατηρούμε πως έχει αρκετά στοιχεία που μοιάζουν με ένα πιθανό αληθινό ρεπορτάζ από το Al Jazeera, όπως το λογότυπο πάνω αριστερά και τις επισημασμένες σε πορτοκαλί πλαίσιο λέξεις που αναγράφονται.

Στο 1:02 του βίντεο εμφανίζεται ο Παλαιστίνιος πολιτικός αναλυτής του Al Jazeera, Marwan Bishara, και η λεζάντα στο βίντεο αναφέρει πως ο ίδιος είναι σίγουρος ότι μία τέτοια απόφαση από τα ΗΑΕ είναι συνέπεια του πολιτικού λάθος της γαλλικής κυβέρνησης (δηλαδή της σύλληψης του Durov).
Ωστόσο, το πλάνο με τον Bishara προέρχεται στην πραγματικότητα από βίντεο αναρτημένο στο YouTube στις 21 Αυγούστου 2024 από το Al Jazeera με τίτλο: Γάζα: ο ελέφαντας στο δωμάτιο στο συνέδριο των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, λέει ο Marwan Bishara.


Σε δήλωσή του στο Full Fact, σχετικά με το ψεύτικο βίντεο, εκπρόσωπος του Al Jazeera δήλωσε:
«Το περιεχόμενο που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ισχυρίζεται ότι τα ΗΑΕ έχουν παγώσει την αγορά 80 μαχητικών αεροσκαφών από τη Γαλλία και αποδίδει την είδηση αυτή στο Al Jazeera είναι ψεύτικο και διαψεύδουμε αυτή την απόδοση στο δίκτυο μέσων ενημέρωσης».
Το Al Jazeera μετέδωσε τη σύλληψη και τη δήλωση των ΗΑΕ ότι παρακολουθούν στενά την υπόθεση. Είχε επίσης αναφερθεί προηγουμένως στη σύμβαση των 80 αεροσκαφών όταν υπογράφηκε το 2021, αλλά δεν έχει αναφερθεί στη συμφωνία αυτή έκτοτε, ούτε μετέδωσε ποτέ ότι «πάγωσε».
Ο ισχυρισμός σχετικά με τη διακοπή της συμφωνίας διαδόθηκε ευρέως μέσω X, με αναρτήσεις να φτάνουν εκατομμύρια προβολές (εδώ κι εδώ), γράφοντας μεταξύ άλλων:
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πάγωσαν εντελώς την εκτέλεση της σύμβασης για την αγορά 80 μαχητικών αεροσκαφών από τη Γαλλία μετά τη σύλληψη του Pavel Durov!
Η συμφωνία των Εμιράτων με τη Γαλλία είναι πραγματική και χρονολογείται πίσω στο 2021 (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ), με την αξία της να κοστολογείται περίπου στα 17 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι σκόπιμο να αναφερθεί πως τα ΗΑΕ έχουν καταβάλει στην κατασκευαστική εταιρεία όπλων Dassault Aviation την πρώτη δόση του συμβολαίου των 80 μαχητικών Rafale τον Απρίλιο του 2022.
Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΑΕ δεν υπάρχει καμία είδηση σχετικά με το «πάγωμα» της σύμβασης, ενώ το μοναδικό δελτίο Τύπου που δημοσιεύθηκε για την υπόθεση Durov χρονολογείται στις 26 Αυγούστου 2024. Το Al Jazeera δεν έχει δημοσιεύσει ποτέ την ψευδή είδηση αναστολής της σύμβασης προμήθειας μαχητικών αεροσκαφών, όπως έχουν ήδη επισημάνει αρκετοί συνάδελφοι, όπως ο Shayan Sardarizadeh (BBC), το Open, το Full Fact και το France24.
Πολλές αναρτήσεις και δημοσιεύματα ιστοσελίδων που διαδίδουν τον ισχυρισμό, δεν αναφέρονται στο Al Jazeera ως πηγή. Ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βρήκαμε κάποιες άγνωστες ιστοσελίδες που διαδίδουν τον ισχυρισμό, χωρίς να αναφέρουν αξιόπιστη πηγή ή, όπως στην περίπτωση της ρωσικής ιστοσελίδας Dadaily.com, αναφέρουν αμφιβόλου αξιοπιστίας ρωσικές πηγές, όπως το Avia.pro.
Επομένως, δεν υπάρχει καμία αναφορά από το Al Jazeera σχετικά με το υποτιθέμενο πάγωμα της σύμβασης για 80 γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η είδηση δεν επιβεβαιώνεται ούτε στην ιστοσελίδα του τηλεοπτικού φορέα του Κατάρ ούτε σε άλλα μέσα ενημέρωσης, εκτός από ορισμένα ρωσικά.
Βίντεο που κυκλοφορεί ως δήθεν ρεπορτάζ του Al Jazeera, που μεταδίδει την “είδηση” ότι τα ΗΑΕ διακόπτουν τη σύμβαση με τη Γαλλία για αγορά 80 μαχητικών αεροσκαφών (Rafale), είναι ψηφιακά κατασκευασμένο και ουδέποτε έχει μεταδοθεί από το αραβικό ειδησεογραφικό μέσο.
Παράλληλα, δεν επαληθεύεται από καμία αξιόπιστη πηγή πως τα ΗΑΕ προχώρησαν σε τέτοια ενέργεια. Παρότι εξέδωσαν ανακοίνωση προς υπεράσπιση και καλή μεταχείριση του ιδρυτή του Telegram από τις γαλλικές αρχές, μετά την πρόσφατη σύλληψή του στο Παρίσι, δεν προκύπτει από πουθενά πως αυτό επηρέασε τη συμφωνία που είχε κλείσει πριν από τρία χρόνια ανάμεσα στα δύο κράτη.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1.https://www.mofa.gov.ae/en/mediahub/news/2024/8/26/26-8-2024-uae-france
2.https://www.youtube.com/watch?v=FMHzDnko_o0
3.https://www.youtube.com/watch?v=-vJHlOTg9is
4.https://fullfact.org/online/UAE-France-contract-arrest-Telegram-Pavel-Durov/
5.https://www.aljazeera.com/news/2024/8/26/who-is-telegram-founder-pavel-durov-all-to-know-about-his-arrest-in-france
6.https://www.aljazeera.com/news/2024/8/27/uae-weighs-in-on-telegram-ceo-pavel-durovs-detention-by-france
7.https://www.aljazeera.com/news/2021/12/3/uae-buys-record-80-french-fighter-jets-as-macron-starts-gulf-tour
8.https://www.aljazeera.com/search/rafale%20fighter%20jets
9.https://www.france24.com/en/diplomacy/20211203-france-s-macron-heads-to-uae-aiming-to-secure-major-rafale-fighter-jet-sale
10.https://www.dassault-aviation.com/en/group/press/press-kits/rafale-contract-for-the-united-arab-emirates-enters-into-the-order-backlog/
11.https://x.com/Shayan86/status/1828595840086127036
Στα τέλη Αυγούστου του 2024, εκατοντάδες χρήστες του Facebook αναπαρήγαγαν ένα βίντεο που παρουσιάζεται σαν να δείχνει ότι ένα σύστημα του προγράμματος HAARP βομβαρδίζει ένα πυκνό σύννεφο για να μεταβάλλει τον καιρό και να προκαλέσει βροχόπτωση.
Ωστόσο, ο ισχυρισμός είναι αναληθής. Το βίντεο που διαμοιράζεται έχει δημιουργηθεί με οπτικά εφέ, ενώ το ερευνητικό πρόγραμμα HAARP δεν χρησιμοποιεί τεχνικές σποράς νεφών, ούτε έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τον καιρό.
Αναπαραγωγές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, το βίντεο που διαμοιράζεται είναι το εξής:
Προκειμένου να αναζητήσουμε την προέλευση του βίντεο, πραγματοποιήσαμε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μέσω του εργαλείου Google Lens, χρησιμοποιώντας χαρακτηριστικά καρέ του υλικού. Έτσι, εντοπίσαμε ότι ο λογαριασμός «Jack Johnston» δημοσίευσε στο Χ το εξεταζόμενο βίντεο.

Στη συνέχεια, διαπιστώσαμε ότι κάτω από τη δημοσίευση υπάρχει μια σημείωση κοινότητας*, η οποία επισημαίνει ότι το βίντεο έχει δημιουργηθεί με οπτικά εφέ από τον καλλιτέχνη Kendis FX. Η σημείωση περιλαμβάνει επίσης έναν σύνδεσμο που οδηγεί στο πρωτότυπο βίντεο, στο κανάλι του στο YouTube.
*Τι είναι η σημείωση κοινότητας του Χ
Στο X, η σημείωση κοινότητας είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για την ενίσχυση της ακρίβειας και της διαφάνειας των πληροφοριών που δημοσιεύονται στην πλατφόρμα.
Στην ουσία, οι χρήστες μπορούν να προσθέσουν σημειώσεις σε συγκεκριμένα tweets, παρέχοντας επιπλέον πληροφορίες, πλαίσιο ή διορθώσεις σχετικά με το περιεχόμενο.
Οι σημειώσεις ελέγχονται και αξιολογούνται από άλλους χρήστες και μόλις μια σημείωση εγκριθεί, εμφανίζεται δημοσίως κάτω από το αρχικό tweet, παρέχοντας ένα πιο πλήρες πλαίσιο για το περιεχόμενο που διαμοιράστηκε. Δηλαδή, οι σημειώσεις κοινότητας μπορούν να περιλαμβάνουν διορθώσεις ή εξηγήσεις που βοηθούν τους χρήστες να κατανοήσουν καλύτερα το περιεχόμενο και να εντοπίσουν ανακρίβειες ή παραπλανητικές πληροφορίες.
Το Youtube βίντεο, λοιπόν, περιλαμβάνει 5 διαφορετικά animations, με το υπό εξέταση οπτικό υλικό να βρίσκεται πρώτο στη σειρά.
Στην περιγραφή ο δημιουργός γράφει:
«Eerie videos of strange and unusual clouds in the sky (VFX):
1. UFO that is hidden in an artificial cloud and collects and sucks in earthly material is attacked.
2. Death Eater cloud spits out evil air.
3. Evil cloud in the shape of the devil appears over a church and is defeated by the cross.
4. Pillar of fire and cloud – have the last days dawned?
5. Thundercloud in the shape of a human being is illuminated by lightning.
Chapters:
00:00 – UFO in artificial cloud is attacked
00:24 – Death Eater Cloud spits evil air
00:37 – Devil Cloud is defeated by the Cross
00:53 – Pillar of Fire and Cloud
01:08 – Human Thundercloud».
Που μεταφράζεται ως:
«Ανατριχιαστικά βίντεο με παράξενα και ασυνήθιστα σύννεφα στον ουρανό (οπτικά εφέ):
1. Άγνωστης Ταυτότητας Ιπτάμενo Αντικείμενo που είναι κρυμμένο σε τεχνητό σύννεφο και συλλέγει και απορροφά υλικά από τη Γη δέχεται επίθεση.
2. To Σύννεφο Death Eater εκβάλλει σατανικό αέρα.
3. Σατανικό σύννεφο σε σχήμα διαβόλου εμφανίζεται πάνω από μια εκκλησία και νικιέται από τον σταυρό.
4. Στύλος φωτιάς και σύννεφο – έχουν έρθει οι τελευταίες μέρες;
5. Σύννεφο καταιγίδας σε σχήμα ανθρώπου φωτίζεται από κεραυνό.
Κεφάλαια:
00:00 – Άγνωστης Ταυτότητας Ιπτάμενo Αντικείμενo σε τεχνητό σύννεφο δέχεται επίθεση
00:24 – Σύννεφο Death Eater εκπέμπει σατανικό αέρα
00:37 – Διαβολικό σύννεφο νικιέται από τον Σταυρό
00:53 – Στύλος Φωτιάς και Σύννεφο
01:08 – Ανθρώπινο Σύννεφο Καταιγίδας».
Επομένως, το βίντεο που εξετάζουμε στο παρόν άρθρο είναι προϊόν ψηφιακής επεξεργασίας. Αυτό άλλωστε είναι φανερό και στα τέσσερα υπόλοιπα βίντεο, τα οποία έχουν επίσης υποστεί επεξεργασία.
Η σύνδεση του HAARP με οποιαδήποτε δραστηριότητα μεταβολής των καιρικών συνθηκών είναι παραπλανητική. [Πηγή] [Πηγή] [Πηγή]
Όπως έχουμε δει και στο παρελθόν (σχετικά άρθρα μας μπορείτε να δείτε εδώ, εδώ, και εδώ) το πρόγραμμα έχει γίνει αντικείμενο πολλών θεωριών συνωμοσίας. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς, ενώ το HAARP είναι ένα ανοιχτό ερευνητικό έργο, με τα δεδομένα του να είναι διαθέσιμα στην επιστημονική κοινότητα.
Για τον λόγο αυτό, θα παραθέσουμε χρήσιμες πληροφορίες για τη λειτουργία του ερευνητικού προγράμματος και στη συνέχεια θα εξηγήσουμε τους λόγους για τους οποίους ο παραπάνω ισχυρισμός δεν ευσταθεί.
Το HAARP είναι ένα ερευνητικό πρόγραμμα που ξεκίνησε στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1990 με σκοπό τη μελέτη της ιονόσφαιρας και, κατ’ επέκταση, πώς αυτή επηρεάζει τη διάδοση των ραδιοκυμάτων. Ο στόχος ήταν να χρησιμοποιηθεί αυτή η γνώση ώστε οι επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τη συμπεριφορά της ανώτερης ατμόσφαιρας και τις επιδράσεις που έχει στις επικοινωνίες και τις τεχνολογίες πλοήγησης.
Η ιονόσφαιρα είναι μία ιδιάζουσα περιοχή ανάμεσα στα πέντε γνωστά στρώματα της ατμόσφαιρας (τροπόσφαιρα, στρατόσφαιρα, μεσόσφαιρα, θερμόσφαιρα, εξώσφαιρα) που χαρακτηρίζεται από μεγάλη παρουσία ιόντων. Αρχίζει από το υψόμετρο των 60 έως 80 χιλιομέτρων και εκτείνεται σε υψόμετρο άνω των 500 χιλιομέτρων.
Το βασικό εργαλείο του HAARP είναι το Ionospheric Research Instrument (IRI). Αποτελείται από μια συστοιχία 180 κεραιών που εκπέμπουν ραδιοκύματα υψηλής συχνότητας στην ιονόσφαιρα. Αυτές οι κεραίες μπορούν να εκπέμπουν ραδιοκύματα με ισχύ 3,6 μεγαβάτ, ενώ οι συχνότητες εκπομπής κυμαίνονται από 2,7 έως 10 MHz. Οι συχνότητες αυτές δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για μελέτες.
Η έρευνα στο HAARP χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες. Την ενεργητική έρευνα, για την οποία χρησιμοποιούνται κεραίες που στέλνουν ραδιοκύματα στην ιονόσφαιρα ώστε να μελετηθούν οι αντιδράσεις της σε διαφορετικές συνθήκες και συχνότητες αλλά και την παθητική έρευνα, στην οποία χρησιμοποιούνται μόνο όργανα παρακολούθησης που καταγράφουν φυσικά φαινόμενα χωρίς να επηρεάζουν άμεσα την ιονόσφαιρα. [Πηγή]
Οι διεργασίες του High-frequency Active Auroral Research Program δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να επηρεάσουν τις καιρικές συνθήκες της Γης, καθώς οι συχνότητες στις οποίες εκπέμπονται τα ραδιοκύματα δεν απορροφώνται ούτε στην τροπόσφαιρα ούτε στη στρατόσφαιρα, δηλαδή στα δύο επίπεδα της ατμόσφαιρας που δημιουργούν τον καιρό. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει αλληλεπίδραση, δεν είναι δυνατό να ελεγχθεί ο καιρός. [Πηγή]
Ομοίως, ειδικοί δήλωσαν στο AAP FactCheck ότι το HAARP δεν έχει καμία επίδραση στην τροπόσφαιρα ή τη στρατόσφαιρα, όπου συμβαίνουν οι καιρικές συνθήκες. [Πηγή]
Παρότι η σπορά νεφών, δηλαδή η τροποποίηση του καιρού σε τοπικό επίπεδο (π.χ. με σπορά αλάτων σε καταιγιδοφόρα σύννεφα για την αποτροπή χαλαζοπτώσεων), υπάρχει ως τεχνική, δεν σχετίζεται σε καμία περίπτωση, όπως αποδείξαμε παραπάνω, με το HAARP. Διαβάστε περισσότερα για τη σπορά νεφών σε παλαιότερο άρθρο μας.
Ο ισχυρισμός είναι αναληθής. Το βίντεο που υποτίθεται ότι δείχνει ότι ένα σύστημα του προγράμματος HAARP να βομβαρδίζει ένα πυκνό σύννεφο για να μεταβάλλει τον καιρό και να προκαλέσει βροχόπτωση είναι ψηφιακά επεξεργασμένο. Επιπλέον, η σύνδεση του HAARP με οποιαδήποτε δραστηριότητα μεταβολής των καιρικών συνθηκών είναι παραπλανητική, καθώς το πρόγραμμα δεν χρησιμοποιεί τεχνικές σποράς νεφών, ούτε έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τον καιρό.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί σχετικά με την ευλογιά των πιθήκων έκαναν πρόσφατα την εμφάνισή τους στα κοινωνικά δίκτυα (παράδειγμα ισχυρισμού που καταρρίψαμε πρόσφατα), αναφέροντας πως ο γνωστός επιχειρηματίας, Bill Gates, και ο ιατρός ανοσολόγος, πρώην διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νόσων των ΗΠΑ, Anthony Fauci, αναπτύσσουν έναν «υπέρ-ιό» που συνδυάζει RNA από τον ιό SARS-CoV-2, τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων (Mpox) και τον ιό HIV (που προκαλεί το σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας – AIDS). Σε άλλον ισχυρισμό, αναφέρεται πως ο Bill Gates εισάγει τον ιό HIV στα εμβόλια κατά της Μpox, ενώ και ένας τρίτος ισχυρισμός αναφέρει πως ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος διασπείρει την ευλογιά των πιθήκων.
Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: greeknewsondemand.com (1) (2), revolution.gr
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, από τις αναρτήσεις του πρώτου ισχυρισμού, προκύπτει άμεσα ότι πηγή της αποτελεί δημοσίευμα και βίντεο που ανάρτησε η ιστοσελίδα The People’s Voice στα τέλη Αυγούστου, με τίτλο:
Πληροφοριοδότης: Ο Bill Gates αναπτύσσει COVID-Mpox-HIV «υπερϊό» για να σκοτώσει δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Ο συγκεκριμένος ιστότοπος δημοσιεύει επί μονίμου βάσεως ψεύδη, ξενοφοβικούς, αντιεπιστημονικούς και συνωμοσιολογικούς ισχυρισμούς, πολλούς από τους οποίους έχουμε καταρρίψει (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ), εξηγώντας τη δράση του όσον αφορά την παραπληροφόρηση. Στην ιστοσελίδα αυτή βρίσκουμε δύο ακόμα πρόσφατα άρθρα που διαδίδουν τον ίδιο ισχυρισμό (εδώ κι εδώ), τα οποία επικαλούνται δήθεν “πληροφοριοδότη” από το ίδρυμα Bill & Melinda Gates Foundation.
Φυσικά, το δημοσίευμα του The People’s Voice δεν παρείχε κανένα πραγματικό τεκμήριο ότι ο Bill Gates συνεργάζεται με τον Dr. Anthony Fauci, ή οποιονδήποτε άλλον, για τη δημιουργία ενός “υπερ-ιού” οποιουδήποτε είδους, πόσο μάλλον ενός που να αποτελείται από τον SARS-CoV-2, τον Mpox και τον HIV.
Αντιθέτως, στο παραπάνω δημοσίευμα γίνεται επίκληση ενός άρθρου γνώμης της Karen Kingston, η οποία παρουσιάζεται από το The People’s Voice ως “insider”, δηλαδή ως “γνώστρια της κατάστασης εκ των έσω”. Η Karen Kingston είναι δημιουργός του blog “The Kingston Report“, ψευδοεπιστημονικού και ακραίου συνωμοσιολογικού περιεχομένου, και αυτοσυστήνεται ως “επιχειρηματική αναλύτρια φαρμακευτικών προϊόντων και ιατρικών συσκευών με 25 έτη εμπειρίας” και “διεθνώς αναγνωρισμένη ως ειδικός στις επιβλαβείς βιολογικές συνέπειες που προκαλεί το MRNA και άλλες νανοβιοτεχνολογίες“. Το άρθρο γνώμης της, που χρησιμοποιήθηκε ως πηγή από το The People’s Voice, έχει τίτλο: Είναι ο «HIV-SARS-MPOX» ένας ιός, μέσα σε έναν ιό, μέσα σε έναν ιό, μέσα σε ένα «εμβόλιο»; Στο εν λόγω άρθρο η Kingston ισχυρίζεται, κατά τρόπο συγκεχυμένο, χωρίς αποδείξεις και μόνο παραθέτοντας χωρίς συνοχή ισχυρισμούς από άλλες συνωμοσιολογικές ιστοσελίδες, πως ο ιός SARS-CoV-2 είναι κατασκευασμένος από τον Dr. Fauci έτσι ώστε να περιέχει πρωτεΐνες από τον ιό HIV και πως ο ιός Mpox είναι ένα μέσο μετάδοσης του SARS-Cov-2 / HIV, ωστόσο δεν γίνεται καμία αναφορά στον Bill Gates, όπως συμβαίνει στο κείμενο του The People’s Voice.
Σύμφωνα με το προφίλ της στο LinkedIn, το οποίο βρίσκουμε αρχειοθετημένο από χρήστες, διότι πλέον έχει διαγραφεί, η Karen Kingston εργάστηκε στην Pfizer από τον Ιούνιο του 1996 έως τον Νοέμβριο του 1998, ως αντιπρόσωπος υγειονομικής περίθαλψης.

Ως τέτοια, το αντικείμενο εργασίας της θα ήταν να πουλάει προϊόντα ή υπηρεσίες της Pfizer σε επαγγελματίες υγείας στην περιοχή της και, πιθανότατα, δεν θα είχε καμία εικόνα για την ανάπτυξη προϊόντων, πόσο μάλλον για τη διεξαγωγή έρευνας.

Επίσης, πρέπει να αναφερθεί πως η μόλις 2,5 ετών θητεία της στην Pfizer έλαβε χώρα 21 ολόκληρα χρόνια πριν από την έναρξη της πανδημίας της COVID-19 το έτος 2019 και, κατά συνέπεια, δεν ήταν δυνατόν να έχει εικόνα για την ανάπτυξη του εμβολίου COVID-19 mRNA της Pfizer-BioNTech.
Τέλος, στο δημοσίευμα του The People’s Voice χρησιμοποιείται και ως πηγή ένα άρθρο της ιστοσελίδας συνωμοσιολογικού περιεχομένου The Exposé, που όμως εν προκειμένω απλώς αναπαράγει τους ισχυρισμούς της Karen Kingston.
Εν συνεχεία, ο ισχυρισμός πως ο Bill Gates εισάγει τον ιό HIV στο εμβόλια κατά της ευλογιάς των πιθήκων αποτελεί, επίσης, μία ανυπόστατη και ατεκμηρίωτη συνωμοσιολογία, διότι υπάρχει μόνο ένα εμβόλιο εγκεκριμένο από τον FDA για την Μpox μέχρι τον Αύγουστο του 2024, που ονομάζεται εμβόλιο JYNNEOS. Το εξώφυλλό με τις πληροφορίες είναι διαθέσιμο (εδώ) ενώ τα συστατικά του στοιχεία (εδώ) είναι πολύ συγκεκριμένα και, προφανώς, εντός αυτών δεν περιέχεται ο ιός HIV, όπως βλέπουμε και παρακάτω.

Το JYNNEOS είναι ένα εμβόλιο ζωντανού ιού. Το JYNNEOS περιέχει Modified Vaccinia Ankara-Bavarian Nordic (MVA-BN), έναν εξασθενημένο, μη αναπαραγόμενο ορθοποξικό ιό. Περιέχει επίσης Tris (τρομεθαμίνη) και χλωριούχο νάτριο και μπορεί να περιέχει μικρές ποσότητες DNA και πρωτεΐνης από ινοβλάστες εμβρύου κοτόπουλου που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη του ιού του εμβολίου, βενζονάση, γενταμικίνη και σιπροφλοξασίνη.
Στις αναρτήσεις του ισχυρισμού διαδίδεται αυθαίρετα πως η Mpox είναι ένα πρόσφατα εξαπολυμένο βιολογικό όπλο, με το ανυπόστατο, ψευδές συμπέρασμα πως το εμβόλιο κατά του ιού περιέχει τον ιό του HIV.
Από τον FDA, το εμβόλιο κατά της ευλογιάς των πιθήκων περιγράφεται ως ένα εμβόλιο ζωντανού ιού που περιέχει έναν εξασθενημένο, μη αναπαραγόμενο ορθοποξικό ιό. Εγκρίνεται για χρήση σε άτομα 18 ετών και άνω, τα οποία έχει διαπιστωθεί ότι διατρέχουν υψηλό κίνδυνο λοίμωξης από τον ιό.
Μέχρι στιγμής, το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) δεν συνιστά εμβολιασμό ρουτίνας κατά του ιού Mpox για το ευρύ κοινό. Ωστόσο, συνίσταται εμβολιασμός κατά της Μpox για συγκεκριμένους πληθυσμούς, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν γνωστή ή ύποπτη έκθεση σε κάποιον ασθενή.
Μάλιστα, οι σχετικοί ισχυρισμοί δεν σταμάτησαν εκεί, καθώς σε ορισμένες πρόσφατες δημοσιεύσεις αναφέρεται πως ο Bill Gates σκοπεύει να διασπείρει την ευλογιά των πιθήκων μέσω αεροψεκασμών (chemtrails), θέμα για το οποίο έχουμε γράψει πολλάκις στο παρελθόν (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ). Οι αεροψεκασμοί, αποτελούν μία παγκόσμια θεωρία συνωμοσίας (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ).
Ο ισχυρισμός βασίζεται – και πάλι – σε δημοσίευμα του People’s Voice που παραθέτει ως “απόδειξη”, δήθεν δηλώσεις από εργαζόμενο του ιδρύματος του Bill Gates. Όπως διαβάζουμε σε κατάρριψη αυτού του συνωμοσιολογικού ισχυρισμού, η ευλογιά των πιθήκων είναι θα ήταν αδύνατον να εξαπλωθεί μέσω μιας τέτοιας μεθόδου, ακόμη και αν λάμβανε χώρα στην πραγματικότητα.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ιστοσελίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η μετάδοση του ιού αυτού στον άνθρωπο γίνεται κυρίως μέσω της άμεσης επαφής με το μολυσματικό δέρμα, ή μέσω στόματος και γεννητικών οργάνων. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, μπορεί επίσης να μεταδοθεί μέσω πολύ στενής επαφής, όπως:
Σε περίπτωση που είχε γίνει παρόμοιου τύπου “αποκάλυψη” από εργαζόμενο του ιδρύματος του γνωστού επιχειρηματία, είναι σαφές πως αυτό θα είχε μεταδοθεί παγκοσμίως από τα μεγάλα ειδησεογραφικά μέσα και πιθανότατα θα είχαν προκληθεί και αντιδράσεις – αναταραχές, κάτι που δεν προκύπτει έπειτα από σχετική αναζήτηση, διότι η όλη ιστορία είναι κατασκευασμένη.
Τέλος, σημειώνεται πως το όνομα του Bill Gates εμφανίζεται αρκετά συχνά σε παρόμοιους συνωμοσιολογικούς και κινδυνολογικούς ισχυρισμούς όπως εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ. Τους παραπάνω ισχυρισμούς κατέρριψαν, επίσης, το Lead Stories και το TechArp.
Οι ισχυρισμοί που κυκλοφορούν υποστηρίζοντας πως ο Bill Gates εισάγει τον ιό του HIV στο εμβόλιο κατά της ευλογιάς των πιθήκων, δουλεύει πάνω στην ανάπτυξη ενός “υπερ-ιού” με στόχο τη μείωση του πληθυσμού και πως διασπείρει την Mpox μέσω αεροψεκασμών, αποτελούν αβάσιμες θεωρίες συνωμοσίας.
Το εμβόλιο που έχει εγκριθεί από τον FDA για την Mpox δεν περιέχει τον ιό του HIV, ενώ η Mpox δεν ήταν δυνατόν να μεταδοθεί μέσω κάποιου είδους ψεκασμού του ιού στην ατμόσφαιρα. Οι εξεταζόμενοι ισχυρισμοί προέρχονται από ιστότοπο που είναι γνωστός για τη διάδοση ψευδών ειδήσεων.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1.https://www.linkedin.com/in/karenkingstonkk/#
2.https://my.prosple.com/graduate-employers/pfizer-malaysia/jobs-internships/health-representative
3.https://expose-news.com/2024/08/25/the-covid-mpox-hiv-supervirus/
4.https://www.fda.gov/emergency-preparedness-and-response/mcm-issues/fda-mpox-response#vaccines
5.https://www.fda.gov/vaccines-blood-biologics/jynneos
6.https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2024/08/%CE%B5%CE%BE%CF%8E%CF%86%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF.pdf
7.https://media.ellinikahoaxes.gr/uploads/2024/08/%CF%83%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%B1.pdf
8.https://www.cdc.gov/vaccines/hcp/vis/vis-statements/smallpox-monkeypox.html
9.https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mpox
10.https://www.techarp.com/facts/bill-gates-chemtrails-monkeypox/
11.https://leadstories.com/hoax-alert/2024/08/fact-check-mpox-vaccine-does-not-contain-hiv.html
Ένας ισχυρισμός για την αμερικανική πολυεθνική εταιρεία BlackRock και τα εδάφη της Ουκρανίας εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με αναρτήσεις, εκπρόσωποι της εν λόγω εταιρείας, κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης στο Κίεβο, ζήτησαν από τις Αρχές της χώρας να σταματήσουν να θάβουν Ουκρανούς στρατιώτες στα εδάφη που έχει αγοράσει η BlackRock, υποστηρίζοντας ότι τα νεκροταφεία θα καταλάμβαναν πολύ χώρο από αυτόν που υποτίθεται ότι ανήκει στην εταιρεία.
Τον ισχυρισμό αναπαρήγαγε μέσω X και ο δημοσιογράφος του Alert TV, Ανδρέας Καψαμπέλης, ο οποίος έχει ιστορικό διάδοσης ψευδών και παραπλανητικών ειδήσεων (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ).

Αναπαραγωγές σε ιστοσελίδες: press-gr.com, sinomosiologos.blogspot.com
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Σε αναρτήσεις του ισχυρισμού διαβάζουμε:
Η BlackRock ζήτησε να μην ταφούν οι Ουκρανοί στρατιώτες στη γη που της ανήκει στην Ουκρανία.
Εκπρόσωποι της BlackRock επισκέφθηκαν πρόσφατα το Κίεβο και ζήτησαν να μην θάβονται πλέον οι στρατιώτες στο έδαφος.
Έχουν ήδη αγοράσει το 47% της γης της Ουκρανίας.
Η BlackRock ζήτησε να μην χρησιμοποιείται αυτή η γη για ταφές και τα πτώματα να αποτεφρώνονται ή να διατίθενται με άλλους τρόπους.
Ο ισχυρισμός εμφανίζεται σε ιστοτόπους και λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα από Λευκορωσία και Ρωσία (εδώ, εδώ κι εδώ) αλλά και στην Κίνα (εδώ κι εδώ). Μάλιστα σε δημοσίευμα λευκορωσικού μέσου, από τις 5 Οκτωβρίου 2023, παρατίθενται υποτιθέμενες δηλώσεις του διευθύνοντα συμβούλου της BlackRock, Larry Fink, που δήθεν παραπονιέται στους Ουκρανούς ότι χρησιμοποιούν μεγάλο ποσοστό εδάφους για να θάβουν τους νεκρούς στρατιώτες τους, ενώ η γη αυτή δεν τους ανήκει.
Φυσικά, δεν παρατίθεται καμία πηγή που να αποδεικνύει πως ο Fink είπε κάτι τέτοιο και τέτοιου είδους δηλώσεις από τον Larry Fink δεν εντοπίζονται σε κανένα διεθνές, έγκυρο ειδησεογραφικό μέσο. Παράλληλα, ο ισχυρισμός ότι η μισή έκταση της Ουκρανίας πουλήθηκε στην εν λόγω εταιρεία αποτελεί αφήγημα της ρωσικής προπαγάνδας κατά της Ουκρανίας, το οποίο εκφράζεται και από Ρώσους υψηλόβαθμους αξιωματούχους (εδώ).
Αξίζει να σημειωθεί πως στις αναρτήσεις του ισχυρισμού αναφέρεται πως τη “πληροφορία” διέδωσε ο Βούλγαρος πολιτικός, Plamen Paskov, κάτι που αναφέρει και το Sputnik. Ο Paskov είναι υποστηρικτής της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και έχει ιδιαίτερα καλές σχέσεις με τον πρόεδρο της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο. Μάλιστα, το 2022 είχε διαδώσει ψευδείς ειδήσεις αναφορικά με τη σφαγή της Μπούτσα της Ουκρανίας, προβάλλοντας άσχετο βίντεο, υπερασπιζόμενος τα ρωσικά συμφέροντα.
Αναζητώντας περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον ισχυρισμό στα ρωσικά, καταλήξαμε σε ανάρτηση σατιρικού λογαριασμού στο Telegram, με όνομα “Империя очень зла (μτφ. Η αυτοκρατορία είναι πολύ κακή)” από τις 20 Σεπτεμβρίου 2023, χωρίς να εντοπίζουμε προγενέστερες αναφορές του εξεταζόμενου ισχυρισμού. Οι αναγραφόμενες πληροφορίες του καναλιού στο Telegram προειδοποιούν ρητά ότι οι πληροφορίες που δημοσιεύονται μπορεί να είναι ψευδείς και σατιρικού χαρακτήρα.

Η περιγραφή του καναλιού αναφέρει:
Προσέξτε, ψεύδη και σκληρή σάτιρα είναι πιθανά. Τα γραφόμενα είναι μυθοπλασία, όλες οι συμπτώσεις είναι τυχαίες.
Συμπεραίνεται, επομένως, πως το σατιρικό κανάλι είναι η μόνη πηγή του ισχυρισμού, ενώ τέτοιες πληροφορίες δεν προκύπτουν από καμία αξιόπιστη πηγή.
Η BlackRock είναι μία εταιρεία «κολοσσός» αναφορικά με τη διαχείριση επενδύσεων και ο συνιδρυτής, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλός της, Larry Fink, είχε ανακοινώσει τον Ιανουάριο του 2023, από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, τη δημιουργία του «Ταμείου Ανασυγκρότησης της Ουκρανίας» (εδώ, εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ), στο οποίο συμμετέχει και η αμερικανική πολυεθνική χρηματοπιστωτική εταιρεία JPMorgan Chase.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ουσιαστικά αποσκοπεί στην προσέλκυση επενδυτών για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης διαφόρων τομέων στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών, της μεταποίησης και της ενέργειας. Επομένως, οι επενδύσεις της εταιρείας σχετίζονται κυρίως με τη συντήρηση των υποδομών και τον εφοδιασμό, παρά με την αγορά γης.
Επιπλέον, είναι ψευδής ο ισχυρισμός ότι η BlackRock έχει αγοράσει το 47% του ουκρανικού εδάφους, όπως αναφέρεται στις εξεταζόμενες αναρτήσεις. Παλαιότερα έχουν καταρριφθεί παρόμοιοι ισχυρισμοί, σχετικά με δήθεν πώληση 17 εκατομμυρίων στρεμμάτων της Ουκρανίας σε αμερικανικές εταιρείες.
Η ουκρανική νομοθεσία απαγορεύει σε αλλοδαπούς και νομικά πρόσωπα να αγοράζουν καλλιεργήσιμη γη ή μετοχές σε εταιρείες που κατέχουν γη. Η μόνη περίπτωση που μπορεί κάτι τέτοιο να συμβεί είναι μετά από δημοψήφισμα, κάτι που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα.
Στο άρθρο 130 του ουκρανικού συντάγματος αναφέρεται ότι:
Οι αλλοδαποί, οι ανιθαγενείς και τα νομικά πρόσωπα απαγορεύεται να αποκτούν μετοχές του εγκεκριμένου (σύνθετου) κεφαλαίου, μετοχές, μερίδια, συμμετοχή σε νομικά πρόσωπα [εκτός από το εγκεκριμένο (σύνθετο) κεφάλαιο των τραπεζών] που είναι ιδιοκτήτες γεωργικών εκτάσεων. Η παρούσα παράγραφος παύει να ισχύει υπό την προϋπόθεση και από την ημερομηνία έγκρισης της απόφασης που ορίζεται στην παράγραφο οκτώ του παρόντος μέρους με δημοψήφισμα.

Τέλος, σημειώνεται πως τον ισχυρισμό κατέρριψαν και οι οργανισμοί ελέγχου γεγονότων Open, Factcheck.bg, Stop Fake και Myth Detector.
Ο ισχυρισμός ότι η εταιρεία BlackRock απαγόρευσε την ταφή Ουκρανών στρατιωτών σε ουκρανικό έδαφος είναι ψευδής και προέρχεται από ρωσικό σατιρικό κανάλι στο Telegram. Έπειτα, διαδόθηκε από φιλορωσικά μέσα καθώς και από τον Βούλγαρο πολιτικό, υπέρμαχο της ρωσικής εισβολής, Plamen Paskov.
Επιπλέον, είναι ανακριβές ότι η αμερικανική πολυεθνική έχει αγοράσει γη στην Ουκρανία, καθώς η ουκρανική νομοθεσία απαγορεύει ρητά την αγορά γης από ξένες εταιρείες. Η BlackRock συνέτεινε, μαζί με τη JPMorgan Chase, στη δημιουργία του «Ταμείου Ανασυγκρότησης της Ουκρανίας», το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση των υποδομών, της ενέργειας και του εφοδιασμού της Ουκρανίας και όχι στην αγορά γης. Τέλος, ο εξεταζόμενος ισχυρισμός εντάσσεται στο γενικότερο αφήγημα της ρωσικής προπαγάνδας, που αναφέρει ότι η Ουκρανία έχει πουληθεί σε δυτικές εταιρείες που αγοράζουν το εύφορο έδαφός της.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1.https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2
2.https://t.me/verysexydasha/13745
3.https://t.me/s/verysexydasha
4.https://en.wikipedia.org/wiki/BlackRock
5.https://bm-ge.translate.goog/news/hezbolam-israelisken-320-raketa-isrola-israelma-ki-libanze-preventsiuli-dartymebi-ganakhortsiela?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=it&_x_tr_hl=it&_x_tr_hist=true
6.https://ubn.news/blackrock-expects-to-attract-15b-from-investors-to-reconstruct-ukraine-through-a-reconstruction-bank/
7.https://eu.usatoday.com/story/news/factcheck/2022/09/13/fact-check-ukraines-president-did-not-sell-farmland-us-companies/7942775001/
8.https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/552-20#Text
Διάδοση γνώρισε τις τελευταίες μέρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός πως ένα έγγραφο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ δήθεν αποκάλυψε πως υπάρχει σχέδιο για θανάτωση έξι δισεκατομμυρίων ανθρώπων μέχρι το 2025. Στην πραγματικότητα, όμως, καμία τέτοια αναφορά ή πλάνο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ δεν υπάρχει.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Η δήθεν είδηση ξεκίνησε από δημοσίευμα της ιστοσελίδας συστηματικής διασποράς ψευδών ειδήσεων The People’s Voice, στο οποίο ο ισχυρισμός αναπτύσσεται σε μεγαλύτερο κείμενο, το οποίο βρίσκεται μεταφρασμένο σε κομμάτι των ελληνικών αναπαραγωγών.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, καμία βάση στον ισχυρισμό περί ύπαρξης δήθεν εγγράφου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για το θάνατο έξι δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Το δημοσίευμα του The People’s Voice δεν παρουσιάζει, κατά τη συνήθη πρακτική της εν λόγω ιστοσελίδας, κανένα αποδεικτικό στοιχείο πως υπάρχει τέτοιο έγγραφο. Επιπρόσθετα, στην καρτέλα των εκδόσεων από την ιστοσελίδα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ η τελευταία καταχώρηση είναι από τον Ιούλιο του 2024, χωρίς σε αυτήν ή σε οποιαδήποτε άλλη προγενέστερη να γίνεται λόγος για τέτοια εξωφρενική μείωση του πληθυσμού του πλανήτη, ενώ το άρθρο του The People’s Voice δημοσιεύθηκε μόλις στις 22 Αυγούστου του ίδιου έτους.
Το δημοσίευμα επικαλείται κι άλλα δήθεν στοιχεία – που δεν επιβεβαιώνονται – με αόριστο τρόπο, χωρίς αποδείξεις, όπως την υποτιθέμενη παρουσία μιας μη κατονομαζόμενης δημοσιογράφου του BBC στο Νταβός, στην οποία ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, Κλάους Σβαμπ, φέρεται, κατά το ψευδές δημοσίευμα, να δήλωσε μεταξύ άλλων ότι η ατζέντα μείωσης του πληθυσμού σχεδιαζόταν επί δεκαετίες. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη πως ο Κλάους Σβαμπ δήλωσε ποτέ πως “η Ατζέντα 2030 είναι μια κόκκινη ρέγγα ή ένα τέχνασμα για να αποπροσανατολίσει τους φυσιολογικούς”, όπως υποστηρίζει το δημοσίευμα, αλλά ούτε και κανένα πρόσφατο ρεπορτάζ του BBC για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ γενικά.
Άλλο στοιχείο που επικαλείται το άρθρο είναι μια (διαγραμμένη πια) αναφορά της ιστοσελίδας στρατιωτικού ενδιαφέροντος deagel.com, στην οποία προβλεπόταν μείωση του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου κατά σχεδόν 78% μέχρι το 2025, στα 14,5 εκατομμύρια πληθυσμό. Πέραν του γεγονότος πως ο πληθυσμός του Ηνωμένου Βασιλείου συνεχίζει το 2024 να αυξάνεται και δεν φαίνεται να υπάρχει καμία βάση για να δικαιολογηθεί τέτοια απότομη πτώση σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, η ίδια αναφορά προέβλεπε αύξηση πληθυσμού για αρκετές άλλες χώρες, όπως τα συν 61 εκατομμύρια στον πληθυσμό της Ινδίας. Δεν στοιχειοθετείται λοιπόν βάση για τον ισχυρισμό περί θανάτου έξι δισεκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως, ειδικά εφόσον λάβουμε υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία για τα επίπεδα του παγκόσμιου πληθυσμού κάθε έτος:
Ακόμη, δεν πρέπει να παραληφθεί το γεγονός πως η δήθεν είδηση ξεκίνησε από την ιστοσελίδα ψευδών ειδήσεων The People’s Voice, δημοσιεύματα της οποίας έχουμε καταρρίψει αρκετές φορές στο παρελθόν (εδώ, εδώ και εδώ μερικά παραδείγματα). Η συγκεκριμένη ιστοσελίδα έχει βεβαρημένο ιστορικό παραγωγής ψευδών ειδήσεων και τίτλοι που προέρχονται από αυτή χρειάζεται να αντιμετωπίζονται με αυξημένη επιφύλαξη.
Δεν υπάρχει κανένα τέτοιο έγγραφο από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, που να υποστηρίζει τον ισχυρισμό. Διάφορα δήθεν στοιχεία που προσκομίζει το αρχικό δημοσίευμα, από το οποίο ξεκίνησε ο ψευδής ισχυρισμός, είτε δεν υπάρχουν, είτε δεν επιβεβαιώνουν κάποια ραγδαία μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού. Τέλος, η ιστορία ξεκίνησε από ιστοσελίδα συστηματικής διασποράς ψευδών ειδήσεων.
Λίγες μέρες αφού καταλάγιασαν οι ακροδεξιές, αντιμεταναστευτικές αναταραχές που είχαν προκληθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο με αφορμή τις ψευδείς πληροφορίες που διαδόθηκαν σχετικά με τον δράστη της επίθεσης στο Σάουθπορτ, κυκλοφορεί σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον ηλεκτρονικό Τύπο ένας καινούριος ισχυρισμός που συνδέεται άμεσα με όσα συνέβησαν. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον νέο ισχυρισμό, ο οποίος σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδεύεται από ένα βίντεο, το Ηνωμένο Βασίλειο θα απελευθερώσει πέντε χιλιάδες κρατούμενους για να δημιουργήσει χώρο στα κελιά για όσους συμμετείχαν στις διαδηλώσεις ή έκαναν κάποια σχετική ανάρτηση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πράγματι, με νέα τροπολογία στο σωφρονιστικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου, προβλέπεται πρόωρη αποφυλάκιση κρατουμένων που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, ωστόσο ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός καθώς το εν λόγω μέτρο δεν έχει σχέση με τα πρόσφατα επεισόδια.
Πριν προχωρήσουμε στην κατάρριψη, αξίζει να σημειώσουμε ότι τον ισχυρισμό αναπαρήγαγε και ο Elon Musk στο Χ συγκεντρώνοντας πάνω από 36 εκατομμύρια προβολές.

Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε ιστοσελίδες και ιστολόγια: newsfire.gr, pellain.com
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Το βίντεο που πλαισιώνει τον ισχυρισμό:
Αποσπάσαμε καρέ από το οπτικοακουστικό υλικό και με τη βοήθεια της αντίστροφης αναζήτησης εικόνας, εντοπίσαμε το ίδιο βίντεο εκτενέστερης διάρκειας. Παρακολουθώντας το, προκύπτει ότι ο εικονιζόμενος ονομάζεται Mark Fairhurst και είναι πρόεδρος της Ένωσης Σοφρωνιστικών Υπαλλήλων του Ηνωμένου Βασιλείου. Κλήθηκε να μιλήσει στην εκπομπή BBC Breakfast σχετικά με την κατάσταση υπερπληθυσμού που επικρατεί στις φυλακές, και πώς αυτή πρόκειται να αλλάξει με μια τροποποίηση που εισήχθη πρόσφατα.
Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη τη συνέντευξη, ενώ το επίμαχο απόσπασμα βρίσκεται από το 1:28 έως το 2:00. Αξίζει να τονίσουμε πως σε όλη τη διάρκεια της συνέντευξης δε λέγεται τίποτα σχετικό με τα όσα αναπαράγονται.
Ήδη από την αρχή της συνέντευξης, ο κύριος Fairhutst αναφέρθηκε στην επιχείρηση “Early Dawn”, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή τη Δευτέρα 19 Αυγούστου 2024 και αποτελεί μέτρο έκτακτης ανάγκης απέναντι στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Ηνωμένο Βασίλειο με την έλλειψη χώρου στις φυλακές. Για να δώσουμε μια εικόνα της κατάστασης, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, έχουν μείνει διαθέσιμα μόλις μερικές εκατοντάδες κελιά στις φυλακές ανδρών, οι οποίες λειτουργούν έχοντας ξεπεράσει το 99% της χωρητικότητας τους από το 2023. Το νέο αυτό μέτρο, που θα εφαρμοστεί βραχυπρόθεσμα, προβλέπει ότι οι κατηγορούμενοι για τους οποίους εκκρεμεί δίκη θα παραμένουν σε κελιά της αστυνομίας μέχρι να βρεθεί διαθέσιμος χώρος στη φυλακή. Ειδικά στην παρούσα συγκυρία το μέτρο ήταν απαραίτητο, καθώς έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από χίλιες συλλήψεις από τις 29 Ιουλίου 2024 σε σχέση με τα βίαια επεισόδια που εκτυλίχθηκαν σε ολόκληρο το κράτος με αφορμή ψευδείς πληροφορίες για την ταυτότητα του δράστη του Σάουθπορτ. Ο Υπουργός των Φυλακών, James Timpson, δήλωσε ότι με αυτό τον τρόπο θα αποσυμφορηθεί η πίεση που έχει ασκηθεί σε διάφορα τμήματα της χώρας, ενώ ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Keir Starmer, κατηγόρησε τον προκάτοχό του, Rishi Sunak, για λάθη και παραλείψεις της κυβέρνησής του.
Στο πλαίσιο της επιχείρησης «Early Dawn», οι κατηγορούμενοι θα καλούνται σε δικαστήριο μόνο όταν υπάρχει χώρος στη φυλακή για αυτούς. Κάτι τέτοιο όμως εγκυμονεί κινδύνους για το σύστημα δικαιοσύνης, καθώς οι δικαστικές υποθέσεις θα μπορούσαν να καθυστερήσουν, με τους ανθρώπους να κρατούνται σε αστυνομικά κελιά ή να αφήνονται ελεύθεροι με εγγύηση ενώ περιμένουν τη δίκη. Πάντως, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ξεκαθάρισε πως όποιος αποτελεί κίνδυνο για το κοινό δε θα αποφυλακίζεται με εγγύηση, ούτε θα επηρεαστεί η ικανότητα της αστυνομίας να συλλαμβάνει παραβάτες.
Ωστόσο, αυτό είναι ένα έκτακτο μέτρο, προσωρινής διάρκειας, που αναγκάστηκε να πάρει η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου για να καταπολεμήσει το άμεσο οξύ πρόβλημα, χωρίς όμως σε αυτό το μέτρο να προβλέπεται αποφυλάκιση άλλων κρατουμένων.
Το παραπάνω μέτρο δεν πρέπει να συγχέεται με την τροποποίηση της σωφρονιστικής νομοθεσίας που εισήγαγε – πριν ξεσπάσουν οι ταραχές στην Αγγλία στις 30 Ιουλίου 2024 – η βρετανίδα Υπουργός δικαιοσύνης, Shabana Mahmood, επικαλούμενη την πίεση που αντιμετωπίζει η χώρα με τον υπερπληθυσμό των φυλακών και την έλλειψη κελιών, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται η πρόωρη αποφυλάκιση ορισμένων κατηγοριών κρατουμένων από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Αναλυτικότερα, όπως ανακοίνωσε στις 12 Ιουλίου 2024 η Υπουργός, μιλώντας στο σωφρονιστικό κατάστημα Five Wells, ως ύστατη λύση, η κυβέρνηση αποφάσισε την προσωρινή μείωση του ποσοστού διάρκειας έκτισης των ποινών εντός φυλακής από 50% σε 40%, με ορισμένες εξαιρέσεις που εξυπηρετούν την ασφάλεια των πολιτών και τη διαχείριση των αποφυλακισθέντων.
Το μέτρο της πρόωρης αποφυλάκισης δε θα εφαρμοστεί για όλους τους παραβάτες. Οι ποινές διάρκειας τεσσάρων ετών και άνω, για σοβαρά βίαια εγκλήματα, καθώς και τα σεξουαλικά εγκλήματα θα αποκλείονται αυτομάτως, όπως και τα εγκλήματα που συνδέονται με την ενδοοικογενειακή κακοποίηση. Τα τελευταία περιλαμβάνουν:
Όποιος αποφυλακίζεται θα βρίσκεται συνεχώς υπό στενή παρακολούθηση από την Υπηρεσία Επιτήρησης με κίνδυνο επιστροφής στη φυλακή με ενδεχόμενη παραβίαση των όρων αποφυλάκισης. Η νέα τροποποίηση δε θα ισχύει επίσης για όσους έχουν διαπράξει σοβαρό αδίκημα, οι οποίοι ήδη είτε εκτίουν τα δύο τρίτα της ποινής τους στη φυλακή είτε η αποφυλάκισή τους καθορίζεται από το Συμβούλιο Αναστολών. Οι παραπάνω αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο για να δοθεί στην Υπηρεσία Φυλακών και Επιτήρησης ο απαραίτητος χρόνος για τον προγραμματισμό της αποφυλάκισης των παραβατών. Ενδεικτικές της κατάστασης ήταν οι δηλώσεις της Υπουργού δικαιοσύνης:
Οι φυλακές μας βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
[…]
Αν δε δράσουμε τώρα, αντιμετωπίζουμε την κατάρρευση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης. Και την πλήρη κατάρρευση του νόμου και της τάξης.
[…]
Επιτρέψτε μου να γίνω σαφής, πρόκειται για μέτρο έκτακτης ανάγκης. Δεν πρόκειται για μόνιμη αλλαγή.
Όπως διαβάζουμε και σε δημοσίευμα του BBC, τους επόμενους μήνες αναμένεται η αποφυλάκιση πεντέμισι χιλιάδων παραβατών. Όπως είναι φανερό, η εν λόγω αποφυλάκιση δε θα μπορούσε να έχει σχεδιαστεί σε σχέση τις αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις, και όσους συμμετείχαν σε αυτές, που έλαβαν χώρα από τις 30 Ιουλίου 2024 και έπειτα, μια μέρα μετά τη δολοφονία των τριών κοριτσιών στο Σάουθπορτ. Από την ημερομηνία των δημοσιευμάτων, με τις ανακοινώσεις της Υπουργού Δικαιοσύνης, αποδεικνύεται ότι η τροποποίηση της σωφρονιστικής νομοθεσίας είχε ήδη ανακοινωθεί από τις 12 Ιουλίου 2024, δηλαδή δύο περίπου εβδομάδες πριν τα επεισόδια, καθώς το οξύτατο πρόβλημα της έλλειψης κελιών προϋπήρχε.
Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των δύο γεγονότων. Πράγματι, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε την πρόωρη αποφυλάκιση ορισμένων παραβατών, σύμφωνα με κάποια κριτήρια, ωστόσο αυτό δεν έγινε για να δημιουργηθεί χώρος στις φυλακές για όσους συμμετείχαν στις αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις. Άλλωστε, η ανακοίνωση της Υπουργού δικαιοσύνης είναι προτερόχρονη των επεισοδίων, αφού πραγματοποιήθηκε στις 12 Ιουλίου 2024, ενώ οι ταραχές έλαβαν χώρα από τις 30 Ιουλίου 2024 και έπειτα.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://www.youtube.com/watch?v=m6oy4Oo-vjc
2. https://www.poauk.org.uk/news-events/news-room/posts/2020/december/pr-226-mark-fairhurst-re-elected-as-national-chairman/
3. https://www.bbc.co.uk/programmes/b006v5tb
4. https://www.bbc.com/news/articles/cyvpj7vm95jo?xtor=AL-72-%5Bpartner%5D-%5Bbbc.news.twitter%5D-%5Bheadline%5D-%5Bnews%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D&at_medium=social&at_link_origin=BBCNews&at_link_type=web_link&at_campaign=Social_Flow&at_format=link&at_ptr_name=twitter&at_campaign_type=owned&at_bbc_team=editorial&at_link_id=FF7E025E-5DEB-11EF-9A2C-CC5E78F14EA3
5. https://www.gov.uk/government/news/lord-chancellor-sets-out-immediate-action-to-defuse-ticking-prison-time-bomb
6. https://edition.cnn.com/2024/07/30/uk/southport-stabbing-attack-explainer/index.html
Με αφορμή την πρόσφατη εξάπλωση του ιού της ευλογιάς των πιθήκων (ή mpox σύμφωνα με την ορολογία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας), συναντούμε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλαισιωμένες από ένα βίντεο που υποτίθεται ότι απεικονίζει ανθρώπους στην Όμαχα της Νεμπράσκα στις ΗΠΑ να έχουν σχηματίσει μεγάλες ουρές, περιμένοντας να εξεταστούν για την εν λόγω νόσο. Εξετάζοντας όμως το βίντεο, προκύπτει ότι η πλαισίωσή του είναι ελαττωματική, αφού στην πραγματικότητα δεν σχετίζεται με κανέναν τρόπο με όσα ισχυρίζονται οι χρήστες. Ας δούμε τι ισχύει.
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Με την πρόσφατη εξάπλωση του ιού της ευλογιάς των πιθήκων σε διάφορες περιοχές της Αφρικής, τη Σουηδία, τις Φιλιππίνες, το Πακιστάν και την Ταΐλάνδη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αντίδραση του ΠΟΥ κρίθηκε αναγκαία, καθώς σύμφωνα με τους επιστήμονες έχει εμφανιστεί ένα καινούριο στέλεχος του ιού, πιο μεταδοτικό από αυτά που αντιμετώπιζαν μέχρι στιγμής. Το ξέσπασμα ξεκίνησε από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και επεκτάθηκε σε γειτονικές χώρες, όπως το Μπουρούντι, την Κένυα, τη Ρουάντα και την Ουγκάντα.
Δήλωση του Γενικού Διευθυντή του ΠΟΥ, Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, στις 14 Αυγούστου 2024:
“Η ανίχνευση και η ταχεία εξάπλωση ενός νέου στελέχους ευλογιάς των πιθήκων στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η ανίχνευσή του σε γειτονικές χώρες που δεν είχαν προηγουμένως αναφέρει τον ιό και η πιθανότητα περαιτέρω εξάπλωσης εντός και εκτός της Αφρικής είναι πολύ ανησυχητική.“
Τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (African CDC) προειδοποίησαν ότι η μόλυνση επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς, αναφέροντας περισσότερα από 17 χιλιάδες ύποπτα κρούσματα. Σημειώνεται πως αν και οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες, ο ιός παραμένει εν δυνάμει θανατηφόρος. Ο Γενικός Διευθυντής του Αφρικανικού CDC, Jean Kaseya, δήλωσε:
Κηρύσσουμε σήμερα αυτό το επείγον περιστατικό δημόσιας υγείας της ηπειρωτικής ασφάλειας για να κινητοποιήσουμε τους θεσμούς μας, τη συλλογική μας βούληση και τους πόρους μας ώστε να δράσουμε γρήγορα και αποφασιστικά.
Συμπλήρωσε ότι περισσότερα από 10 εκατομμύρια εμβόλια είναι απαραίτητα, ενώ επί του παρόντος είναι διαθέσιμα μόλις 200 χιλιάδες.
Το βίντεο που διαμοιράζεται:
Σε δημοσιεύσεις χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαβάζουμε:
Τεράστιες σειρές για τεστ ευλογιάς πιθήκων στην Ομάχα της Νεμπράσκα
Φαίνεται ότι η Covid-19 δεν τους έχει διδάξει τίποτα.
Πραγματοποιώντας αντίστροφη αναζήτηση εικόνας, για να εντοπίσουμε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το οπτικοακουστικό υλικό, συναντούμε διάφορες αναρτήσεις στο Χ με το παρόν βίντεο (εδώ, εδώ, εδώ), χρονολογούμενες στις 17 Αυγούστου 2024. Σε αυτές, οι χρήστες αναφέρουν ότι το πλήθος έχει συγκεντρωθεί για να παραστεί στην προεκλογική συγκέντρωση του υποψήφιου Αντιπροέδρου Tim Walz, που θα λάμβανε χώρα εκείνη τη μέρα στην πόλη Όμαχα της Νεμπράσκα.
Αντιθέτως, κάποιες αναρτήσεις που χρησιμοποίησαν το βίντεο ισχυριζόμενες ότι απεικονίζονται άνθρωποι που πάνε να εξεταστούν για τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων, επισημάνθηκαν ως εσφαλμένες και εμφανίστηκε σχετική ειδοποίηση για την ενημέρωση του κοινού.

Από περαιτέρω έρευνα, βρέθηκαν κι άλλες αναρτήσεις χρηστών από το ίδιο σημείο εκείνη την ημέρα, οι οποίοι επίσης αναφέρουν ότι πήγαν να παρακολουθήσουν τον Tim Walz.



Άλλωστε, ψάχνοντας πληροφορίες για τη συγκέντρωση του Tim Walz στη Νεμπράσκα, εξακριβώνουμε από πολλαπλές πηγές (εδώ, εδώ, εδώ) πως όντως πραγματοποιήθηκε εκείνη την ημέρα, ενώ η εικονιζόμενη τοποθεσία ονομάζεται Astro και βρίσκεται εδώ. Παρόλα αυτά, ο ισχυρισμός πως απεικονίζονται άτομα που πάνε να εξεταστούν για τον ιό της ευλογιάς των πιθήκων γνώρισε μεγάλη διάδοση, με αποτέλεσμα ο κάτοχος του υπό εξέταση βίντεο με όνομα χρήστη “John Jankovich” να τοποθετηθεί δημόσια με νέα ανάρτηση:
Υπάρχει ένα βίντεο που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και ισχυρίζεται ότι δείχνει τεράστιες ουρές για την εξέταση για τον ιό της ευλογιάς στην Ομάχα της Νεμπράσκα. Αυτό είναι εντελώς ψευδές. Το βίντεο που κυκλοφορεί ανήκει σε μένα. Πρόκειται για ένα βίντεο που δείχνει τη μεγάλη ουρά για να μπει κανείς στη συγκέντρωση του Tim Walz στο Astro στο La Vista City Centre στις 17 Αυγούστου 2024.
Στη συνέχεια ανέφερε πως ήδη τον έχουν προσεγγίσει οργανισμοί ελέγχου γεγονότων, λέγοντάς του ότι ο ψευδής ισχυρισμός έχει γνωρίσει απήχηση σε διάφορες γλώσσες, θίγοντας τη διάσταση του θέματος. Ήδη, όπως είπε, ο ισχυρισμός έχει καταρριφθεί από διάφορους οργανισμούς όπως το Reuters και το USA Today.
Ο σκοπός αυτής της ανάρτησης που θα είναι δημόσια και θα καρφιτσωθεί στο προφίλ μου είναι να παράσχει το πραγματικό πλαίσιο του βίντεο.
Έπειτα εξήγησε πως το βίντεό του υπό εσφαλμένη πλαισίωση αναπαράχθηκε αρχικά από έναν λογαριασμό ονόματι “Lucky” τον οποίο χαρακτήρισε “δεξιό τρολ”. Συνέχισε λέγοντας πως ακόμα κι αν αυτή η αναπαραγωγή έγινε για πλάκα, πολλοί χρήστες έπεσαν θύματα παραπληροφόρησης, κάποιοι μάλιστα κοινοποίησαν τις λανθασμένες πληροφορίες, διαδίδοντας τον ισχυρισμό ότι υπάρχει ξέσπασμα της ευλογιάς των πιθήκων στη Νεμπράσκα, κάτι που, όπως είπε, είναι παράλογο.
Η ανάρτηση από τον λογαριασμό “Lucky” που πλέον έχει συγκεντρώσει πάνω από δύο εκατομμύρια προβολές και έχει επισημανθεί ως αναληθής:

Έκλεισε λέγοντας:
Ανεξάρτητα από τις πολιτικές πεποιθήσεις – ή αν δε θέλετε να είστε καθόλου πολιτικοί – όλοι πρέπει να προσπαθούμε για αληθινή και ακριβή πληροφόρηση. Δεν είμαι διάσημος και δεν έχω τίποτα που να μοιάζει με πλατφόρμα όπου μπορώ να βγάλω την αλήθεια προς τα έξω. Έχω βαρεθεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τον τρόπο με τον οποίο διαδίδονται σαν πυρκαγιά οι πληροφορίες που δεν είναι τεκμηριωμένες. Η μόνη παγκόσμια πανδημία που καταπολεμούμε αυτή τη στιγμή είναι η ασθένεια των ψευδών ειδήσεων. Είμαι εξοργισμένος που η συμμετοχή μου στην αμερικανική δημοκρατία χρησιμοποιήθηκε για να διαστρεβλωθεί η αλήθεια.
Τέλος, είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως μέχρι και τη στιγμή της συγγραφής του παρόντος άρθρου δεν υπάρχει ούτε ένα επιβεβαιωμένο κρούσμα του ιού της ευλογιάς των πιθήκων επί αμερικανικού εδάφους (εδώ, εδώ).
Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Το βίντεο στην πραγματικότητα απεικονίζει προεκλογική συγκέντρωση του υποψήφιου Αντιπροέδρου των Δημοκρατικών, Tim Walz. Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 17 Αυγούστου 2024, τη μέρα της ομιλίας του Walz στην πόλη Ομάχα της Νεμπράσκα. Λόγω της μεγάλης έκτασης της παραπληροφόρησης, ο δημιουργός του οπτικοακουστικού υλικού τοποθετήθηκε δημόσια καταρρίπτοντας όσα ψευδώς διαμοιράζονται.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://x.com/john_jankovich/status/1824868286330499297
2. https://x.com/PopularLiberal/status/1824888545032523964
3. https://x.com/harryjsisson/status/1824899893841776644
4. https://x.com/EXECUTIVEXMEDIA/status/1825151323991347298
5. https://x.com/Syrup_Tishus/status/1824886394440827050
6. https://x.com/rob_lindquist/status/1824848739749523545
7. https://apnews.com/article/tim-walz-nebraska-rally-campaign-2024-5f11729f4e1c8e784bc8ea96fd2cddf7
8. https://www.huffpost.com/entry/tim-walz-touts-nebraska-roots-in-campaign-speech_n_66c11c40e4b00547468b528a
9. https://www.ketv.com/article/tim-walz-omaha-metro-speaks-campaign-rally/61899506
10. https://x.com/john_jankovich/status/1827085033146102058
Στα τέλη Αυγούστου του 2024, κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα βίντεο συνοδευόμενο από τον ισχυρισμό ότι απεικονίζει μία παρέλαση προς τιμήν των ναζί, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Εσθονία.
Ωστόσο, ο ισχυρισμός είναι αναληθής. Το βίντεο δεν απεικονίζει “παρέλαση προς τιμήν των ναζί” αλλά έχει ληφθεί στο πλαίσιο του «International Valga Military History Festival», που διοργανώθηκε τον Αύγουστο του 2024 για την 80ή επέτειο από τις μάχες που έλαβαν χώρα στην Εσθονία μεταξύ των δυνάμεων της ναζιστικής Γερμανίας, της Σοβιετικής Ένωσης και των Εσθονών στρατιωτών. Το φεστιβάλ τιμά την αντίσταση της χώρας ενάντια στην ξένη κατοχή.
Αναπαραγωγή σε ιστοσελίδα: ekfrasi.net.
Αναπαραγωγές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, το βίντεο που διαμοιράζεται είναι το εξής:
Πράγματι, διακρίνονται άνδρες και γυναίκες να παρελαύνουν ντυμένοι με ναζιστικές στολές. Ωστόσο, το βίντεο παρουσιάζεται εκτός πλαισίου και ο υπό εξέταση ισχυρισμός δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα.
Προκειμένου να αναζητήσουμε την προέλευση του βίντεο, πραγματοποιήσαμε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μέσω του εργαλείου Google Lens, χρησιμοποιώντας χαρακτηριστικά καρέ του υλικού. Έτσι, εντοπίσαμε ότι ο λογαριασμός «What the media hides» στο X, ο οποίος αριθμεί πάνω από 467.000 ακόλουθους, δημοσίευσε το εξεταζόμενο βίντεο.


Στην περιγραφή γράφει:
«Estonian pride parade?».
Που μεταφράζεται ως:
«Παρέλαση υπερηφάνειας της Εσθονίας;».
Στη συνέχεια εντοπίσαμε ένα σχόλιο χρήστη κάτω από την εν λόγω δημοσίευση, στο οποίο αναφέρεται ότι το υλικό έχει πιθανότατα ληφθεί στο πλαίσιο του «International Valga Military History Festival».

Προκειμένου να ελέγξουμε εάν ο ισχυρισμός σχετικά με το βίντεο είναι αληθής, επικοινωνήσαμε με την Anni Marie Adson, υποδιευθύντρια του Πολεμικού Μουσείου της Βάλγκα, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη διοργάνωση του «International Valga Military History Festival». Η κ. Adson επιβεβαίωσε ότι το βίντεο έχει πράγματι ληφθεί στο πλαίσιο του εν λόγω φεστιβάλ και μας παρείχε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τη διεξαγωγή του.
Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι:
«Αυτό το φεστιβάλ πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη Βάλγκα, μια μικρή πόλη στη Νότια Εσθονία.
Κάθε χρόνο το φεστιβάλ έχει ένα ελαφρώς διαφορετικό θέμα (όλα συνδέονται με την εσθονική ιστορία και τον αγώνα μας για ανεξαρτησία) και το θέμα του φετινού φεστιβάλ ήταν “Αύγουστος 1944”.
Το φεστιβάλ περιλαμβάνει επίσης ένα ιστορικό συνέδριο (φέτος με θέμα “Η θέληση για άμυνα και πολιτική προστασία”), μία συναυλία, μία έκθεση παλαιών αντικειμένων και χειροτεχνιών, καθώς και παρουσιάσεις από εσθονικές εθνικές υπηρεσίες (όπως το Αστυνομικό και Συνοριακό Σώμα, οι Εσθονικές Ένοπλες Δυνάμεις, η Υπηρεσία Διάσωσης κ.α).
Το φετινό θέμα επιλέχθηκε επειδή το 2024 είναι η 80ή επέτειος των σκληρών μαχών σε εσθονικό έδαφος, που διεξήχθησαν πάνω στη γη μας από τους Σοβιετικούς και τους Γερμανούς – σηματοδοτώντας την αρχή μιας μακράς σοβιετικής κατοχής. (Η στρατιωτική δραστηριότητα στην Εσθονία το 1944 περιλαμβάνει τις μάχες στην Εσθονία μεταξύ των δυνάμεων της Γερμανίας, της Σοβιετικής Ένωσης και των Εσθονών μαχητών ανεξαρτησίας.)
Οι αναπαραστάτες της φετινής εικονικής μάχης ήρθαν από 7 διαφορετικές χώρες. Συνολικά συγκεντρώθηκαν πάνω από 220 άτομα. Αναπαρέστησαν Γερμανούς, Ρώσους και Φινλανδούς στρατιώτες από το 1944. Η φετινή αναπαράσταση των μαχών περιλάμβανε και μια παράσταση για τη ζωή στο χωριό πριν από τη σοβιετική εισβολή. Μέρος της παράστασης ήταν και το εσθονικό συγκρότημα “Untsakad” που έπαιξε μουσική εκείνης της εποχής.
Το βίντεο που εντοπίστηκε στο διαδίκτυο, δείχνει τους αναπαραστάτες να παρελαύνουν στην πόλη πριν από την αναπαράσταση της μάχης. Καθώς η σειρά ήταν ανά στρατό (πρώτα ο γερμανικός και μετά ο Κόκκινος Στρατός), είναι εύκολο για κάποιους να το παρουσιάσουν έτσι ώστε να εξυπηρετεί το δικό τους αφήγημα.
ΔΕΝ εκφράζουμε καμία υποστήριξη προς τον ναζισμό. Οποιαδήποτε αναφορά στον ναζισμό είναι καθαρή ρωσική προπαγάνδα» κατέληξε.
Επιπλέον, η υποδιευθύντρια του Πολεμικού Μουσείου μάς έστειλε επιπλέον υλικό από το φετινό Φεστιβάλ.
Για παράδειγμα, το παρακάτω βίντεο απεικονίζει σκηνές από το τέλος της παρέλασης, όπου εμφανίζονται οι αναπαραστάτες στρατιώτες του Finnish Infantry Regiment 200 (JR200) καθώς και του Κόκκινου Στρατού. Δηλαδή, υπήρχαν αναπαραστάτες στρατιώτες από διαφορετικές πλευρές της σύγκρουσης και όχι μόνο από τις γερμανικές δυνάμεις.
Επιπλέον, μας έστειλε δύο φωτογραφίες από την αναπαράσταση της μάχης, η οποία περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, και τρία σοβιετικά άρματα μάχης T-34.


Τέλος, στην αρχή του εξεταζόμενου βίντεο διακρίνουμε δύο αναπαραστάτες στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού:

Το 1944, η Εσθονία βρέθηκε ανάμεσα σε δύο μεγάλες δυνάμεις που μάχονταν μεταξύ άλλων και για τον έλεγχό της, τη ναζιστική Γερμανία και τη Σοβιετική Ένωση. Οι μάχες εκείνης της χρονιάς ήταν κρίσιμες, καθώς οι Εσθονοί στρατιώτες προσπάθησαν να σταματήσουν την προέλαση του Κόκκινου Στρατού και να αποτρέψουν την επανακατάληψη της χώρας από τους Σοβιετικούς.
Για πολλούς Εσθονούς, οι μάχες του 1944 συμβολίζουν την προσπάθεια του έθνους να διατηρήσει την ανεξαρτησία του και να αποτρέψει τη βίαιη ενσωμάτωσή του στην Σοβιετική Ένωση, η οποία είχε ήδη καταλάβει στρατιωτικά τη χώρα το 1940, μετά την υπογραφή του μυστικού πρωτοκόλλου του συμφώνου Μολότωφ – Ρίμπεντροπ, μεταξύ της ναζιστικής Γερμανίας και της Σοβιετικής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο η τελευταία θα καταλάμβανε την Εσθονία, την Λετονία, τη Λιθουανία, τη Φινλανδία και τη Βεσσαραβία ενώ η Πολωνία θα μοιραζόταν μεταξύ ναζιστών και σοβιετικών.
Παρόλο που οι Εσθονοί στρατιώτες πολέμησαν το 1944 στο πλευρό των ναζιστικών γερμανικών δυνάμεων, πολλοί το έκαναν – σύμφωνα με την εσθονική πλευρά – με την ελπίδα ότι θα μπορούσαν να αποτρέψουν την επιστροφή της Σοβιετικής κατοχής και να αποκαταστήσουν την ανεξαρτησία της Εσθονίας.
Οι σύγχρονες εκδηλώσεις αναπαράστασης των μαχών αυτών περιλαμβάνουν την ανάμνηση των Εσθονών που πολέμησαν και σκοτώθηκαν σε αυτές τις συγκρούσεις, καθώς οι μάχες του 1944 είχαν μεγάλο ανθρώπινο κόστος για την Εσθονία.
Οι μάχες εναντίον των Σοβιετικών του 1944 θεωρούνται από κάποιους Εσθονούς ως αντίσταση στην κατοχή της χώρας τους και προάγγελος της ανεξαρτησίας που επανήλθε το 1991. Εντούτοις, οι εκδηλώσεις αυτές είναι αμφιλεγόμενες, καθώς για μέρος της διεθνούς κοινότητας οι μάχες αυτές συνδέονται με τη συνεργασία με τους ναζί, κάτι που δημιουργεί διχαστικές απόψεις σχετικά με την ερμηνεία της ιστορίας. [Πηγή] [Πηγή] [Πηγή]
Τον ισχυρισμό έχει επίσης καταρρίψει ο οργανισμός ελέγχου γεγονότων Open.
Ο ισχυρισμός ότι πραγματοποιήθηκε παρέλαση στην Εσθονία προς τιμήν των ναζί είναι ανακριβής. Το βίντεο στο οποίο βασίζεται ο ισχυρισμός προέρχεται από το «International Valga Military History Festival», το οποίο διοργανώνεται ετησίως στη Βάλγκα της Εσθονίας. Το θέμα του φετινού φεστιβάλ ήταν «Αύγουστος 1944» και περιλάμβανε μια σειρά από εκδηλώσεις που τιμούσαν “εσθονική ιστορία και τον αγώνα για ανεξαρτησία”. Ανάμεσα στις δραστηριότητες ήταν η αναπαράσταση των μαχών που έλαβαν χώρα στην Εσθονία μεταξύ των γερμανικών δυνάμεων, της Σοβιετικής Ένωσης και των Εσθονών στρατιωτών, καθώς και μια παράσταση που παρουσίαζε τη ζωή στο χωριό πριν από τη σοβιετική εισβολή. Το υπό εξέταση βίντεο, λοιπόν, δείχνει τους αναπαραστάτες να παρελαύνουν στην πόλη πριν από την αναπαράσταση της μάχης. Όμως, καθώς το βίντεο διαρκεί μόλις 1 λεπτό και 3 δευτερόλεπτα, δεν φαίνεται ο Κόκκινος Στρατός που ακολουθεί τους αναπαραστάτες στρατιώτες με τις στολές των ναζί. Μετά από επικοινωνία μας, η υποδιευθύντρια του Πολεμικού Μουσείου της Βάλγκα που ήταν υπεύθυνο για τη διοργάνωση του «International Valga Military History Festival», μάς έστειλε ένα δεύτερο βίντεο, στο οποίο φαίνονται και οι αναπαραστάτες του Κόκκινου Στρατού.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Περί τα μέσα Αυγούστου 2024, συναντήσαμε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δημοσιεύματα στον ηλεκτρονικό Τύπο που αναπαρήγαγαν τον ισχυρισμό ότι η Νέα Ζηλανδία ψήφισε νέα νομοθεσία που επιτρέπει τη χρήση σωματικής βίας για τον αναγκαστικό εμβολιασμό των πολιτών. Ο ισχυρισμός υποτίθεται πως βασίζεται σε ένα νόμο της χώρας, σύμφωνα με το άρθρο 71Α του οποίου ορίζεται πως “μέλη της αστυνομίας μπορούν να κάνουν οτιδήποτε ευλόγως απαραίτητο (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης βίας) για να βοηθήσουν έναν ιατρό κατά την άσκηση ή την εκτέλεση εξουσιών ή λειτουργιών”. Με αυτό τον τρόπο, επομένως, κατά τον ισχυρισμό, οι γιατροί ζητώντας την επιβολή του νόμου θα μπορούσαν να εμβολιάσουν οποιονδήποτε, ακόμα και χωρίς τη θέλησή του. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι αληθές. Ας δούμε τι ισχύει.
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε ιστοσελίδες και ιστολόγια: karditsastakra.com, egerssi.gr
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, ερευνώντας τον ισχυρισμό παρατηρούμε ότι ξεκίνησε στις αρχές Αυγούστου 2024 από ένα δημοσίευμα του The People’s Voice, μιας ιστοσελίδας που τα Ellinika Hoaxes έχουν καταρρίψει επανειλημμένα, καθώς προάγει συνεχώς συνωμοσιολογικό και ολότελα ψευδές περιεχόμενο.

Μερικές ημέρες αργότερα, ο ισχυρισμός εμφανίστηκε και στην Ελλάδα, πλαισιωμένος από μια διάταξη ενός νόμου της Νέας Ζηλανδίας, που δήθεν επιβεβαιώνει όσα είδαμε παραπάνω. Οι αναπαραγωγές του ισχυρισμού συνοδεύονται από ένα έγγραφο, στο οποίο γίνεται αναφορά στην επίμαχη διάταξη, το νόημα της οποίας διαστρεβλώνεται πλήρως. Το συγκεκριμένο έγγραφο, το οποίο επικαιροποιήθηκε τον Ιούλιο του 2024, αποτελεί ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των πανδημιών του Υπουργείου Υγείας της Νέας Ζηλανδίας, το οποίο συντάχθηκε για πρώτη φορά το 2002 και έκτοτε έχει υποστεί αναθεωρήσεις από τα γεγονότα που ακολούθησαν, όπως την πανδημία της γρίπης Η1Ν1 το 2009, τη δυνητική απειλή της γρίπης H5N1 και φυσικά την πανδημία της COVID-19 το 2020.
Το επίμαχο σημείο, που επικαλούνται όσοι διαδίδουν τον ψευδή ισχυρισμό, είναι το άρθρο 71Α του Νόμου για τη Διαχείριση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Άμυνας του 2002, που αναφέρεται στη σελίδα 125 του αναπαραγόμενου εγγράφου, στην υποενότητα “Ειδικές εξουσίες”, οι οποίες “εγκρίνονται από τον Υπουργό Υγείας ή από ανακήρυξη επιδημίας ή εφαρμόζονται όταν έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με τον νόμο περί διαχείρισης έκτακτης ανάγκης πολιτικής άμυνας του 2002”. Το εν λόγω χωρίο περιγράφει το εύρος των εξουσιών που παρέχονται στο πλαίσιο του άρθρου 70 του Νόμου περί Υγείας της Νέας Ζηλανδίας του 1956. Το άρθρο αυτό ορίζει πως για την πρόληψη της εκδήλωσης ή εξάπλωσης οποιασδήποτε μολυσματικής νόσου, ο υγειονομικός υπάλληλος μπορεί, σε ορισμένες περιόδους, εφόσον εξουσιοδοτηθεί από τον Υπουργό, ή εάν έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή εάν υπάρχει εν εξελίξει ανακήρυξη επιδημίας, να προβεί σε ορισμένες ενέργειες για την καταστολή του κινδύνου.
Στη συνέχεια ακολουθούν διάφορα παραδείγματα των ενεργειών στις οποίες μπορεί να προβεί ένας υγειονομικός υπάλληλος. Χάριν συντομίας, οι ενέργειες ενδεικτικά περιλαμβάνουν την κήρυξη οποιουδήποτε χώρου ή πράγματος ως ανθυγιεινού και απαγόρευση της χρήσης του, την καταστροφή υλικών που κρίνονται ανθυγιεινά και τη θανάτωση μολυσμένων ζώων με όποιον τρόπο κρίνεται κατάλληλος, την απαίτηση από άτομα να αναφέρουν την κατάστασή τους ή την υποβολή τους σε ιατρικές εξετάσεις σε καθορισμένους χρόνους και τόπους, την απομόνωση και περιορισμό ατόμων σε καραντίνα μέχρι να εξεταστούν και να διαπιστωθεί ότι δε φέρουν τη νόσο και μέχρι να υποβληθούν σε προληπτική θεραπεία που μπορεί να οριστεί σε κάθε περίπτωση.
Έπειτα, το άρθρο 71Α που βρίσκεται λίγο παρακάτω, ορίζει πως δίνεται η εξουσία στην αστυνομία κάνει οτιδήποτε εύλογα απαραίτητο (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης βίας) για να βοηθήσει έναν υγειονομικό υπάλληλο στην άσκηση των εξουσιών που του παραχωρούνται σύμφωνα με τα άρθρα 70 και 71. Ωστόσο, στα άρθρα αυτά, καθώς και στο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των πανδημιών που είδαμε νωρίτερα, ενώ περιλαμβάνεται η αναγκαστική θέση ενός ατόμου σε απομόνωση (καραντίνα), μέχρι να εξεταστεί και να του χορηγηθεί κατάλληλη προληπτική θεραπεία (στην οποία μπορεί να περιλαμβάνεται ο εμβολιασμός κατά μιας επικίνδυνης λοιμώδους νόσου), δεν αναφέρεται τίποτα σχετικό με αναγκαστική χορήγηση εμβολίων. Άλλωστε, κάτι τέτοιο θα ήταν παράνομο σύμφωνα με τον νόμο περί δικαιωμάτων, ο οποίος προασπίζει και προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις νομικές αρχές στη Νέα Ζηλανδία. Όπως ρητά αναφέρεται στο άρθρο 11 των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων του 1990, περί ζωής και ασφάλειας του ατόμου:
Ο καθένας έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να υποβληθεί σε οποιαδήποτε ιατρική θεραπεία.
Κατόπιν, για να διασταυρώσουμε τις παραπάνω πληροφορίες, αποστείλαμε σχετικό ερώτημα στο Υπουργείο Υγείας της Νέας Ζηλανδίας. Εκπρόσωπος επικοινωνίας μας απάντησε ότι:
Ο νόμος περί υγείας του 1956 δεν παρέχει στους ιατρούς την εξουσία να χορηγούν με τη βία ιατρική περίθαλψη, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων, ούτε στην αστυνομία να τους βοηθά σε αυτό. Δεν υπάρχει τέτοια εξουσία στη Νέα Ζηλανδία.
Η επικαιροποίηση του σχεδίου πανδημίας της Νέας Ζηλανδίας δεν αλλάζει τις υφιστάμενες νομικές εξουσίες ή τις προστασίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όλες οι νομικές εξουσίες που αφορούν την προστασία της δημόσιας υγείας σε περίπτωση πανδημίας περιγράφονται στην ισχύουσα νομοθεσία, η οποία μπορεί να τροποποιηθεί μόνο με νόμο του Κοινοβουλίου. Το σχέδιο περιγράφει ένα ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων, τα οποία μια μελλοντική κυβέρνηση μπορεί να επιλέξει να εφαρμόσει ως απάντηση σε μια πανδημία. Κανένα από αυτά τα μέτρα δεν είναι νέο και η χρήση τους θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα που περιγράφονται στη νομοθεσία της Νέας Ζηλανδίας.
Περαιτέρω, διευκρινίστηκε ότι οι “ειδικές εξουσίες” έχουν χρησιμοποιηθεί πολύ σπάνια στη Νέα Ζηλανδία και είναι διαθέσιμες στους ιατρούς μόνο όταν έχουν ειδική εξουσιοδότηση, όπως όταν ο Πρωθυπουργός εκδίδει ανακοίνωση για επιδημία. Η εξουσία θέσης ενός προσώπου σε καραντίνα, μέχρι το άτομο να εξεταστεί και να του συνταγογραφηθεί προληπτική θεραπεία βάσει της παραγράφου 1 του άρθρου 70 του Νόμου περί υγείας του 1956, δεν περιλαμβάνει και την επιβολή ιατρικής θεραπείας και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιουδήποτε είδους αναγκαστικό εμβολιασμό. Ο εμβολιασμός έναντι μιας επικίνδυνης λοιμώδους νόσου θα μπορούσε μόνο να αποτελεί όρο για την άρση της απομόνωσης ενός ατόμου. Στην πράξη, η χρήση ενός τέτοιου όρου θα ήταν πολύ σπάνια, δεδομένου ότι η περίοδος μολυσματικότητας για τις καταστάσεις που προκαλούν πανδημίες είναι γενικά πολύ περιορισμένης διάρκειας.
“Το εγχειρίδιο της Νέας Ζηλανδίας για τις μεταδοτικές ασθένειες ορίζει πότε η συνιστώμενη διάρκεια απομόνωσης συνδέεται με τη θεραπεία ενός ατόμου. Για παράδειγμα, η συνιστώμενη διάρκεια απομόνωσης για ένα κρούσμα κοκκύτη συνδέεται με το αν έχει λάβει αντιβιοτική αγωγή. Αυτή η κατευθυντήρια γραμμή ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και αντικατοπτρίζει την αλλαγή του κινδύνου που συνδέεται με τη θεραπεία. Ωστόσο, οι άνθρωποι διατηρούν τη δυνατότητα να αρνηθούν τη χορήγηση ιατρικής θεραπείας, σύμφωνα με τον νόμο περί δικαιωμάτων της Νέας Ζηλανδίας του 1990.“
Για την επεξήγηση του νομικού πλαισίου της Νέας Ζηλανδίας, απευθυνθήκαμε σε δύο καθηγήτριες νομικής του Πανεπιστημίου του Όκλαντ, την καθηγήτρια ιατρικού και υγειονομικού δικαίου Jaime King, και την αναπληρώτρια καθηγήτρια Hanna Wilberg, με ερευνητικά ενδιαφέροντα πάνω στο διοικητικό δίκαιο και την αδικοπραξία δημοσίων αρχών.
Η πρώτη απάντησε ότι η Νέα Ζηλανδία δεν έχει τη δυνατότητα να εμβολιάσει κανέναν με τη βία, ούτε η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να παρακρατεί ανθρώπους για αναγκαστικούς εμβολιασμούς.
Υπό το άρθρο 70 του νόμου περί υγείας του 1956, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να απομονώνει ή να θέτει σε καραντίνα ένα άτομο (ή ζώο κ.λπ.), καθώς και το δικαίωμα να εξετάζει ιατρικά ένα άτομο (σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης), αλλά όχι να εμβολιάζει. Το άρθρο 71Α δίνει στον υπουργό Υγείας το δικαίωμα να διατάξει την αστυνομία να συμβάλει στην επιβολή οποιωνδήποτε ενεργειών που επιτρέπονται βάσει των άρθρων 70 ή 71. Καμία από τις ενέργειες όμως δεν προβλέπει εμβολιασμό. Ο εξαναγκαστικός εμβολιασμός δε χρησιμοποιήθηκε ποτέ κατά τη διάρκεια της COVID-19, και είναι σε μεγάλο βαθμό αντίθετος με τις αξίες της Νέας Ζηλανδίας.
Συμπλήρωσε ότι το σχέδιο δράσης κατά των πανδημιών δεν αναφέρει πουθενά ότι η κυβέρνηση μπορεί να εμβολιάσει τον πληθυσμό με τη βία.
Παρόμοια ήταν η απάντηση και της αναπληρώτριας καθηγήτριας Hanna Wilberg, η οποία τόνισε ότι ο ισχυρισμός συνιστά ξεκάθαρη παραπληροφόρηση. Σε ξεχωριστό μήνυμα, επανέλαβε τις τοποθετήσεις της καθηγήτριας Jaime King, σημειώνοντας πως οι εξουσίες που χορηγούνται στα σώματα επιβολής του νόμου, σύμφωνα με το άρθρο 71Α περιορίζονται στην παροχή βοήθειας στους ιατρούς με τις εξουσίες του άρθρου 70. Επομένως, “οι εν λόγω εξουσίες των σωμάτων επιβολής του νόμου δεν επεκτείνονται ούτε στην απαίτηση εμβολιασμού ή οποιασδήποτε άλλης μορφής ιατρικής περίθαλψης. Αντίθετα, πρόκειται για τις εξουσίες που χρησιμοποιήθηκαν στα πρώτα στάδια της πανδημίας COVID-19 για την επιβολή περιορισμών lockdown στη μετακίνηση κ.λπ.”.
Στη συνέχεια, για λόγους πληρότητας, ανέλυσε κάποια υποθετικά σενάρια και πώς αυτά θα μπορούσαν να εφαρμοστούν με βάση το νομοθετικό πλαίσιο της χώρας.
Είναι πολύ απίθανο η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας να νομοθετήσει ποτέ για να δώσει στους αστυνομικούς την εξουσία να χρησιμοποιούν βία για να απαιτούν από τους ανθρώπους να εμβολιάζονται. Το πιο ακραίο σημείο που έχει φτάσει η κυβέρνηση ήταν να απαιτήσει τον εμβολιασμό ως προϋπόθεση για την εργασία σε ορισμένα επαγγέλματα (π.χ. διδασκαλία, ιατρική), έτσι ώστε ορισμένοι μη εμβολιασμένοι να χάσουν τη δουλειά τους. Αυτό ήταν πολύ αμφιλεγόμενο, επομένως οι μελλοντικές κυβερνήσεις θα το σκεφτούν δύο φορές πριν το κάνουν ξανά.
Στην πολύ απίθανη περίπτωση που θα ψηφιστεί ποτέ ένας τέτοιος νόμος, τότε, αυτό θα ερχόταν σε ρήξη με το δικαίωμα άρνησης ιατρικής περίθαλψης στην ενότητα 11 του νόμου περί δικαιωμάτων της Νέας Ζηλανδίας του 1990. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να προσπαθήσει να υπερασπιστεί έναν τέτοιο νόμο, και να αντικρούσει το δικαίωμα άρνησης ιατρικής περίθαλψης, βάσει του άρθρου 5 του νόμου περί δικαιωμάτων, που επιτρέπει στο νόμο να επιβάλλει εύλογα όρια στα δικαιώματα, υπό την προϋπόθεση ότι τα όρια αυτά «μπορούν να δικαιολογηθούν αποδεδειγμένα σε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία». Ωστόσο, η νομολογία σε αυτές τις δύο ενότητες υποδεικνύει ότι τα δικαστήρια πολύ πιθανόν να θεωρήσουν ότι ένας τέτοιος νόμος αδικαιολόγητα περιορίζει το δικαίωμα και επομένως παραβιάζει τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων.
Η Νέα Ζηλανδία δεν έχει (και δεν είχε ποτέ) γραπτό σύνταγμα που να μπορεί να εφαρμοστεί από τα δικαστήρια έναντι της νομοθεσίας. Έχουμε μια Διακήρυξη Δικαιωμάτων, αλλά δεν αποτελεί ανώτατο συνταγματικό δίκαιο. Η νομοθεσία είναι η ανώτατη μορφή δικαίου. Τα δικαστήρια καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να ερμηνεύσουν τη νομοθεσία με συνέπεια προς τα δικαιώματα, αλλά δεν μπορούν να την ακυρώσουν ως αντισυνταγματική.
Άρα, βλέπουμε πως ακόμα και στην περίπτωση που θεσπιστεί νόμος που προβλέπει εξαναγκαστικό εμβολιασμό, και έρχεται σε αντίθεση με το δικαίωμα άρνησης ιατρικής περίθαλψης, θεωρείται απίθανο να τελεσφορήσει. Ακόμα κι αν γίνει από πλευράς κυβέρνησης επίκληση στο άρθρο 5 για επιβολή εύλογων ορίων στα δικαιώματα, δεδομένου ότι οι περιορισμοί μπορούν αποδεδειγμένα να δικαιολογηθούν, τα δικαστήρια και πάλι, κατά πάσα πιθανότητα, θα θεωρούσαν ότι ο υπό εξέταση νόμος αυθαίρετα περιορίζει το δικαίωμα άρνησης ιατρικής περίθαλψης και προσβάλλει τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων.
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Η Νέα Ζηλανδία δεν έχει θεσπίσει τέτοιο νόμο. Το έγγραφο που επικαλούνται οι χρήστες και τα δημοσιεύματα αποτελεί ένα σχέδιο αντιμετώπισης των πανδημιών, που προβλέπει ορισμένες “ειδικές εξουσίες” για περιόδους έκτακτης ανάγκης. Μάλιστα, κατά το Υπουργείο Υγείας της χώρας, τέτοιες εξουσίες έχουν σπανίως χρησιμοποιηθεί, ενώ σε καμία περίπτωση δεν προβλέπουν την αναγκαστική χορήγηση εμβολίων ή οποιασδήποτε άλλης ιατρικής θεραπείας. Άλλωστε κάτι τέτοιο θα αποτελούσε έκνομη πράξη, αφού σύμφωνα με το άρθρο 11 του νόμου περί δικαιωμάτων της χώρας, “ο καθένας έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να υποβληθεί σε οποιαδήποτε ιατρική θεραπεία”.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://en.wikipedia.org/wiki/The_People%27s_Voice_(website)
2. https://www.health.govt.nz/system/files/documents/publications/interim_nz_pandemic_plan_v2.pdf
3.https://www.legislation.govt.nz/act/public/1956/0065/latest/whole.html#DLM307083:~:text=70-,Special%20powers%20of%20medical%20officer%20of%20health,-(1)
4. https://www.legislation.govt.nz/act/public/1956/0065/latest/whole.html
5. https://www.justice.govt.nz/justice-sector-policy/constitutional-issues-and-human-rights/the-bill-of-rights-act/
6. https://www.legislation.govt.nz/act/public/1990/0109/latest/whole.html
7. https://www.health.govt.nz/
8. https://www.tewhatuora.govt.nz/for-health-professionals/clinical-guidance/communicable-disease-control-manual/pertussis/#management-of-case
9. https://profiles.auckland.ac.nz/jaime-king
10. https://profiles.auckland.ac.nz/h-wilberg
11. https://www.legislation.govt.nz/act/public/1990/0109/latest/DLM225501.html
Ιδιαίτερη διάδοση γνώρισε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο διαδίκτυο, μέσα στον Αύγουστο του 2024, ένας ισχυρισμός συνοδευόμενος από βίντεο με το λογότυπο του USA Today, που θέλει την “Εκκλησία του Σατανά” να εκφράζει δημόσια την ευγνωμοσύνη της προς την Ολυμπιακή Επιτροπή για την τελετή έναρξης των φετινών Ολυμπιακών Αγώνων. Το υλικό που αναπαράγεται ως ρεπορτάζ του USA Today, ωστόσο, είναι ψεύτικο, όπως και η ιστορία που αφηγείται.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στο διαδίκτυο: dimpenews.gr, dekeleianews.gr, choratouaxoritou.gr, attikanea.info, enaasteri.blogspot.com
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, το βίντεο του ισχυρισμού:
Το εξεταζόμενο βίντεο χρησιμοποιεί το λογότυπο της ιστοσελίδας USA Today. Ωστόσο, ψάχνοντας στην ιστοσελίδα του οργανισμού, όχι μόνο δεν βρήκαμε κανένα άρθρο που να επιβεβαιώνει τα λεγόμενα του βίντεο αλλά, αντ’ αυτού, εντοπίσαμε κείμενο που διαψεύδει τον ισχυρισμό κι αρνείται ρητά πως υπήρξε τέτοιο ρεπορτάζ από το μέσο.
Το βίντεο επικαλείται, επίσης, δηλώσεις από τον Peter H. Gilmore, νυν Αρχιερέα της “Εκκλησίας του Σατανά“, από την εκπομπή podcast Satansplain, στην οποία υποτίθεται ότι συμμετείχε ο Gilmore. Αμφότεροι οι φορείς όμως, έχουν εκδώσει διάψευση για όσα τους αποδίδονται.
Μέσω της σελίδας της “Εκκλησίας” στο X, ο Gilmore δήλωσε πως:
Δεν με ενδιαφέρουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Παρισιού. Επειδή δεν τους έχω δει, δεν θα μπορούσα να σχολιάσω ούτε να υποστηρίξω τις τελετές έναρξης. Δεν μου έχει πάρει κανείς συνέντευξη σχετικά με το θέμα αυτό. Οι δηλώσεις που δημοσιεύονται οπουδήποτε και ισχυρίζονται το αντίθετο, είναι ψέματα.
Την ίδια στιγμή, η σελίδα του podcast Satansplain στο Facebook δημοσίευσε επίσης ανάρτηση στην οποία διαψεύδει τον ισχυρισμό:
Υπάρχει ένα βίντεο που κυκλοφορεί στο Χ, το οποίο ισχυρίζεται ότι ο Αρχιερέας Peter H. Gilmore, όπως αναφέρει η USA Today, μίλησε εκτενώς στο Satansplain για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2024. Ποτέ δεν έκανε τέτοια σχόλια, ποτέ δεν ήταν στο Satansplain και η USA Today δεν έγραψε ποτέ τέτοιο άρθρο. Τι να πω, οι Χριστιανοί είναι ψεύτες σάκοι με σκατά. Αλλά ίσως η κακή δημοσιότητα είναι καλή δημοσιότητα.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που βίντεο με παρουσιαστικό γνωστού ενημερωτικού δικτύου προσπαθεί να παραπληροφορήσει το κοινό με ψευδείς ειδήσεις. Εδώ μπορείτε να διαβάσετε για αντίστοιχη περίπτωση όπου το λογότυπο του Euronews χρησιμοποιήθηκε για να διαδώσει πως Γάλλοι αγρότες δήθεν έριχναν κοπριά στην Ουκρανική πρεσβεία στη Γαλλία.
Το υλικό που αναπαράγεται ως δήθεν ρεπορτάζ του USA Today είναι ψεύτικο και δεν προέρχεται από το ειδησεογραφικό μέσο. Η “Εκκλησία του Σατανά” ποτέ δεν εξέφρασε οποιαδήποτε γνώμη για τους Ολυμπιακούς αγώνες και εκπρόσωπός της διέψευσε τον ισχυρισμό στο X. Αμφότεροι φορείς έχουν εκφράσει δημόσια τις διαψεύσεις τους για τον ισχυρισμό.
Πρόσφατα εμφανίστηκε στα κοινωνικά δίκτυα ο ισχυρισμός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο του Βερμόντ αποφάνθηκε πως τα σχολεία της πολιτείας μπορούν να εμβολιάζουν τους μαθητές χωρίς γονική συναίνεση.
Ωστόσο, όπως θα αποδείξουμε στη συνέχεια, ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής.
Αναπαραγωγές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Βερμόντ αποφάνθηκε, στις 26 Ιουλίου 2024, ότι η αγωγή που κατέθεσαν οι γονείς του L. P., ενός μαθητή στις ΗΠΑ, κατά της σχολικής περιφέρειας Windham Southeast, για ένα λάθος που οδήγησε στον εμβολιασμό του παιδιού τους κατά της COVID-19 χωρίς συγκατάθεσή τους, δεν μπορούσε να εξεταστεί περεταίρω, τυπικώς απορρίπτοντάς την. Αυτό, ωστόσο, διαφέρει ουσιωδώς από τις διαδικτυακές αναρτήσεις των χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που ισχυρίζονται ότι το Ανώτατο Δικαστήριο εξουσιοδότησε όλα τα σχολεία της πολιτείας να εμβολιάζουν μαθητές χωρίς να απαιτείται γονική συναίνεση.
Όλα ξεκίνησαν όταν τον Νοέμβριο του 2021 ο L. P., γιος των προσφευγόντων Dario και Shujen Politella, έλαβε κατά λάθος μία δόση του εμβολίου Pfizer BioNTech κατά της COVID-19 στο σχολείο («Academy School») όπου φοιτούσε. Το πολιτειακό Υπουργείο Υγείας του Βερμόντ και η σχολική περιφέρεια «Windham Southeast School District» υπέγραψαν συμφωνία για τη διοργάνωση κλινικής εμβολιασμού κατά της COVID-19 στο «Academy School» τον Νοέμβριο του 2021. Οι μαθητές χρειάζονταν γονική συναίνεση για να εμβολιαστούν, με τους γονείς του L. P. να μη δίνουν τη συναίνεσή τους.
Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου, ο πατέρας είχε μία συζήτηση με τον υποδιευθυντή του σχολείου, μερικές μέρες πριν τον προγραμματισμένο εμβολιασμό, επαναλαμβάνοντας ότι το παιδί του δεν έπρεπε να εμβολιαστεί. Έτσι, ο διευθυντής τον διαβεβαίωσε ότι ο γιος του δεν θα λάβει τη δόση του εμβολίου χωρίς τη συναίνεσή του. Ωστόσο, ένας υπάλληλος του σχολείου, η ταυτότητα του οποίου δεν προσδιορίστηκε, έδωσε κατά λάθος στο παιδί μία ετικέτα με το όνομα ενός άλλου μαθητή, του L. K.. Ως αποτέλεσμα, o L. P. εμβολιάστηκε με το εμβόλιο Pfizer BioNTech και η οικογένεια στη συνέχεια προσέφυγε στα πολιτειακά δικαστήρια κατά της σχολικής περιφέρειας.
Παρόλα αυτά, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αγωγή δεν θα μπορούσε να προχωρήσει καθώς οι υπεύθυνοι του σχολείου που εμπλέκονται στο περιστατικό, προστατεύονται βάσει του ομοσπονδιακού Νόμου PREP (Public Readiness and Emergency Preparedness) Act των ΗΠΑ.
Οι ενάγοντες άσκησαν έφεση, με το Ανώτατο Δικαστήριο του Βερμόντ να αποφαίνεται επίσης ότι η αγωγή δεν θα μπορέσει να προχωρήσει. [Πηγή] [Πηγή]
Ο Νόμος PREP (Public Readiness and Emergency Preparedness) Act ψηφίστηκε το 2005 από το Κογκρέσο των ΗΠΑ και επιτρέπει στον ομοσπονδιακό Υπουργό Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών [United States Secretary of Health and Human Services (HHS)] να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλη την επικράτεια των ΗΠΑ για σοβαρές απειλές δημόσιας υγείας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο νόμος παρέχει νομική προστασία σε άτομα και οργανισμούς που εμπλέκονται στην ανάπτυξη, κατασκευή, δοκιμή, διανομή και χρήση των ιατρικών αντιμέτρων (όπως εμβόλια, φάρμακα ή άλλες θεραπείες) που εφαρμόζονται σε περιπτώσεις δημόσιων υγειονομικών κρίσεων. Έτσι, δεν είναι δυνατό να ασκηθεί σε βάρος των ατόμων ή των οργανισμών αυτών αγωγή ή να καταμηνυθούν για ζημιές που σχετίζονται με την εργασία τους πάνω στα αντιμέτρα, εκτός αν τα άτομα ή οι φορείς αυτοί έχουν ενεργήσει κακόβουλα με δόλο. Ο νόμος, δηλαδή, εφαρμόζεται σε περιπτώσεις πανδημιών, επιδημιών και άλλων μεγάλων υγειονομικών απειλών. Aυτή η συνθήκη ίσχυε στην συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς από την 31η Ιανουαρίου του 2020 έως την 11η Μαΐου του 2023 οι ΗΠΑ είχαν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας, λόγω της πανδημίας της COVID-19, με απόφαση του ομοσπονδιακού Υπουργείου Υγείας και Ανθρώπινων Υπηρεσιών. [Πηγή] [Πηγή].
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η εν λόγω απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Βερμόντ σε καμία περίπτωση δεν επέτρεψε στα σχολεία της πολιτείας να εμβολιάζουν μαθητές χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους. Η υπόθεση αφορούσε ένα μεμονωμένο περιστατικό που συνέβη λόγω ανθρώπινου λάθους και όχι λόγω δόλου, ούτε έγινε στα πλαίσια εφαρμογής κάποιας γενικής νομοθεσίας που να αφορά την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού των μαθητών χωρίς γονική συναίνεση. Στην περίπτωση που εξετάζουμε, η αγωγή δεν μπορούσε να προχωρήσει επειδή οι ιθύνοντες προστατεύονταν βάσει του Νόμου PREP Act, καθώς ουδέποτε ενήργησαν κακόβουλα και με δόλο αλλά ο εμβολιασμός του L. P. ήταν αποτέλεσμα λάθους ενός υπαλλήλου.
Εκτός από αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου ο Νόμος PREP προστάτευσε το σχολείο και τους λοιπούς εμπλεκόμενους στην υπόθεση, η νομοθεσία του Βερμόντ συνεχίζει να απαιτεί τη συγκατάθεση των γονέων για τον εμβολιασμό ενός παιδιού, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της πολιτείας. Σε επικοινωνία μας, η Υπεύθυνη Επικοινωνίας του Υπουργείου Υγείας του Βερμόντ, μάς διαβεβαίωσε ότι «πριν από τη χορήγηση εμβολίου σε ανήλικα παιδιά στο Βερμόντ, είναι απαραίτητη η συγκατάθεση του γονέα ή του κηδεμόνα».
Να σημειωθεί επίσης ότι, ο ισχυρισμός, εμφανίστηκε αρχικά σε άρθρο της ιστοσελίδας The People’s Voice στις 30 Ιουλίου του 2024, παρουσιάζοντας τα γεγονότα της υπόθεσης με τρόπο παραπλανητικό. Άλλωστε, η ιστοσελίδα είναι γνωστή για συστηματική διασπορά fake news, παραπληροφόρησης και συνωμοσιολογίας. Θέματα που ξεκίνησαν να διαδίδονται από τη συγκεκριμένη πηγή πρέπει να αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη προσοχή και επιφυλακτικότητα, όπως έχει αποδειχθεί στο παρελθόν (εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ) και όπως αναλύεται σε άρθρο του mediabiasfactcheck.

Τέλος, τον ισχυρισμό έχουν επίσης καταρρίψει οι οργανισμοί ελέγχου γεγονότων Reuters και Snopes.
Ο ισχυρισμός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο του Βερμόντ αποφάνθηκε ότι τα σχολεία της πολιτείας μπορούν να εμβολιάζουν τους μαθητές, χωρίς γονική συναίνεση, είναι ψευδής. Σε επικοινωνία μας, η Υπεύθυνη Επικοινωνίας του Υπουργείου Υγείας του Βερμόντ μάς διαβεβαίωσε ότι «πριν από τη χορήγηση εμβολίου σε ανήλικα παιδιά στο Βερμόντ, είναι απαραίτητη η συγκατάθεση του γονέα ή του κηδεμόνα». Η παραπληροφόρηση προήλθε από την ιστοσελίδα «The People’s Voice», γνωστή για συστηματική διασπορά fake news, παραπληροφόρησης και συνωμοσιολογίας. Μια μεμονωμένη περίπτωση όπου ένα παιδί εμβολιάστηκε κατά λάθος, παρά τη θέληση των γονέων του, πλαισιώθηκε παραπλανητικά και παρουσιάστηκε ως γενικευμένος κανόνας.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Μέσα στον Αύγουστο του 2024 εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα βίντεο που δείχνει πλήθος κόσμου σε πλατεία να χοροπηδάει και να τραγουδάει, με τον ισχυρισμό πως πρόκειται για εκδήλωση υπέρ της Παλαιστίνης στην Ισπανία. Ο λόγος της συγκέντρωσης του κοινού όμως φαίνεται πως είναι διαφορετικός.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, το βίντεο του ισχυρισμού:
Πραγματοποιώντας αντίστροφη αναζήτηση εικόνας μερικών στιγμιοτύπων του βίντεο, με το εργαλείο Google Lens, ανακαλύψαμε πηγές που παρουσιάζουν το βίντεο σε διαφορετικό πλαίσιο. Σε αυτό το βίντεο στο TikTok η ίδια σκηνή έχει την περιγραφή:
?? Απολαύστε τη συγκίνηση του San Fermín στην ?Παμπλόνα! ?? Ετοιμαστείτε για το πιο συναρπαστικό φεστιβάλ στον κόσμο – το San Fermín στην Παμπλόνα! Από τις 6 έως τις 14 Ιουλίου, η πόλη μεταμορφώνεται σε μια ασταμάτητη φιέστα γεμάτη ζωντανές παραδόσεις, παλλόμενη ενέργεια και το εμβληματικό Τρέξιμο των Ταύρων. ?♂️?✨
Άλλα βίντεο στην πλατφόρμα του YouTube, όπως εδώ και εδώ, δίνουν τις ίδιες πληροφορίες, πως πρόκειται δηλαδή για εορτασμούς σε φεστιβάλ με την ονομασία San Fermín στην Παμπλόνα της Ισπανίας. Από αυτά τα βίντεο επίσης μαθαίνουμε πως τα πλάνα είναι από την τελετή έναρξης του φεστιβάλ στο δημαρχείο της Παμπλόνα, όπως επιβεβαιώνεται και σε αυτόν τον σύνδεσμο.
Δεδομένου πως και τα τρία βίντεο που βρήκαμε ανέβηκαν πριν την αρχή του φετινού φεστιβάλ στις 6 Ιουλίου, τα πλάνα προφανώς προέρχονται από τους περσινούς εορτασμούς του φεστιβάλ. Εξαιρετικά παρόμοιες εικόνες όμως υπήρξαν και στους φετινούς εορτασμούς. Εδώ υπάρχει ολόκληρη μετάδοση της τελετής, όπου το περιβάλλον, οι ενδυμασίες και το κλίμα είναι ίδια. Ειδικά στο σημείο 49:40 φαίνεται ο κόσμος να χοροπηδάει και να χορεύει μπροστά στο δημαρχείο, όπως ακριβώς και στο βίντεο του ισχυρισμού. Μέσα στο βίντεο διακρίνονται και κάποιες σημαίες της Παλαιστίνης (όπως στο 16:10), χωρίς αυτό φυσικά να σημαίνει πως η εκδήλωση αφορούσε τη Παλαιστίνη.
Η Παμπλόνα έχει φιλοξενήσει αρκετές πορείες διαμαρτυρίας υποστήριξης προς τον Παλαιστίνη, με πρόσφατα παραδείγματα εδώ και εδώ. Φυσικά όμως, αυτές δεν μπορούν να συσχετιστούν άμεσα με το διακινούμενο βίντεο που παρουσιάζει τους εορτασμούς για τις ταυρομαχίες του San Fermín.
Το βίντεο απεικονίζει εορτασμούς από την τελετή έναρξης το ετήσιου φεστιβάλ ταυρομαχιών San Fermín στην Ισπανική πόλη της Παμπλόνα και δεν σχετίζεται με την Παλαιστίνη. Στην Παμπλόνα έχουν λάβει χώρα άλλες εκδηλώσεις συμπαράστασης προς την Παλαιστίνη.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Από τις αρχές Αυγούστου 2024 διαδίδονται ισχυρισμοί, από χρήστες μέσων κοινωνικής δικτύωσης και από δημοσιεύματα του ηλεκτρονικού Τύπου, σχετικά με τις ποινές που επιβλήθηκαν σε δύο διαφορετικές ποινικές υποθέσεις που εκδικάστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η πρώτη υπόθεση αφορά τη δολοφονία ενός νεαρού, για την οποία, σύμφωνα με τον ισχυρισμό, επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης μόλις 6 μηνών, ενώ η δεύτερη υπόθεση αφορά ανάρτηση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία κρίθηκε ποινικά κολάσιμη και επέφερε φυλάκιση είκοσι μηνών στον καταδικασθέντα. Με αυτόν τον τρόπο, υπονοείται ότι αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης τιμωρούνται πιο αυστηρά από δολοφονία. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν είναι ακριβές για τους λόγους που θα δείξουμε παρακάτω. Ας δούμε τι ισχύει.
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε ιστοσελίδες και ιστολόγια: katohika.gr, anazitiseis.gr, oudensxolion.wordpress.com
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Για να γίνει αντιληπτό το πλαίσιο μέσα στο οποίο διαμοιράζονται οι ισχυρισμοί, καθώς και ποιες υποθέσεις αφορούν, τόσο χρήστες, όσο και δημοσιεύματα κοινοποιούν το παρακάτω κολάζ:

Επομένως, για να εξακριβώσουμε τι ισχύει θα εξετάσουμε κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Ξεκινώντας από το βίντεο αριστερά, παρατηρούμε ότι απεικονίζει τον δικαστή Guy Kearl, όπως διαβάζουμε στη συνέχεια του βίντεο, στο δικαστήριο του Leeds να προβαίνει σε ανασκόπηση μιας υπόθεσης και, στη συνέχεια, να ανακοινώνει την ποινή στον καταδικασθέντα, η οποία πράγματι ανέρχεται σε είκοσι μήνες φυλάκισης.
Ερευνώντας με αυτούς τους όρους σε μηχανές αναζήτησης, εντοπίζουμε ένα δημοσίευμα του BBC, το οποίο μας κατατοπίζει σχετικά με το υλικό που είδαμε. Όπως διαβάζουμε, ένας άνδρας, ονόματι Jordan Parlour, μέσω ανάρτησής του στο Facebook στις 4 Αυγούστου 2024 προέβη σε υποκίνηση βίας και πρόκληση εντάσεων κατά μεταναστών με χρήση απειλητικής, υβριστικής ή προκλητικής γλώσσας. Συγκεκριμένα, ο Jordan Parlour στοχοποίησε το ξενοδοχείο “Britannia” στην περιοχή Seacroft, το οποίο κατά την περίοδο των πρόσφατων ταραχών στην Αγγλία φιλοξενούσε 210 μετανάστες. Το χρονικό πλαίσιο της ανάρτησης δεν ήταν τυχαίο και λειτούργησε επιβαρυντικά για τον καταδικασθέντα, καθώς, όπως εξηγήσαμε και σε προηγούμενα άρθρα μας (εδώ, εδώ), εκείνο το διάστημα έλαβαν χώρα αντιμεταναστευτικές διαδηλώσεις με εκτεταμένες ταραχές από ομάδες ακροδεξιών σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από ψευδείς πληροφορίες, που διαδόθηκαν κυρίως μέσω του διαδικτύου, για την ταυτότητα του δράστη της δολοφονίας παιδιών σε μια εκδήλωση χορού στο Southport στις 29 Ιουλίου 2024.
Είχαν προηγηθεί επιθέσεις στο εν λόγω ξενοδοχείο τα βράδια της 2ας και 3ης Αυγούστου 2024 με αποτέλεσμα το καθολικό κλείδωμά του. Ωστόσο, σύμφωνα με καταθέσεις του προσωπικού, σημειώθηκαν επιπλέον επιθέσεις και υλικές ζημιές στο ξενοδοχείο κατόπιν της δημοσίευσης του Parlour, αναγκάζοντας την αστυνομία να τοποθετήσει περαιτέρω μονάδες ασφαλείας για την περιφρούρησή του, γεγονός που επίσης λειτούργησε επιβαρυντικά. Τις επόμενες μέρες, ο ύποπτος συνελήφθη και αργότερα κατά την ανάκριση παραδέχτηκε την ενοχή του αναγνωρίζοντας την απερισκεψία της πράξης του, κατανοώντας ότι θα μπορούσε να υποκινήσει σε περαιτέρω βία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο Parlour δεν είχε άμεση συμμετοχή στα επεισόδια, καθώς λόγω τραυματισμού παρέμενε κατ’ οίκον.
Όπως φαίνεται και στα έγγραφα της δίκης, δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Jordan Parlour επιδιδόταν σε τέτοιες πράξεις, καθώς το 2014 είχε λάβει προειδοποίηση για επιβολή προστίμου “για χρήση απειλητικών ή υβριστικών λέξεων ή συμπεριφοράς που ήταν πιθανό να προκαλέσει παρενόχληση, ανησυχία ή αγωνία”. Ο δικαστής, λαμβάνοντας υπόψη την, έστω και αργοπορημένη, μεταμέλεια του ενόχου, την έλλειψη ρατσιστικά επιβαρυντικών καταδικαστικών αποφάσεων, την επαγγελματική και οικογενειακή κατάσταση του Jordan Parlour, μείωσε την ποινή κατά ⅓, καταδικάζοντάς τον σε 20 μήνες φυλάκισης. Εξ αυτών, οι πρώτοι δέκα θα εκτιθούν εντός σωφρονιστικού καταστήματος, ενώ στη συνέχεια υπάρχει η δυνατότητα αποφυλάκισης με υπό όρους αναστολή του υπολοίπου της ποινής του, τους οποίους εάν δεν τηρήσει θα επιστρέψει στη φυλακή για να εκτίσει μέρος ή το σύνολο του υπολοίπου της ποινής.
Στη δεύτερη περίπτωση που εξετάζουμε, συναντούμε αυτήν τη φωτογραφία, προερχόμενη από δημοσίευμα της Daily Mail:

Το εν λόγω δημοσίευμα αναφέρεται σε μια επίθεση με ματσέτα που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2022 στο Elswick του Newcastle, με αποτέλεσμα τον θάνατο του 14χρονου Gordon Gault. Οι δύο δράστες, Carlos Neto και Lawson Natty, αμφότεροι ηλικίας 18 ετών κατά τη διεξαγωγή της δίκης αλλά 17 ετών (ανήλικοι) κατά το χρόνο τέλεσης του εγκλήματος, καταδικάστηκαν για ανθρωποκτονία και παράνομο τραυματισμό στις 8 Μαρτίου 2024.

Σύμφωνα με το άρθρο, ο πρώτος έλαβε ποινή κάθειρξης εννιά ετών και δύο μηνών, ενώ ο δεύτερος δύο ετών και οχτώ μηνών. Σύμφωνα με όσους αναπαράγουν τον ισχυρισμό, οι δράστες φυλακίστηκαν μόλις για έξι μήνες αλλά κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Όπως προκύπτει από τα έγγραφα της δίκης και όσα προαναφέραμε, ο Carlos Neto καταδικάστηκε, ως φυσικός αυτουργός του εγκλήματος, σε εννιά χρόνια και δύο μήνες φυλάκισης σε κατάστημα κράτησης νεαρών παραβατών. Όμως, ο δικαστής σημείωσε ότι υπάρχει δυνατότητα αποφυλάκισης, με υπό όρους αναστολή του υπολοίπου των ποινών τους, μετά την έκτιση των δύο τρίτων της ποινής, δηλαδή έξι έτη και 40 ημέρες μείον τον χρόνο της προφυλάκισης, που ισοδυναμεί με 255 ημέρες για τον Neto και 254 ημέρες για τον Natty (σελίδα 13 του εγγράφου). Η περίπτωση του έτερου καταδικασθέντα, Lawson Natty, είναι διαφορετική. Αν και του επιβλήθηκε μικρότερη ποινή, δύο ετών και οχτώ μηνών (ή 32 μηνών), καθώς δεν υπήρξε συναυτουργός του φόνου αλλά συνέδραμε στην ανθρωποκτονία του Gordon Gault προμηθεύοντας τον συνεργό του, Carlos Neto, με το όπλο της επίθεσης, δε θα εκτίσει περισσότερο από το ήμισυ εντός φυλακής, δηλαδή 16 μήνες, μείον τον χρόνο προφυλάκισης. Ωστόσο, με μια καινούρια τροποποίηση του σωφρονιστικού συστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, που εισήγαγε η βρετανίδα Υπουργός Δικαιοσύνης, Shabana Mahmood, επικαλούμενη την πίεση που αντιμετωπίζει το σύστημα δικαιοσύνης της χώρας με τον υπερπληθυσμό στις φυλακές και την έλλειψη κελιών, υπάρχει το ενδεχόμενο ο Lawson Natty να αποφυλακιστεί ταχύτερα από το προβλεπόμενο.
Κατά την ομιλία της στις φυλακές Five Wells στις 12 Ιουλίου 2024, η Shabana Mahmood ανέφερε πως είναι αναγκαίο να ληφθούν άμεσα μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί η παράλυση των φυλακών.
Οι φυλακές μας βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Περαιτέρω, υποστήριξε ότι αν οι φυλακές ξεμείνουν από χώρο, τα δικαστήρια θα αναγκαστούν να καθυστερήσουν την αποστολή των παραβατών στη φυλακή και η αστυνομία δε θα είναι σε θέση να συλλάβει επικίνδυνους εγκληματίες – μια κρίση που θα αφήσει το κοινό σε κίνδυνο από την ανεξέλεγκτη παραβατικότητα.
Με τους αστυνομικούς να μην μπορούν να δράσουν, οι εγκληματίες θα μπορούσαν να κάνουν ό,τι θέλουν, χωρίς συνέπειες. Θα μπορούσαμε να δούμε λεηλάτες να αλωνίζουν, να σπάνε βιτρίνες, να ληστεύουν καταστήματα και να βάζουν φωτιά στις γειτονιές.
Εν ολίγοις, αν δε δράσουμε τώρα, αντιμετωπίζουμε την κατάρρευση του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης. Και μια πλήρη κατάρρευση του νόμου και της τάξης.
Λαμβάνοντας υπόψη τα τρέχοντα στοιχεία, έχουν μείνει διαθέσιμα μόλις μερικές εκατοντάδες κελιά στις φυλακές ανδρών, οι οποίες λειτουργούν έχοντας ξεπεράσει το 99% της χωρητικότητας τους από το 2023. Αυτό σημαίνει ότι είναι ζήτημα σύντομου χρόνου μέχρι να συμπληρωθούν όλα τα κελιά. Έτσι, ως ύστατη λύση, η κυβέρνηση θα μειώσει προσωρινά το ποσοστό της διάρκειας των ποινών που εκτίονται στη φυλακή από 50% σε 40%, με ορισμένες εξαιρέσεις που εξυπηρετούν την ασφάλεια των πολιτών και τη διαχείριση των αποφυλακισθέντων. Οι ποινές διάρκειας τεσσάρων ετών και άνω, για σοβαρά βίαια εγκλήματα, καθώς και τα σεξουαλικά εγκλήματα θα αποκλείονται αυτομάτως, όπως και τα εγκλήματα που συνδέονται με την ενδοοικογενειακή κακοποίηση.
Όποιος αποφυλακίζεται θα βρίσκεται συνεχώς υπό στενή παρακολούθηση από την Υπηρεσία Επιτήρησης με κίνδυνο επιστροφής στη φυλακή με ενδεχόμενη παραβίαση των όρων αποφυλάκισης. Η νέα τροποποίηση δε θα ισχύει επίσης για όσους έχουν διαπράξει σοβαρό αδίκημα, οι οποίοι ήδη είτε εκτίουν τα δύο τρίτα της ποινής τους στη φυλακή είτε η αποφυλάκισή τους καθορίζεται από το Συμβούλιο Αναστολών. Οι παραπάνω αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο για να δοθεί στην Υπηρεσία Φυλακών και Επιτήρησης ο απαραίτητος χρόνος για τον προγραμματισμό της αποφυλάκισης των παραβατών.
Για να επιστρέψουμε πίσω στην υπόθεση που εξετάζαμε, ο πρώτος δράστης, Carlos Neto, αποκλείεται αυτομάτως από πρόωρη αποφυλάκιση με βάση το νέο μέτρο, λόγω της βαρύτητας του εγκλήματος και το μέγεθος της ποινής που του έχει επιβληθεί (οι ποινές διάρκειας τεσσάρων ετών και άνω για σοβαρά βίαια εγκλήματα αποκλείονται αυτομάτως). Από την άλλη, ακόμα κι αν ο δεύτερος δράστης, Lawson Natty, πληροί τα κριτήρια να αποφυλακιστεί τον Σεπτέμβριο του 2024, θα έχει περάσει πάνω από 14 μήνες στη φυλακή.
Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Ο Jordan Parlour πράγματι καταδικάστηκε σε 20 μήνες φυλάκιση για υποκίνηση ρατσιστικού μίσους και βίας κατά μεταναστών μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, οι καταδικασθέντες για την επίθεση με ματσέτα κατά του Gordon Gault τον Νοέμβριο του 2022, χρόνο κατά τον οποίο ήταν ανήλικοι, καταδικάστηκαν αμφότεροι. Ο πρώτος, ως αυτουργός, σε εννιά χρόνια και δύο μήνες κάθειρξης, με δικαίωμα αποφυλάκισης μετά την έκτιση των δύο τρίτων της ποινής μείον το χρόνο της προφυλάκισης, που ισοδυναμεί με 255 ημέρες, ενώ ο δεύτερος, ως συνεργός που προμήθευσε στον πρώτο το όπλο της επίθεσης αλλά δεν έπραξε ο ίδιος τον φόνο, σε δύο έτη και οχτώ μήνες (ή 32 μήνες), έχει δικαίωμα αποφυλάκισης στους 16 μήνες, μείον τον χρόνο προφυλάκισης που ισοδυναμεί με 254 ημέρες. Κατόπιν της νέας τροποποίησης του σωφρονιστικού συστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, ακόμα κι αν ο δεύτερος δράστης αποφυλακιστεί πρόωρα τον Σεπτέμβριο του 2024, θα έχει περάσει πάνω από 14 μήνες στη φυλακή.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://www.bbc.com/news/articles/czjy7mykdwno
2. https://cps.gov.uk/cps/news/man-jailed-posting-online-during-public-disorder
3. https://news.sky.com/story/jordan-parlour-facebook-user-jailed-for-riot-related-social-media-posts-13193894
4. https://www.judiciary.uk/wp-content/uploads/2024/08/Jordan-Parlour.-Media-Posts.-Final.pdf
5. https://www.dailymail.co.uk/news/article-13713889/mother-teen-killed-machete-attack-killers-released.html
6. https://www.bbc.com/news/uk-england-tyne-68510380
7. https://www.judiciary.uk/wp-content/uploads/2024/03/Natty-and-Neto-Sentencing-Remarks.pdf
8. https://www.northumbria.police.uk/news/northumbria/news/convictions-and-sentencings/Neto-Natty-Gordon-Gault-Newcastle/?__cf_chl_tk=nIQtQBC7OwEyjm5pc4MqTWcnUlYZcjdp1qbhleqbyEs-1724314113-0.0.1.1-8894
9. https://www.gov.uk/government/news/lord-chancellor-sets-out-immediate-action-to-defuse-ticking-prison-time-bomb
Τον Αυγούστο του 2024, κυκλοφόρησε στο Facebook ο ισχυρισμός ότι ο καλλιτεχνικός διευθυντής των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, Thomas Jolly, νοσηλεύθηκε στο νοσοκομείο μετά από χτύπημα κεραυνού.
Ωστόσο, όπως θα αποδείξουμε στη συνέχεια, ο ισχυρισμός είναι ψευδής, καθώς δεν υπάρχει κανένα αξιόπιστο στοιχείο που να τον επιβεβαιώνει ενώ το στιγμιότυπο δήθεν δημοσιεύματος του Associated Press, που διακινείται με τον ισχυρισμό, είναι προϊόν ψηφιακής επεξεργασίας εικόνας.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Τον Σεπτέμβριο του 2022, ο Jolly διορίστηκε καλλιτεχνικός διευθυντής της τελετής έναρξης και λήξης των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2024 στο Παρίσι. [Πηγή]
Μετά την ανακοίνωση του διορισμού, ο Tony Estanguet, επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, δήλωσε σχετικά: «Η ανάθεση της καλλιτεχνικής διεύθυνσης των τελετών στον Thomas Jolly είναι μια τολμηρή επιλογή, αλλά συνάδει με το όραμά μας». [Πηγή]
Η τελετή έναρξης περιλάμβανε μια σκηνή με drag queens, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί την ερμήνευσαν ως «παρωδία του Μυστικού Δείπνου» από τους χορευτές της διοργάνωσης. Ως αποτέλεσμα, ο Jolly δέχθηκε κριτική από συντηρητικούς πολιτικούς και Χριστιανούς, οι οποίοι τον κατηγόρησαν για βλασφημία. «Η ιδέα ήταν να δημιουργήσουμε μια μεγάλη παγανιστική γιορτή συνδεδεμένη με τους θεούς του Ολύμπου», δήλωσε ο Jolly, αρνούμενος τη σύνδεση της σκηνής με τον «Μυστικό Δείπνο». [Πηγή]
Ωστόσο, το ζήτημα έλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ο καλλιτέχνης άρχισε να λαμβάνει απειλές κατά της ζωής του, οδηγώντας την Αστυνομία του Παρισιού να ξεκινήσει έρευνες για την υπόθεση. [Πηγή].
Αρχικά, τον ισχυρισμό στα δημοσιεύματα των χρηστών συνοδεύει ένα στιγμιότυπο οθόνης, το οποίο υποτίθεται ότι απεικονίζει ένα άρθρο του Assosiated Press, με τίτλο:
«Artist behind the Paris Olympics Opening Ceremony Hospitalized After Freak Lightning Strike».
Που μεταφράζεται ως:
«Ο καλλιτέχνης που ήταν υπεύθυνος για την Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού νοσηλεύεται μετά από ατύχημα με κεραυνό».

Όμως, αναζητώντας τη φράση «Artist behind the Paris Olympics Opening Ceremony Hospitalized After Freak Lightning Strike» στο διαδίκτυο και έπειτα από έρευνα στην ιστοσελίδα του Associated Press, διαπιστώσαμε ότι δεν υπάρχει κανένα άρθρο με τον εν λόγω τίτλο στον συγκεκριμένο ειδησεογραφικό οργανισμό.
Άλλωστε, σύμφωνα με το Fake Image Detector, το υπό εξέταση στιγμιότυπο μοιάζει με εικόνα που δημιουργήθηκε ή έχει τροποποιηθεί από υπολογιστή.

Τα μοναδικά άρθρα του Assosiated Press που περιέχουν το όνομα του καλλιτέχνη στον τίτλο τους, είναι τα εξής:

Μάλιστα, παρατηρούμε ότι στα δύο από τα τρία άρθρα χρησιμοποιείται η ίδια φωτογραφία που φαίνεται και στο τροποποιημένο στιγμιότυπο που διακινείται.

Έπειτα, αναζητώντας λέξεις-κλειδιά στο διαδίκτυο (όπως «Thomas Jolly» και «hit by lightning»), δεν εντοπίσαμε κανένα αξιόπιστο άρθρο που να μεταφέρει τέτοιο γεγονός. Δεδομένης της φήμης που έχει αποκτήσει ο Thomas Jolly, λόγω των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, θα περιμέναμε να υπήρχε σχετικό δημοσίευμα, αν ο ισχυρισμός ήταν αληθής. Το μόνο που βρήκαμε ήταν άρθρα διάψευσης της είδησης (παραδείγματα μπορούμε να δούμε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ).
Ο ισχυρισμός ότι ο καλλιτεχνικός διευθυντής των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού νοσηλεύθηκε μετά από χτύπημα κεραυνού είναι ψευδής. Ένα στιγμιότυπο οθόνης που κυκλοφορεί, υποτίθεται από άρθρο του Assosiated Press, και το οποίο χρησιμοποιείται για να υποστηρίξει τον εξεταζόμενο ισχυρισμό, είναι προϊόν επεξεργασίας εικόνας. Στην πραγματικότητα, το Assosiated Press δε δημοσίευσε ποτέ σχετικό άρθρο. Δεν εντοπίσαμε σε κανέναν ειδησεογραφικό οργανισμό τέτοιο δημοσίευμα.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Μεγάλη διάδοση γνώρισε η θεωρία συνωμοσίας ότι στο αεροπορικό δυστύχημα, που συνέβη στις 9 Αυγούστου 2024 στη Βραζιλία και στοίχισε τη ζωή σε 62 άτομα, επέβαινε ομάδα “οκτώ ογκολόγων οι οποίοι σκόπευαν να αποδείξουν ότι τα mRNA εμβόλια κατά της COVID-19 ευθύνονταν για την πρόκληση τούρμπο καρκίνων”. Πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας. Αφενός, οι “τούρμπο καρκίνοι” δεν είναι υπαρκτή ασθένεια, ενώ στην πτήση επέβαιναν δύο γυναίκες γιατροί, ειδικευόμενες στην ογκολογία, που πήγαιναν σε ένα συνέδριο για τον καρκίνο των ωοθηκών.
Παραδείγματα αναπαραγωγών σε δημοσιεύματα και αναρτήσεις: anazitiseis.gr, makeleio.gr, choratouaxoritou.gr, iskra.gr, karditsastakra.com, antimedia.gr, press-gr.com, katohika.gr, greeknewsondemand.com, nikolaosanaximandros.gr
Στις 9 Αυγούστου 2024, η πτήση 2283 της βραζιλιάνικης αεροπορικής Voepass Linhas Aéreas, πραγματοποιούσε εσωτερική πτήση από το αεροδρόμιο του Κασκαβέλ (Cascavel), της πολιτείας Παρανά, με προορισμό το διεθνές αεροδρόμιο του Σάο Πάουλο, (Guarulhos), όταν, για άγνωστους μέχρι στιγμής λόγους, συνετρίβη λίγο πριν την προσγείωση, στην περιοχή Βινιέντου (Vinhedo) του Σάo Πάουλο, κοστίζοντας τη ζωή σε 62 άτομα. Τόσο ο διεθνής Τύπος (εδώ, εδώ κι εδώ) όσο και μέσα ενημέρωσης της Βραζιλίας (εδώ, εδώ κι εδώ) αναφέρθηκαν εκτενώς στο τραγικό συμβάν.

Στην πτήση επέβαιναν αρκετοί επιστήμονες και ορισμένοι γιατροί, εκ των οποίων δύο ειδικευόμενες ογκολόγοι. Αναφορές στη ζωή και το έργο των γιατρών που σκοτώθηκαν, άρχισαν να κυκλοφορούν στις 12 Αυγούστου 2024 στον διεθνή Τύπο (εδώ κι εδώ), ενώ την ίδια ημέρα το βρετανικό Independent, κυκλοφόρησε σχετικό άρθρο με τον εξής τίτλο: “Οκτώ ογκολόγοι γιατροί μεταξύ των νεκρών σε αεροπορικό δυστύχημα στη Βραζιλία – καθώς άλλοι επτά άλλαξαν πτήση την τελευταία στιγμή”. Το δημοσίευμα, μέχρι και αυτή τη στιγμή, δεν έχει διορθωθεί ως προς τον λανθασμένο τίτλο του.
Μία μόλις ημέρα μετά από αυτό το δημοσίευμα, στις 13 Αυγούστου 2024, άρχισε να διαδίδεται ο εξεταζόμενος ισχυρισμός, αρχικά, από τη σελίδα ψευδών ειδήσεων The People’s Voice.

Το δημοσίευμα αναφέρει:
“Οκτώ ογκολόγοι γιατροί που αφιέρωσαν τη ζωή τους για να σώσουν άλλους και να αποκαλύψουν την καταστροφική επιδημία του καρκίνου τούρμπο που σαρώνει τον κόσμο βρέθηκαν νεκροί. […] Οι γιατροί πήγαιναν σε διεθνές συνέδριο στο Σάο Πάολο, όπου επρόκειτο να παρουσιάσουν τα ευρήματά τους ότι το mRNA και τα εμβόλια COVID-19 ευθύνονται για την έκρηξη του καρκίνου turbo και των αυτοάνοσων ασθενειών που σπέρνουν τον όλεθρο σε όλο τον κόσμο σήμερα. […] Μεταξύ των οκτώ γιατρών που έχασαν με τραγικό τρόπο τη ζωή τους στο αεροπορικό δυστύχημα περιλαμβάνονται ο ακτινολόγος Leonel Ferreira και οι ειδικοί σε θέματα παιδιατρικού καρκίνου Sarah Stella και Silvia Osaki”.
Σύμφωνα με το Media Bias Fact Check, το The People’s Voice (πρώην News Punch, πρώην Your News Wire) μεταδίδει συστηματικά θεωρίες συνωμοσίας και ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς, μέσα από κατασκευασμένα δημοσιεύματα. Μπορείτε να δείτε τους αβάσιμους ισχυρισμούς που επανειλημμένα έχουμε καταρρίψει στο παρελθόν κάνοντας κλικ εδώ.
Η θεωρία συνωμοσίας γνώρισε ιδιαίτερα μεγάλη διάδοση στην Ελλάδα από ιστοσελίδες, αλλά και από χρήστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα μέσα από την ακόλουθη φωτογραφία που υποστηρίχθηκε ψευδώς – όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια – ότι απεικονίζει τους οκτώ ογκολόγους:

Οι γιατροί ογκολογίας που επέβαιναν στην πτήση ήταν δύο: η Arianne Albuquerque Risso (ετών 34) και η Mariana Comiran Belim (ετών 30), οι οποίες βρίσκονταν, αντίστοιχα, στο δεύτερο και τρίτο έτος της ειδικότητάς τους στην ογκολογία και εργάζονταν στο Ογκολογικό Νοσοκομείο UOPPECAN, στο Κασκαβέλ της Βραζιλίας, όπως έγινε γνωστό από τη συλλυπητήρια ανάρτηση που έκανε το νοσοκομείο UOPPECAN, στον επίσημο λογαριασμό του στο Facebook, στις 9 Αυγούστου:

Η πληροφορία αυτή επιβεβαιώνεται και από την ανακοίνωση του Ιατρικού Συλλόγου της Πολιτείας Παρανά (CRM-PR), στον οποίο ήταν εγγεγραμμένες οι δύο γιατροί, μαζί με άλλους δύο γιατρούς που έχασαν τη ζωή τους στην πτήση, του συνταξιούχου ακτινολόγου José Roberto Leonel Ferreira και της παιδιάτρου και αλλεργιολόγου Sarah Sella Langer.
Τα ονόματα και οι ιδιότητες των 62 θυμάτων έχουν επιβεβαιωθεί από πληθώρα επίσημων πηγών, μεταξύ των οποίων η λίστα επιβατών που εξέδωσε η αεροπορική εταιρεία (αρχειοθετημένη εδώ), η αντίστοιχη λίστα με στοιχεία για την καταγωγή και την επαγγελματική ιδιότητα όλων των θυμάτων που εξέδωσε το G1, ένα από τα μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα της Βραζιλίας, (αρχειοθετημένη εδώ), αλλά και ποικίλοι επιστημονικοί φορείς, μέσα από συλλυπητήριες ανακοινώσεις και βιογραφικά στοιχεία για τα θύματα που ήταν μέλη τους.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι γιατροί που επέβαιναν στη μοιραία πτήση ήταν συνολικά πέντε: οι δύο ειδικευόμενες ογκολόγοι, Arianne Albuquerque Risso και Mariana Comiran Belim, η παιδίατρος και αλλεργιολόγος Sarah Sella Langer, ο συνταξιούχος ακτινολόγος José Roberto Leonel Ferreira και η κτηνίατρος και καθηγήτρια κτηνιατρικής Silvia Cristina Osaki, για τους οποίους εξέδωσαν συλλυπητήριες ανακοινώσεις οι αντίστοιχες επιστημονικές ενώσεις στις οποίες ήταν μέλη. [πηγή 1] [πηγή 2] [πηγή 3]
Ορισμένα από τα θύματα συνδέονταν με το Πανεπιστήμιο UNIOESTE (Universidade Estadual do Oeste do Paraná) της πόλης του Κασκαβέλ, είτε ως απόφοιτοι του πανεπιστήμιου είτε ως διδακτικό προσωπικό, με το πανεπιστήμιο να εκδίδει συλλυπητήρια ανακοίνωση (Nota de pesar) στις 9 Αυγούστου 2024.
Αρχικά, στην ανακοίνωση συμπεριλαμβάνονταν οκτώ επιστήμονες, όπως αποδεικνύεται από την αρχειοθέτηση της 10ης Αυγούστου 2024. Από αυτή την ανακοίνωση προέρχεται η διακινούμενη φωτογραφία που γνώρισε ευρεία διάδοση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τον ψευδή ισχυρισμό ότι απεικονίζει οκτώ ογκολόγους.

Στις 12 Αυγούστου 2024, η ανακοίνωση ανανεώθηκε και προστέθηκε ένα ακόμη θύμα, η Gracinda Marina Castelo da Silva, χημικός μηχανικός, απόφοιτη του πανεπιστημίου Unioeste και καθηγήτρια στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Παρανά (UTFPR).
Με βάση όλα τα δημοσίως διαθέσιμα και επίσημα βιογραφικά στοιχεία που παρέχονται για τα θύματα, παρουσιάζουμε τις ειδικότητες των εννέα αυτών θυμάτων της διακινούμενης φωτογραφίας:

Συνεπώς, η φωτογραφία δεν απεικονίζει ογκολόγους γιατρούς, αλλά επιστήμονες από διαφορετικούς κλάδους που είτε ήταν απόφοιτοι του πανεπιστημίου UNIOESTE είτε δίδασκαν σε αυτό. Από αυτούς, η Mariana Comiran Belim ήταν ιατρός-ογκολόγος, η οποία, μαζί με την Αrianne Albuquerque Risso, η οποία δεν εμφανίζεται στην εν λόγω φωτογραφία, ήταν οι δύο, συνολικά, ογκολόγοι που επέβαιναν στην πτήση.
Η ανακριβής πληροφορία για “8 ογκολόγους”, που σκοτώθηκαν στο αεροπορικό δυστύχημα, διαδόθηκε από μεγάλα ενημερωτικά μέσα, διεθνώς, όπως το Independent και η Daily Mail και, στην Ελλάδα, από τη LIFO.
Σύμφωνα με την ενημερωτική σελίδα Oncology News Central (ONC), οι δύο γυναίκες ογκολόγοι ταξίδευαν για να παρακολουθήσουν συνέδριο με θέμα τον καρκίνων των οωθηκών, το οποίο διοργάνωνε η γνωστή φαρμακοβιομηχανία AstraZeneca. Με τον ίδιο σκοπό ταξίδευαν κι άλλοι επιστήμονες που δεν πήραν τη συγκεκριμένη πτήση και επέλεξαν να πάνε είτε οδικώς ή με άλλη πτήση. Τις πληροφορίες αυτές επιβεβαιώνει και το επιστημονικό περιοδικό Lancet με σχετική αναφορά, την οποία μπορείτε να διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του Oncology News Central (ONC):
Ανώτερο στέλεχος της AstraZeneca επιβεβαίωσε στο ONC ότι οι γιατροί είχαν προγραμματίσει να συμμετάσχουν σε εκδήλωση που προωθούσε η φαρμακευτική εταιρεία. Το συνέδριο, ONConexoes AZ, για τον καρκίνο των ωοθηκών, επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην Κουριτίμπα. Είχε προγραμματιστεί να συζητήσουν για καινοτόμες θεραπείες που αφορούν τη γενετική και την ιατρική ακριβείας, γιατροί και ερευνητές υψηλού κύρους από τη Βραζιλία. Η εκδήλωση, που είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 9 και 10 Αυγούστου, ακυρώθηκε μετά την τραγωδία.
Δεν υπάρχει καμία πληροφορία ή αναφορά, πρώτον, ότι οι δύο ογκολόγοι ήταν ομιλήτριες στο εν λόγω συνέδριο, η θεματική του οποίου ήταν εντελώς άσχετη με τον κορωνοϊό και τη νόσο COVID-19 και, δεύτερον, ότι οι δύο ειδικευόμενες ιατροί “βρήκαν τη θεραπεία για τον καρκίνο”, όπως είδαμε να διατυπώνεται παράλληλα με τον προηγούμενο ισχυρισμό.
Τα Ellinika Hoaxes, ωστόσο, έχουν επικοινωνήσει με τον Ιατρικό Σύλλογο της Βραζιλίας (CFM) και τον αντίστοιχο σύλλογο της Πολιτείας της Παρανά (CRM-PR) για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συγκεκριμένο συνέδριο. Το παρόν άρθρο θα ενημερωθεί σχετικά εάν λάβουμε απάντηση.
Κλείνοντας, αξίζει να σταθούμε στην ανύπαρκτη ασθένεια των “τούρμπο καρκίνων“. Πρόκειται για έναν ψευδοεπιστημονικό ισχυρισμό, όπως έχουμε τεκμηριώσει πολλές φορές στο παρελθόν [άρθρο 1] [άρθρο 2], που ξεκίνησε από τον Dr. Ryan Cole, παθολόγο, που συστηματικά παραπληροφορεί για την ασφάλεια των εμβολίων. Η ιδέα ότι τα εμβόλια κατά της COVID-19 προκαλούν επιθετικούς καρκίνους δεν υποστηρίζεται από την επιστημονική κοινότητα. [πηγή 1] [πηγή 2]
Για τα αίτια του δυστυχήματος έχει ξεκινήσει έρευνα υπό την εποπτεία της Πολεμικής Αεροπορίας της Βραζιλίας, με την πρώτη επίσημη αναφορά να ανεμένεται εντός ενός μήνα από τη στιγμή της συντριβής του αεροπλάνου. [πηγή] Το ίδιο αεροσκάφος, πέντε μήνες πριν τη συντριβή του, είχε υποστεί σοβαρή δομική βλάβη ύστερα από ανώμαλη προσγείωση στο Σαλβαδόρ της Βραζιλίας. Τότε αποσύρθηκε για συντήρηση και επέστρεψε για χρήση μόλις στις 9 Ιουλίου 2024. Έκτοτε, εμφάνισε προβλήματα στην αποσυμπίεση του αέρα, ενώ μαρτυρίες πρώην εργαζομένων της εταιρείας κάνουν λόγο για ανεπαρκή συντήρηση του αεροσκάφους. [πηγή1] [πηγή 2]
Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι οι γιατροί που επέβαιναν στο αεροσκάφος, που συνετρίβη στη Βραζιλία, επρόκειτο να αποκαλύψουν σε συνέδριο ότι τα εμβόλια για την COVID-19 ευθύνονται για την εμφάνιση “τούρμπο καρκίνων”, μια ανύπαρκτη ασθένεια που συνιστά ψευδοεπιστημονικό ισχυρισμό. Ο ισχυρισμός προήλθε από ιστοσελίδα, η οποία συστηματικά κατασκευάζει και δημοσιεύει ψευδείς ειδήσεις. Στο αεροπλάνο επέβαιναν πέντε γιατροί διαφόρων ειδικοτήτων, εκ των οποίων, οι δύο μόνο ήταν ογκολόγοι και συγκεκριμένα, δύο νεαρές ειδικευόμενες στην ογκολογία. Οι δυο τους ταξίδευαν με σκοπό να παρακολουθήσουν το εν λόγω συνέδριο, το οποίο διοργανωνόταν από την AstraZeneca, με θέμα τον καρκίνο των ωοθηκών.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Από τον Ιούλιο του 2024, δημοσιεύματα σε ιστοσελίδες και αναρτήσεις σε Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ξεκίνησαν να αναπαράγουν τον ισχυρισμό πως, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, στις Ηνωμένες Πολιτείες τα εμβόλια κατά της COVID-19 συνδέονται με αύξηση κατά 111.795% στους θρόμβους εγκεφάλου. Όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο, όμως, πρόκειται για προδημοσίευσης μελέτης σε διαδικτυακό αποθετήριο, η οποία δεν έχει αξιολογηθεί από ομότιμους, ενώ η μεθοδολογία της είναι επιστημονικά εσφαλμένη, καθώς χρησιμοποιεί πρωτογενή δεδομένα από υπηρεσίες φαρμακοεπαγρύπνησης οι οποίες δεν είναι σχεδιασμένες για χρήση με αυτόν τον τρόπο.
Παραδείγματα δημοσιευμάτων: katohika.gr, anazitiseis.gr, choratouaxoritou.gr, amazonios.net
Παραδείγματα αναρτήσεων στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης:
Στα υπό εξέταση δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:
Μελέτη συνδέει τα εμβόλια Covid με τρομακτική αύξηση κατά 111.795% στους θρόμβους του εγκεφάλου!
Η εγκεφαλική θρομβοεμβολή, που αναγνωρίζεται ως μια πιθανή παρενέργεια των εμβολίων Covid-19, είναι μια κατάσταση κατά την οποία σχηματίζεται θρόμβος αίματος (θρόμβος) σε ένα αιμοφόρο αγγείο, και εγκλωβίζεται σε μια αρτηρία που παρέχει αίμα στον εγκέφαλο.
Αυτή η απόφραξη μπορεί να περιορίσει τη ροή του αίματος σε περιοχές του εγκεφάλου, προκαλώντας εγκεφαλικό επεισόδιο.
Στη μελέτη τους , οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) και το Σύστημα Αναφοράς Ανεπιθύμητων Συμβάντων Εμβολίων (VAERS) της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) που εκτείνεται από την 1η Ιανουαρίου 1990 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Συνέκριναν τις περιπτώσεις εγκεφαλικής θρομβοεμβολής που αναφέρθηκαν μετά από εμβολιασμούς κατά του Covid-19 με αυτές που αναφέρθηκαν μετά από άλλα εμβόλια όπως πχ κατά της γρίπης.
Η προεκτυπωμένη μελέτη διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικής θρομβοεμβολής μετά από ενέσεις mRNA του covid-19 είναι τεράστιος σε σύγκριση με τα άλλα εμβόλια. Ενώ υπήρξαν μόλις 52 αναφορές εγκεφαλικής θρομβοεμβολής που σχετίζεται με εμβόλια κατά της γρίπης, αντίστοιχα υπήρξαν 5.137 περιπτώσεις που συνδέονταν με ενέσεις Covid-19.
Να επισημάνουμε πως τα Σύστημα Αναφοράς Ανεπιθύμητων Συμβάντων Εμβολίων (VAERS), έχει καταγράψει μόνο το 3% των περιπτώσεων παρενεργειών των εμβολίων Covid.
Η εκπληκτική αύξηση οδήγησε τους ερευνητές να ζητήσουν «άμεσο παγκόσμιο μορατόριουμ στη χρήση των εμβολίων κατά του Covid-19», ιδιαίτερα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Ο Δρ. McCullough σχολίασε την έρευνα λέγοντας:
«Αυτή η εργασία δεν αποτύπωσε το επίπεδο μόνιμης νευρολογικής καταστροφής και αναπηρίας που υπέστησαν αυτοί οι ασθενείς. Μπορώ να σας πω ότι τα ποσοστά είναι πολύ υψηλά δεδομένης της εκτεταμένης φύσης των θρόμβων αίματος που αναφέρθηκαν.
«Αυτά τα δεδομένα, μεταξύ άλλων, υποστηρίζουν σθεναρά την κατάργηση όλων των εμβολίων και ενισχυτικών για τον Covid-19 από την αγορά. Κανείς δεν πρέπει να κινδυνεύει με σοβαρό εγκεφαλικό με οποιοδήποτε εμβόλιο».
Ο υπό εξέταση ισχυρισμός βασίζεται σε προδημοσίευση μελέτης με τίτλο “COVID-19 Vaccines: A Risk Factor for Cerebral Thrombotic Syndromes” από ομάδα ερευνητών, μεταξύ των οποίων οι Dr. James Thorp και Dr. Peter A. McCullough, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν προβεί σε πληθώρα ψευδοεπιστημονικών και ψευδών ισχυρισμών για τα εμβόλια κατά της COVID-19 [παράδειγμα 1][παράδειγμα 2][παράδειγμα 3][παράδειγμα 4], με αποτέλεσμα να έχουν δεχθεί επανειλημμένα κριτική από την επιστημονική κοινότητα για τους ανυποστήρικτους ισχυρισμούς τους, ενώ το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Baylor, στο Τέξας, διέκοψε τη συνεργασία του με τον McCullough τον Φεβρουάριο του 2021. Τον Ιούλιο του 2022 το ίδιο ίδρυμα κατέθεσε μήνυση εναντίον του McCullough ως απάντηση στους αβάσιμους ισχυρισμούς του για την COVID-19, ώστε να τον εμποδίσει να χρησιμοποιεί το όνομα του ιδρύματος.
Η εν λόγω μελέτη αποτελεί προδημοσίευση στον ιστότοπο preprints.org και, όπως τονίζεται στην ανάρτησή της στην παραπάνω σελίδα, δεν έχει υποστεί αξιολόγηση από ομότιμους (peer review) ώστε να επαληθευτούν τα αποτελέσματα της:

Η αξιολόγηση από ομοτίμους είναι μια διαδικασία που ακολουθείται για την αξιολόγηση της ποιότητας μιας επιστημονικής μελέτης πριν την οριστική δημοσίευση της. Ανεξάρτητοι ερευνητές ανάλογης ειδικότητας αξιολογούν τη δημοσίευση ως προς την πρωτοτυπία, την εγκυρότητα και τη σημασία της για να βοηθήσουν τους εκδότες να διαπιστώσουν εάν πληρεί τα κριτήρια για να δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό τους.
Η αξιολόγηση από ομοτίμους αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας δημοσίευσης κάθε επιστημονικής μελέτης που επιβεβαιώνει πως η μελέτη ακολούθησε έγκυρες μεθόδους. Οι ομότιμοι κριτές είναι ειδικοί που αφιερώνουν εθελοντικά το χρόνο τους για να βοηθήσουν στη βελτίωση των δημοσιεύσεων που αξιολογούν.
Στην συγκεκριμένη προδημοσίευση μελέτης, οι συγγραφείς της συνέλεξαν πρωτογενή, ανεπεξέργαστα δεδομένα από τη διαδικτυακή βάση δεδομένων της υπηρεσίας φαρμακοεπαγρύπνησης VAERS των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) και της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ. Όπως αναφέρουν στο κείμενο της μελέτης, τα δεδομένα που συνέλεξαν αφορούσαν αναφορές ανεπιθύμητων ενεργειών εμβολίων μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 1990 και της 31ης Δεκεμβρίου 2023.
Στη συνέχεια, συνέκριναν τις αναφορές εγκεφαλικών θρομβοεμβολών, μετά από εμβολιασμό κατά της COVID-19, με ανάλογες αναφορές για εμβόλια κατά της γρίπης και άλλα εμβόλια, χρησιμοποιώντας, όπως αναφέρουν, αναλογική σχέση αναφοράς ανά έτος. Έτσι, διαπίστωσαν πως υπήρξαν 5137 αναφορές εγκεφαλικής θρομβοεμβολής τα 3 χρόνια (36 μήνες) μετά τα εμβόλια κατά της COVID-19, σε σύγκριση με 52 αναφορές για τα εμβόλια κατά της γρίπης τα τελευταία 34 χρόνια (408 μήνες) και 282 αναφορές για όλα τα άλλα εμβόλια (εκτός της COVID-19) τα τελευταία 34 χρόνια (408 μήνες). Στα συμπεράσματά τους, αναφέρουν πως διαπιστώνουν μια «ανησυχητική παραβίαση του ορίου σήματος ασφαλείας» σχετικά με αναφορές εγκεφαλικών θρομβώσεων μετά τα εμβόλια COVID-19 σε σύγκριση με άλλα εμβόλια, ενώ τονίζουν πως «είναι απαραίτητο ένα άμεσο παγκόσμιο μορατόριουμ (σσ: προσωρινή αναστολή) στη χρήση των εμβολίων κατά του COVID-19 με απόλυτη αντένδειξη σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας».
Το πλήρες κείμενο της προδημοσίευσης μπορείτε να το δείτε εδώ (αρχειοθετημένο εδώ).
Προτού εξετάσουμε τη μεθοδολογία της, είναι σκόπιμο να αναφέρουμε πως αν και οι συγγραφείς της προδημοσιευμένης μελέτης ισχυρίζονται πως διαπίστωσαν αύξηση εγκεφαλικών θρομβοεμβολών, κάτι που θα εξετάσουμε στη συνέχεια, το ποσοστό 111.795% που επικαλούνται τα υπό εξέταση δημοσιεύματα δεν αναφέρεται σε κανένα σημείο στο κείμενο της εν λόγω μελέτης.
Όπως αναφέρουν οι ίδιοι οι συγγραφείς, για την διεξαγωγή της μελέτης βασίστηκαν σε δεδομένα από βάσεις δεδομένων και συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης, συγκεκριμένα το VAERS. Όπως έχουμε αναφέρει σε παλαιότερο άρθρο μας με τίτλο «Η επιστημονικά εσφαλμένη χρήση δεδομένων από υπηρεσίες φαρμακοεπαγρύπνησης», τα συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης όπως το VAERS παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ανίχνευση πιθανών παρενεργειών από φαρμακευτικά σκευάσματα και εμβόλια, που πιθανώς δεν έχουν παρατηρηθεί στις κλινικές δοκιμές.
Εντούτοις, το γεγονός πως ο καθένας μπορεί να καταχωρήσει οτιδήποτε σε αυτά τα συστήματα, γεγονός που οδηγεί σε μεγάλο αριθμό αναφορών, ιδίως κατά τη διάρκεια της τρέχουσας πανδημίας, και η αδυναμία της άμεσης επιστημονικής αξιολόγησης κάθε αναφοράς ξεχωριστά, οδηγούν στη λανθασμένη ερμηνεία των δεδομένων που περιέχουν από άτομα που δεν κατανοούν – ή σκοπίμως παραβλέπουν – τους περιορισμούς των βάσεων αυτών.
Αυτές οι βάσεις δεδομένων χρησιμεύουν ως εργαλείο συλλογής πληροφοριών και έγκαιρης αναγνώρισης για πιθανές παρενέργειες που ενδέχεται να σχετίζονται με ένα συγκεκριμένο εμβόλιο. Ωστόσο, οι αναφορές που κατατίθενται σε αυτούς τους φορείς δεν αποτελούν αυτόματη απόδειξη αιτιώδους σχέσης μεταξύ ενός εμβολίου και μιας συγκεκριμένης αναφερόμενης παρενέργειας. Το γεγονός, δηλαδή, πως κάποια παρενέργεια παρουσιάστηκε μετά τη λήψη ενός φαρμάκου ή μετά τον εμβολιασμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι προκλήθηκε από το σκεύασμα. Για να εξακριβωθεί αν υπάρχει όντως αιτιώδης συσχετισμός, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά από τις αρμόδιες Αρχές.
Αυτή η προειδοποίηση εμφανίζεται στην ιστοσελίδα του VAERS αλλά και στις ιστοσελίδες ανάλογων βάσεων δεδομένων όπως της EudraVigilance και του βρετανικού προγράμματος αναφορών Yellow Card:

Μετάφραση επισημασμένου κειμένου:
Οι αναφορές του VAERS δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προσδιορίσουν αν ένα εμβόλιο προκάλεσε ή συνέβαλε σε μια ανεπιθύμητη ενέργεια ή ασθένεια. Οι αναφορές μπορεί να περιέχουν πληροφορίες που είναι ελλιπείς, ανακριβείς, τυχαίες, ή ανεπιβεβαίωτες.
Καθίσταται σαφές λοιπόν πως, παρά την επιστημονική αξία που διαθέτουν τα συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης, τα δεδομένα τους χρησιμοποιούνται πολύ συχνά με εσφαλμένο τρόπο ώστε να αποδoθεί αυθαίρετα αιτιώδης σχέση με εμβόλια ή λοιπά φαρμακευτικά σκευάσματα, χωρίς αυτή να είναι τεκμηριωμένη.
Συνεπώς, η χρήση των εν λόγω πρωτογενών δεδομένων με σκοπό να αποδειχτεί συσχέτιση παρενεργειών και θανάτων με φάρμακα και εμβόλια, όπως συμβαίνει με την υπό εξέταση μελέτη, είναι πλήρως αβάσιμη. Η υπό εξέταση μελέτη αυθαίρετα υποθέτει πως όλες οι αναφορές που έχουν καταχωρηθεί από οποιονδήποτε στο VAERS είναι πραγματικές και πως αδιαμφισβήτητα σχετίζονται πράγματι με τον εμβολιασμό, χωρίς όμως να τις εξετάζει ξεχωριστά ώστε να διαπιστωθεί μια τέτοια συσχέτιση, καταλήγοντας σε επιστημονικά ανακριβή αποτελέσματα.
Αυτό αποτελεί αντιεπιστημονική πρακτική και ουσιωδώς εσφαλμένη μεθοδολογία και ουσιαστικά ακυρώνει τα αποτελέσματα της επίμαχης προδημοσιευμένης μελέτης, δεδομένου πως οι αναφορές που εξετάστηκαν μπορούν να καταχωρηθούν από οποιονδήποτε, χωρίς να απαιτείται η τεκμηρίωση τους. Λόγω αυτού, όπως προειδοποιούν και οι ίδιοι οι φορείς φαρμακοεπαγρύπνησης, οι αναφορές που κατατίθενται στις βάσεις δεδομένων τους δεν εδραιώνουν σχέση αίτιου-αιτιατού μεταξύ μιας δεδομένης παρενέργειας και ενός συγκεκριμένου σκευάσματος. Για να εξακριβωθεί μια τέτοια σχέση, κάθε αναφορά θα πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά από τις αρμόδιες αρχές και επιστημονικούς φορείς.
Αντίθετα προς τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν με επιστημονικά εσφαλμένη μεθοδολογία στην εξεταζόμενη προδημοσιευμένη μελέτη, τον Ιούλιο του 2024 δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications μια εκ των εκτενέστερων σχετικών επιστημονικών μελετών, με τίτλο “Cohort study of cardiovascular safety of different COVID-19 vaccination doses among 46 million adults in England“, της οποίας τα συμπεράσματα κατέδειξαν σαφώς μειωμένα ποσοστά εμφάνισης θρομβωτικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών σε άτομα που εμβολιάστηκαν κατά της COVID-19 σε σύγκριση προς τη συχνότητα εμφάνισης των επιπλοκών αυτών σε ανεμβολίαστα άτομα.
Όπως αναφέρει δελτίο τύπου του Health Data Research UK (κρατικό ινστιτούτο του Ηνωμένου Βασιλείου για τα επιστημονικά δεδομένα υγείας), το οποίο δελτίο παραθέτει σε ανακοίνωσή του το Πανεπιστήμιο του Cambridge, η έρευνα διεξήχθη με επικεφαλής τα Πανεπιστήμια του Cambridge, του Bristol και του Εδιμβούργου και οργανώθηκε από το Κέντρο Επιστημών Δεδομένων του Βρετανικού Ιδρύματος Καρδιάς (British Heart Foundation), του Health Data Research UK.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μη-ταυτοποιήσιμα αρχεία υγείας από 45,7 εκατομμύρια ενήλικες στην Αγγλία, μεταξύ του Δεκεμβρίου του 2020 και του Ιανουαρίου 2022. Βάσει αυτών, συνέκριναν τη συχνότητα θρομβωτικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών σε εμβολιασμένα άτομα έως και 26 εβδομάδες μετά την πρώτη, δεύτερη και τρίτη (αναμνηστική) δόση εμβολίων κατά της COVID-19, με τη συχνότητα εμφάνισης σε άτομα τόσο πριν τον εμβολιασμό όσο και σε ανεμβολίαστα άτομα.
Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς στο κείμενο της μελέτης:
Αυτή η μελέτη χρησιμοποίησε διαχρονικά αρχεία υγείας ολόκληρου του πληθυσμού από περισσότερους από 45,7 εκατομμύρια ενήλικες στην Αγγλία για να ποσοτικοποιήσει τις συσχετίσεις πρώτης, δεύτερης και αναμνηστικής δόσης εμπορικών σημάτων εμβολίων COVID-19 που χρησιμοποιήθηκαν κατά τα δύο πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας του εμβολίου στο Ηνωμένο Βασίλειο με τη συχνότητα εμφάνισης αρτηριακών και φλεβικών θρομβώσεων, θρομβοπενίας και μυοκαρδίτιδας. Οι εκτιμώμενοι λόγοι κινδύνου προσαρμόστηκαν για ένα ευρύ φάσμα πιθανών παραγόντων σύγχυσης. Η συχνότητα εμφάνισης θρομβωτικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών ήταν γενικά χαμηλότερη μετά από κάθε δόση κάθε μάρκας εμβολίου. Εξαιρέσεις, σύμφωνα με προηγούμενα ευρήματα που έχουν αναγνωριστεί από τους ρυθμιστές φαρμάκων, περιελάμβαναν σπάνιες επιπλοκές του εμβολίου ChAdOx1 (ICVT και θρομβοπενία, λόγω ανοσοθρομβοπενίας και θρόμβωσης που προκαλείται από το εμβόλιο) και των εμβολίων mRNA (μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα). Υπήρχαν λίγες διαφορές μεταξύ των υποομάδων που ορίζονται από δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά. Αυτά τα ευρήματα, σε συνδυασμό με τον μακροπρόθεσμο υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών και άλλων επιπλοκών που σχετίζονται με την COVID-19, προσφέρουν πειστικά στοιχεία που υποστηρίζουν το καθαρό καρδιαγγειακό όφελος του εμβολιασμού κατά της COVID-19.
Πηγή εικόνων: Cohort study of cardiovascular safety of different COVID-19 vaccination doses among 46 million adults in England
Σημείωση: Οι κάθετες γραμμές απεικονίζουν το διάστημα εμπιστοσύνης 95% (CI). αυτές δεν είναι ορατές όταν είναι πολύ στενό. Ο αριθμός των ατόμων που ήταν επιλέξιμοι για αναλύσεις πρώτης, δεύτερης, και αναμνηστικής δόσης ήταν 45.673.965, 37.249.850, και 35.853.120, αντίστοιχα. Ο αριθμός των ατόμων που έλαβαν μια πρώτη δόση ChAdOx1, BNT-162b2, και mRNA-1273 ήταν 19.317.985, 16.846.995, και 1.084.865, αντίστοιχα. [Ο αριθμός όσων έλαβαν] μια δεύτερη δόση των ChAdOx1, BNT-162b2, και mRNA-1273 ήταν 18.920.225, 15.961.330, και 971.565, αντίστοιχα. [Ο αριθμός όσων έλαβαν] μια αναμνηστική δόση BNT-162b2 και mRNA-1273 μετά από εμβολιασμό με ChAdOx1 ήταν 11.964.635 και 4.153.760 αντίστοιχα. [Ο αριθμός όσων έλαβαν] μια αναμνηστική δόση BNT-162b2 και mRNA-1273 μετά από εμβολιασμό με BNT-162b2 ήταν 9.821.835 και 1.914.925 αντίστοιχα.
Ένας ακόμα ισχυρισμός, που συνοδεύει τα υπό εξέταση δημοσιεύματα, είναι πως το VAERS έχει καταγράψει μόνο το 3% των περιπτώσεων παρενεργειών των εμβολίων κατά της COVID-19.
Παρά το γεγονός πως δεν υπάρχει κάποια μελέτη ή έρευνα στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία που να καταλήγει στο συγκεκριμένο ποσοστό υποκαταγραφής, τόσο όσον αφορά ειδικά τα εμβόλια κατά της COVID-19 όσο και γενικώς κάθε είδους εμβόλια και φαρμακευτικά σκευάσματα, ο ισχυρισμός του «3%» δεν είναι νέος και φαίνεται να προέρχεται από τη διαστρέβλωση του πλαισίου μελέτης του 2010 με τίτλο “Electronic Support for Public Health–Vaccine Adverse Event Reporting System“. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν η αναζήτηση βελτιώσεων στη διαδικασία αναφορών, ενώ είχε αρκετούς περιορισμούς.
Αρχικά, ήταν αρκετά περιορισμένη ως προς το εύρος της και εστίαζε σε συγκεκριμένες συνθήκες υγειονομικής περίθαλψης, σε πληθυσμό που εντάσσονταν σε συγκεκριμένο μη-κερδοσκοπικό οργανισμό υγειονομικής περίθαλψης. Ο πληθυσμός αυτός περιελάμβανε κυρίως άτομα χαμηλού εισοδήματος και σε μειονότητες, συνεπώς τα αποτελέσματά της δεν μπορούν να γενικευθούν, ιδίως αν αναλογιστούμε τη δυσκολία που μπορεί να έχουν οι συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες στην άμεση πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στις Ηνωμένες Πολιτείες:
Το επίκεντρο του έργου μας ήταν η κοινότητα παρόχων & ασθενών της Atrius Health (πρώην HealthOne). Αυτή η κοινότητα εξυπηρετεί αρκετούς πληθυσμούς AHRQ, ειδικά πληθυσμούς χαμηλού εισοδήματος και μειονοτικούς πληθυσμούς κυρίως σε αστικές περιοχές. Η Atruis απασχολεί επί του παρόντος περίπου 700 γιατρούς για να εξυπηρετούν 500.000 ασθενείς σε περισσότερα από 18 γραφεία σε όλη την ευρύτερη περιοχή της Μητροπολιτικής Βοστώνης. Η πλειονότητα των ιατρών του Atruis είναι γιατροί εσωτερικής ιατρικής πρωτοβάθμιας περίθαλψης ή παιδίατροι, αλλά το δίκτυο περιλαμβάνει επίσης γιατρούς από κάθε σημαντική ειδικότητα.
Επιπροσθέτως, σκοπός της μελέτης δεν ήταν η αναγνώριση του ποσοστού της καταγραφής ανεπιθύμητων ενεργειών στο VAERS αλλά η διερεύνηση τρόπων βελτίωσης των συστημάτων ηλεκτρονικών αναφορών. Στο κείμενο της συγκεκριμένης μελέτης, οι συγγραφείς αναφέρουν τα εξής:
Συλλέχθηκαν προκαταρκτικά δεδομένα από τον Ιούνιο του 2006 έως τον Οκτώβριο του 2009 σε 715.000 ασθενείς και χορηγήθηκαν 1,4 εκατομμύρια δόσεις (από 45 διαφορετικά εμβόλια) σε 376.452 άτομα. Από αυτές τις δόσεις, εντοπίστηκαν 35.570 πιθανές αντιδράσεις (2,6 τοις εκατό των εμβολιασμών). Αυτό είναι κατά μέσο όρο 890 πιθανά συμβάντα, κατά μέσο όρο 1,3 συμβάντα ανά κλινικό ιατρό, ανά μήνα. Αυτά τα δεδομένα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο AMIA το 2009. Επιπλέον, οι ερευνητές του ESP:VAERS συμμετείχαν σε ένα πάνελ για να διερευνήσουν την προοπτική των κλινικών γιατρών, των παρόχων ηλεκτρονικών αρχείων υγείας (EHR), της φαρμακευτικής βιομηχανίας και του FDA προς συστήματα που χρησιμοποιούν προληπτική, αυτοματοποιημένη αναφορά ανεπιθύμητων συμβάντων. Τα ανεπιθύμητα συμβάντα από φάρμακα και εμβόλια είναι κοινά, αλλά υποαναφερόμενα. Αν και το 25% των ασθενών εμφανίζει ένα ανεπιθύμητο συμβάν φαρμάκου, λιγότερο από το 0,3% όλων των ανεπιθύμητων ενεργειών φαρμάκου και το 1-13% των σοβαρών συμβάντων αναφέρονται στον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Ομοίως, αναφέρονται λιγότερο από το 1% των ανεπιθύμητων ενεργειών του εμβολίου.
Τα χαμηλά ποσοστά αναφοράς αποκλείουν ή επιβραδύνουν τον εντοπισμό «προβληματικών» φαρμάκων και εμβολίων που θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Απαιτούνται νέες μέθοδοι επιτήρησης για τις ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων και των εμβολίων. Τα εμπόδια στην αναφορά περιλαμβάνουν την έλλειψη ενημέρωσης των κλινικών ιατρών, την αβεβαιότητα σχετικά με το πότε και τι πρέπει να αναφέρετε, καθώς και τα βάρη της αναφοράς: η αναφορά δεν αποτελεί μέρος της συνήθους ροής εργασίας των κλινικών ιατρών, απαιτεί χρόνο και είναι διπλή. Η προληπτική, αυθόρμητη, αυτοματοποιημένη αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών που είναι ενσωματωμένη σε ηλεκτρονικά αρχεία υγείας και άλλα συστήματα πληροφοριών έχουν τη δυνατότητα να επιταχύνουν τον εντοπισμό προβλημάτων με νέα φάρμακα και την πιο προσεκτική ποσοτικοποίηση των κινδύνων από παλαιότερα φάρμακα.
Συνοπτικά, λόγω του σκοπού αλλά και του περιορισμένου εύρους της εν λόγω μελέτης, καθώς και της εστίασης της σε συγκεκριμένες συνθήκες υγειονομικής περίθαλψης, τα αποτελέσματα της δεν μπορούν να γενικευθούν.
Στον αντίποδα, σχετική μελέτη του νοσοκομείου του Stanford, στην οποία δημοσιεύθηκαν τα αποτελέσματα έρευνας που διεξήχθη με σκοπό να προσδιοριστεί το ποσοστό των πρωτογενών αναφορών στο VAERS που όντως σχετίζονται με τον εμβολιασμό, κατέδειξε πως μόνο στο 3% των αναφορών αυτών στο VAERS τεκμηριώθηκε αιτιώδης συσχέτιση με τον εμβολιασμό ενώ σε ποσοστό 40% των αναφορών θεωρήθηκε πιθανή μια συσχέτιση με τον εμβολιασμό. Οι περιπτώσεις αυτές όμως στη συντριπτική πλειονότητα τους περιλάμβαναν «τοπικές αντιδράσεις, αλλεργικές αντιδράσεις ή συμπτώματα που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με το εμβόλιο». Στη πλειονότητα τους, το 53% όλων των αναφορών που καταχωρήθηκαν στο VAERS αποδείχτηκε πως δεν σχετίζεται καθόλου με τον εμβολιασμό.
Επιπλέον, όπως εξηγεί ο Dr Jeffrey S Morris, Καθηγητής Βιοστατιστικής και Διευθυντής του Τμήματος Βιοστατιστικής, Επιδημιολογίας, και Πληροφορικής της ιατρικής σχολής Perelman του Πανεπιστημίου της Pensnsylvania, σε σχετικό άρθρο του, στο πλαίσιο της πανδημίας υπάρχει υπερκαταγραφή ανεπιθύμητων ενεργειών σε συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης λόγω των μαζικών εμβολιασμών. Ο ίδιος τονίζει πως λαθασμένα συμπεράσματα και αυθαίρετοι συσχετισμοί τα τελευταία χρόνια οφείλονται στο γεγονός ότι, τόσο πολίτες όσο και αρκετοί επιστήμονες, δεν κατάλαβαν πως κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας, λόγω της μαζικής χορήγησης εμβολίων, παρενέργειες εμβολιασμών καταγράφονται σε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί την οποιαδήποτε ένδειξη πως αυτές οφείλονται στα εμβόλια:
Επιπλέον, η υπόθεσή τους για συσχέτιση με το εμβόλιο βασίζεται σε λανθασμένες αναλύσεις [δεδομένων του] VAERS που συνδέουν τα υψηλότερα ποσοστά αναφοράς με τη σημασία ως πιθανή τοξική επίδραση του εμβολίου, αγνοώντας ότι συμβάντα εμβολιασμού κατά του COVID-19 μπορεί να αναφέρονται πιο συχνά, όπως υποδηλώνεται έντονα από αυτά τα δεδομένα και πολλά άλλα.
Η ουσία είναι ότι, εκτός και αν επικυρωθούν αυτοί οι ισχυρισμοί, θα πρέπει να αναγνωρίζονται ως υποθέσεις προς διερεύνηση, όχι ως αρχές που θα πρέπει να θεωρούνται αληθείς εκτός εάν διαψευσθούν.
Με το ζήτημα της ανακριβούς επίκλησης δεδομένων από φορείς φαρμακοεπαγρύπνησης έχουμε ασχοληθεί αρκετές φορές στο πλαίσιο της τρέχουσας πανδημίας σε σχετικά άρθρα μας που μπορείτε να βρείτε εδώ, εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ.
Ο ισχυρισμός βασίζεται σε προδημοσίευση μελέτης η οποία χρησιμοποίησε μη επαληθευμένα δεδομένα, με αντιεπιστημονικό τρόπο. Οι συγγραφείς της χρησιμοποίησαν ανεπεξέργαστα πρωτογενή δεδομένα από αναφορές σε διαδικτυακές βάσεις φαρμακοεπαγρύπνησης, θεωρώντας τις αναφορές αυτές συλλήβδην όλες ως έγκυρες και τα δεδομένα τους ως όντως σχετιζόμενα με τον εμβολιασμό κατά της COVID-19. Ωστόσο, όπως έχουμε αναφέρει στο παρελθόν, αυτές οι βάσεις φαρμακοεπαγρύπνησης δεν προορίζονται και δεν προσφέρονται για να παρέχουν δεδομένα χωρίς την κατάλληλη αξιολόγηση και εξέτασή τους, ώστε να αποδεικνύουν την εικαζόμενη συσχέτιση εμβολίων ή άλλων φαρμάκων με συγκεκριμένες ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι αναφορές που περιέχουν οι βάσεις φαρμακοεπαγρύπνησης μπορούν να καταχωρηθούν από οποιονδήποτε, χωρίς να απαιτείται η τεκμηρίωση τους, ενώ, όπως προειδοποιούν και οι ίδιοι οι φορείς που διατηρούν τις βάσεις αυτές, δεν μπορούν να εδραιώσουν σχέση αίτιου-αιτιατού μεταξύ μιας δεδομένης παρενέργειας και ενός συγκεκριμένου σκευάσματος. Για να εξακριβωθεί μια τέτοια σχέση, κάθε αναφορά θα πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά από τις αρμόδιες αρχές και επιστημονικούς φορείς.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν
Τις τελευταίες ημέρες της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού, ξεκίνησε να κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια φωτογραφία με νεαρές γυναίκες, εμφανώς ασιατικής καταγωγής, να ποζάρουν φορώντας διακριτικά των Ηνωμένων Πολιτειών, ευρισκόμενες σε κλειστό γήπεδο των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι αναρτήσεις υποστηρίζουν πως πρόκειται για την γυναικεία ομάδα πινγκ πονγκ (επιτραπέζιας αντισφαίρισης) των ΗΠΑ, η οποία μόλις κέρδισε την Κίνα. Ωστόσο, η εν λόγω ομάδα των ΗΠΑ δεν συναντήθηκε καν σε αγώνα με την αντίστοιχη ομάδα της Κίνας, η οποία κέρδισε με ευκολία το χρυσό μετάλλιο.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Αρχικά, πραγματοποιήσαμε αντίστροφη αναζήτηση της φωτογραφίας του ισχυρισμού στο Google Lens, ώστε να διαπιστώσουμε την προέλευσή της. Οδηγηθήκαμε σε ανάρτηση του επίσημου λογαριασμού της ομάδας πινγκ πονγκ των Ηνωμένων Πολιτειών στο Facebook. Η ανάρτηση ανέβηκε στις 26 Ιουλίου 2024, στην αρχή δηλαδή των Ολυμπιακών Αγώνων, και σε αυτήν αναγράφεται το εξής:
Καρτ ποστάλ από το Παρίσι με την Αμερικανική γυναικεία ομάδα επιτραπέζιας αντισφαίρισης της Amy, Rachel και Lily με την αναπληρωματική αθλήτρια Sally καθώς και την προπονήτρια Gao στην προπόνησή τους.
Από τη περιγραφή προκύπτει πως η φωτογραφία προέρχεται από προπόνηση της ομάδας, συνεπώς δεν έχει με καμία σχέση με κάποια νίκη της επί της Κίνας. Στην ιστοσελίδα της ομοσπονδίας πινγκ πονγκ των Ηνωμένων Πολιτειών μπορούμε να βρούμε τα προφίλ των εικονιζόμενων αθλητριών. Πρόκειται για την Amy Wang (γεννημένη στο Νιου Τζέρσι), την Rachel Sung (γεννημένη στη Καλιφόρνια) , την Lily Zhang (γεννημένη στη Καλιφόρνια), την Sally Moyland (γεννημένη στη Καλιφόρνια) και την προπονήτρια Jun Gao (γεννημένη στη Κίνα, με Αμερικανική υπηκοότητα).
Βλέπουμε πως όλα τα μέλη της ομάδας, πλην της προπονήτριας, γεννήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που αυτόματα τους δίνει την αμερικανική ιθαγένεια. Οι Αμερικανοί με ασιατική καταγωγή αποτελούν το 6% του αμερικανικού πληθυσμού, με περίπου είκοσι εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ τα πέντε εκατομμύρια εξ’ αυτών μπορούν να εντοπίσουν τις ρίζες τους στην Κίνα συγκεκριμένα. Συνεπώς, η ύπαρξη Αμερικανών με ασιατικά χαρακτηριστικά δεν είναι ούτε σπάνιο αλλά ούτε και μεμπτό φαινόμενο, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη πως οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια χώρα βασισμένη στην μετανάστευση.
Σε ό,τι αφορά την συμμετοχή τους στους Ολυμπιακούς Αγώνες ειδικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως και η Κίνα, ήταν ανάμεσα στα 16 έθνη που συμμετείχαν στο ολυμπιακό τουρνουά επιτραπέζιας αντισφαίρισης με μονά, νοκ άουτ παιχνίδια. Ωστόσο, οι δύο χώρες δεν συναντήθηκαν. Η Κίνα κυριάρχησε στο τουρνουά, κερδίζοντας το χρυσό μετάλλιο και συνεχίζοντας την μακρά παράδοση της χώρας στο άθλημα του πινγκ πονγκ. Στο Παρίσι, έκανε απόλυτες νίκες, με 3-0 σετ σε κάθε παιχνίδι, διαδοχικά ενάντια στην Αίγυπτο, την Κινεζική Ταϊπέι/Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκλείστηκαν από το πρώτο παιχνίδι, στην φάση των 16, από τη Γερμανία με σκορ 2-3. Μπορείτε να δείτε αναλυτικά τα αποτελέσματα της διοργάνωσης εδώ.
Οι γυναίκες της φωτογραφίας απαρτίζουν όντως την ομάδα των Ηνωμένων Πολιτειών στο πινγκ πονγκ. Ωστόσο ούτε κέρδισαν την Κίνα, ούτε έπαιξαν εναντίον της στο ολυμπιακό τουρνουά. Η φωτογραφία τραβήχτηκε μετά από προπόνηση της ομάδας πριν ξεκινήσουν οι αγώνες, συνεπώς δεν μπορεί να σχετίζεται με νίκη σε αγώνα. Η ομάδα γυναικών των ΗΠΑ στο πινγκ πονγκ αποκλείστηκε στο πρώτο της παιχνίδι στο ολυμπιακό τουρνουά, όταν έχασε από την αντίστοιχη ομάδα της Γερμανίας.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
Μετά τη συντριβή ενός αεροσκάφους στις αρχές Αυγούστου 2024 στη Βραζιλία, εμφανίστηκε στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ένας ισχυρισμός, συνοδευόμενος από βίντεο, σύμφωνα με τον οποίο, ένας από τους επιβαίνοντες ήταν ο γιατρός Leo Ferreira. Ο ισχυρισμός συνεχίζει λέγοντας ότι ο εν λόγω γιατρός ήταν ειδικός στον καρκίνο και υποτίθεται πως είχε ανακαλύψει έναν τρόπο να επιτίθεται στους καρκινικούς όγκους, πράγμα που ενδεχομένως θα συνιστούσε θεραπεία. Με αυτό τον τρόπο, κάποιοι χρήστες δίνουν συνωμοσιολογικές προεκτάσεις στο δυστύχημα. Όμως, όπως θα δείξουμε παρακάτω, πρόκειται για λάθος, αφού ο εικονιζόμενος στο βίντεο δεν είναι μεταξύ των θυμάτων του δυστυχήματος. Ας δούμε τι ισχύει.
Παραδείγματα διάδοσης του ισχυρισμού σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
Στις 9 Αυγούστου 2024, ένα αεροπλάνο τύπου ATR 72 της εταιρείας Voepass, υπό άγνωστες προς το παρόν συνθήκες, συνετρίβη στην πόλη Vinhedo της Βραζιλίας, 80 χιλιόμετρα μακριά από το São Paulo, σκοτώνοντας και τους 62 επιβαίνοντες. Η πτήση 2283 ξεκίνησε από το Cascavel με τελικό προορισμό το Διεθνές Αεροδρόμιο Guarulhos στο São Paulo, ωστόσο λίγο πριν την άφιξη, υπό αδιευκρίνιστες προς το παρόν συνθήκες, χάθηκε ο έλεγχος του αεροσκάφους, το οποίο τελικά κατέπεσε στο έδαφος.

Παρά το γεγονός ότι η περιοχή που έπεσε το αεροπλάνο είναι κατοικημένη, δεν τραυματίστηκε κανείς από τους περίοικους, ενώ σημειώθηκαν μόνο υλικές ζημιές σε ένα συγκρότημα κατοικιών. Μάρτυρες δήλωσαν πως, στιγμές πριν τη συντριβή, φαίνεται να είχε χαθεί ο έλεγχος του αεροσκάφους, καθώς αυτό περιστρεφόταν γύρω από τον άξονά του. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση για τα αίτια της πτώσης του αεροσκάφους. Μετεωρολογικά δίκτυα της χώρας αναφέρουν πως υπήρχε πρόγνωση για σοβαρό παγετό (στο υψόμετρο που πετούν τα αεροπλάνα) το βράδυ του ατυχήματος, όμως το επίπεδο του παγετού ήταν μέσα στα επιτρεπτά όρια για το συγκεκριμένο αεροσκάφος. Επίσης, οι μετεωρολογικές συνθήκες από μόνες τους ενδεχομένως να μην εξηγούν την απώλεια ελέγχου και την περιστροφή του αεροσκάφους, όπως επισημαίνεται.
Ο επικεφαλής της έρευνας, ο οποίος ανήκει στο κέντρο διερεύνησης και πρόληψης αεροπορικών ατυχημάτων της βραζιλιάνικης πολεμικής αεροπορίας, τόνισε ότι ακόμα είναι πολύ νωρίς για να επιβεβαιωθεί αν το ατύχημα πράγματι προκλήθηκε από τον παγετό, ενώ το αεροπλάνο είναι πιστοποιημένο σε πολλές χώρες, με πιο δυσμενείς συνθήκες από τη Βραζιλία, να πραγματοποιεί πτήσεις υπό συνθήκες παγετού. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι πιλότοι δεν έκαναν έκκληση για βοήθεια, ούτε ανέφεραν ότι επιχειρούσαν υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Πρόσθετα, το αντιπαγετικό σύστημα του αεροπλάνου είχε θεωρηθεί λειτουργικό κατά τον τεχνικό έλεγχο πριν την απογείωση, ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο βλάβης του κινητήρα.
Παρά την αρχική καταμέτρηση των θυμάτων σε 61, την επόμενη μέρα, με την εύρεση ενός ακόμη επιβάτη, ο οποίος για τεχνικούς λόγους δεν είχε συμπεριληφθεί στη λίστα, καθώς δεν είχε επιβεβαιωθεί η ταυτότητά του, ο τελικός απολογισμός ανήλθε σε 62: πενήντα οχτώ επιβάτες και τέσσερα μέλη του πληρώματος. Καθώς οι Αρχές μετέφεραν τα σώματα στο νεκροτομείο του São Paulo, έγινε έκκληση στους συγγενείς των θυμάτων να προσκομίσουν γενετικό υλικό, όπως ιατρικά, ακτινολογικά και οδοντιατρικά αρχεία, για τη διευκόλυνση της διαδικασίας ταυτοποίησης. Ανάμεσα στους 58 επιβάτες επιβεβαιώθηκε ότι βρίσκονται μερικοί γιατροί, κάποιοι από τους οποίους ταξίδευαν σε συνέδριο ογκολογίας.
Το βίντεο που αναπαράγεται:
Σε δημοσιεύσεις χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαβάζουμε:
Αυτός είναι ο Dr. Leo Ferreira – ήταν ένας από τους 8 ειδικούς του καρκίνου που πέθαναν τραγικά όταν ένα αεροπλάνο συνετρίβη πάνω από τη Βραζιλία.
Ισχυρίζεται ότι έχουν ανακαλύψει έναν τρόπο να ρυθμίζουν τα Τ κύτταρα του σώματος για να επιτίθενται στους όγκους.
Εάν αυτή η υπόθεση είναι σωστή και προχωρήσουν σε δοκιμές σε ζώα, τότε αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι μια θεραπεία για τον ίδιο τον καρκίνο.
Τώρα είναι νεκρός…
Σύμπτωση;
Αρχικά, παρατηρούμε ότι στα τελευταία καρέ του βίντεο εμφανίζεται η ακόλουθη εικόνα, από την οποία αποσπούμε πολύ σημαντικές πληροφορίες, όπως ότι ο εικονιζόμενος ονομάζεται Leonardo Ferreira και εργάζεται στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας.

Αναζητώντας αυτά τα στοιχεία, μεταφερόμαστε στη σελίδα του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Νότιας Καρολίνας, όπου φαίνεται πως ο Leonardo Ramos Ferreira, όπως είναι το πλήρες όνομά του, εργάζεται ως αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Μικροβιολογίας και Ανοσολογίας του Πανεπιστημίου. Συγκρίνοντας τη φωτογραφία του με καρέ του υπό εξέταση βίντεο, παρατηρούμε σαφείς ομοιότητες.


Στη συνέχεια συμβουλευτήκαμε τη λίστα με τα ονόματα των θυμάτων, όπως δημοσιεύθηκε από την αεροπορική εταιρεία Voepass, για να εξακριβώσουμε αν ο Leonardo Ramos Ferreira είναι μεταξύ αυτών. Εκεί παρατηρήσαμε ότι υπάρχει ένα παρεμφερές όνομα (José Roberto Leonel Ferreira) αλλά όχι ίδιο με αυτό που ψάχνουμε, ενώ στην υπόλοιπη λίστα δεν υπάρχει κανείς άλλος που να φέρει το όνομα “Ferreira”.

Αναζητώντας περαιτέρω πληροφορίες για τον José Roberto Leonel Ferreira, εντοπίσαμε διάφορα δημοσιεύματα (εδώ, εδώ) που αναφέρουν ότι είχε συνταξιοδοτηθεί ως καθηγητής από το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Δυτικής Paraná προ τριών μηνών, ενώ ήταν μέλος του Βραζιλιάνικου Κολεγίου Ακτινολογίας και Διάγνωσης Εικόνας (CBR), το οποίο εξέδωσε προς τιμήν του μία σύντομη νεκρολογία. Επέβαινε στην πτήση 2283, από την οποία δεν επέζησε κανείς. Συμπληρωματικά, από τη φωτογραφία του γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για διαφορετικό πρόσωπο από αυτό που εξετάζουμε.

Φαίνεται δηλαδή πως οι χρήστες του διαδικτύου μπέρδεψαν τον ιατρό και συνταξιούχο καθηγητή πανεπιστημίου José Roberto Leonel Ferreira, με τον εικονιζόμενο στο βίντεο ιατρό και αναπληρωτή καθηγητή Leonardo Ramos Ferreira, ο οποίος μιλώντας στο Reuters δήλωσε ότι δεν επέβαινε στο συγκεκριμένο αεροσκάφος, ενώ εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στους οικείους των θυμάτων. Πέραν αυτού, λόγω της διάδοσης που γνώρισε το θέμα, ο Leonardo Ramos Ferreira τοποθετήθηκε δημόσια μέσω ανάρτησης στο X με το επίμαχο βίντεο, τονίζοντας ότι είναι ζωντανός και επαναλαμβάνοντας ότι δεν ήταν στο αεροπλάνο που έπεσε.

Μετάφραση: ΕΙΜΑΙ ΖΩΝΤΑΝΟΣ. Δεν ήμουν στο αεροπλάνο που κατέπεσε στη Βραζιλία την Παρασκευή. Τα συλλυπητήριά μου στην οικογένεια, τους φίλους, τους συναδέλφους και τους ασθενείς των επιβατών που πέθαναν. Ευχαριστώ όλους όσους με προσέγγισαν για να ελέγξουν αν ήμουν ασφαλής.
Τέλος, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό, εντός του αεροπλάνου δεν υπήρχαν οχτώ γιατροί ειδικευόμενοι στην καταπολέμηση του καρκίνου. Συμβουλευόμενοι εκ νέου τη λίστα των θυμάτων και εξετάζοντας τα προφίλ τους, βλέπουμε ότι εξ αυτών, πράγματι υπήρχαν γιατροί, διαφόρων ειδικοτήτων, αλλά δεν ήταν οχτώ, ούτε ειδικεύονταν όλοι στον καρκίνο. Συγκεκριμένα:
Πέρα από τους παραπάνω γιατρούς, στο αεροπλάνο επέβαινε και η κτηνίατρος Silvia Cristina Osaki, που δίδασκε στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Paraná από το 2009.
Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Ο εικονιζόμενος στο βίντεο ονομάζεται Leonardo Ramos Ferreira και δεν έχει καμία σχέση με τον José Roberto Leonel Ferreira που επέβαινε στο αεροσκάφος που συνετρίβη. Εργάζεται ως αναπληρωτής καθηγητής στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας, ενώ ο αποθανών Leonel Ferreira ήταν καθηγητής στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Δυτικής Paraná. Λόγω της έκτασης του θέματος, ο Leonardo Ramos Ferreira τοποθετήθηκε δημόσια για τη σύγχυση τόσο στο Reuters, όσο και με ανάρτησή του στο Χ.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν:
1. https://www.reuters.com/world/americas/plane-with-capacity-transport-68-people-crashes-brazil-website-g1-reports-2024-08-09/
2. https://apnews.com/article/brazil-plane-crash-accident-victims-doctors-18a4b96070740eaa8955ecf20ea829ed
3. https://apnews.com/article/brazil-plane-crash-sao-paulo-394427322513643f4eaf517e4ac4c85e
4. https://www.aljazeera.com/news/2024/8/10/brazilian-authorities-recover-bodies-probe-cause-of-deadly-plane-crash
5. https://www.euronews.com/2024/08/11/families-of-brazilian-plane-crash-victims-gather-in-sao-paulo-as-experts-work-to-identify-
6. https://education.musc.edu/MUSCApps/FacultyDirectory/Ferreira-Leonardo?_gl=11e960ce_gcl_auNjUxMTkzNTk4LjE3MjM0OTIwMDg._gaMTkxOTQzODI1OC4xNzIzNDkyMDA4_ga_5ECRFEFZL4*MTcyMzQ5MjAwOC4xLjEuMTcyMzQ5MjAxMi4wLjAuMA..
7. https://g1.globo.com/pr/oeste-sudoeste/noticia/2024/08/09/veja-lista-de-quem-estava-no-aviao-que-saiu-de-cascavel-e-caiu-em-vinhedo.ghtml
8. https://www.auntminnie.com/clinical-news/article/15681548/senior-radiologist-dies-in-brazilian-plane-crash
9. https://g1.globo.com/pr/oeste-sudoeste/noticia/2024/08/10/medico-que-morreu-em-queda-de-aviao-viajou-para-conhecer-o-neto-de-dois-meses.ghtml
10. https://cbr.org.br/en/nota-de-falecimento-27/
11. https://x.com/enhancerleo/status/1823196111290425420
Copyright © 2026 - ELLINIKA HOAXES
Powered by Apogee Information Systems